Бараа агуулахад иржээ. Нийлүүлэгчийн нэхэмжлэх, няравын орлогын баримт, банкны шилжүүлэг гурав нягтлангийн ширээн дээр байна. Эдгээрийг гурван удаагийн худалдан авалт гэж бүртгэвэл бараа ч, өглөг ч буруу гарна. Харин баримт бүр ямар үйл явдлыг нотолж байгааг ялгавал нэг худалдан авалт, түүний төлбөр, барааны хөдөлгөөнийг зөв холбож чадна.
Энэ ном ийм ажлаас эхэлнэ. Худалдааны компанийн нэг сарын бүртгэлийг анхан шатны баримтаас нь авч, дансны бичилт, туслах бүртгэл, шалгах баланс, тохируулга, санхүүгийн тайлан хүртэл дагуулна. Жишээнд гарсан тоо дараагийн бүлэгт учиргүй өөрчлөгдөхгүй. Буцаалт, нөхөж бүртгэсэн орлого, үнийн бууралтын нөлөөг тус бүрээр нь харж болно.
Нягтлан бодох бүртгэл үзэж эхэлж байгаа бол эхний дөрвөн бүлгийг дарааллаар уншаарай. Ажиллаж байгаа нягтлан банкны тулгалт, барааны өртөг, сарын хаалт зэрэг хэрэгтэй бүлгээсээ эхэлж болно. Тухайн бүлэгт хэрэглэсэн баримтын кодыг хавсралтаас олж, бичилтийг нь ерөнхий журналтай тулгана.
Зөв дансны нэр сонгох нь ажлын нэг хэсэг. Яагаад тэр дансанд, яагаад тэр өдөр, яагаад тэр дүнгээр бүртгэснийг тайлбарлаж чадвал мэдлэгээ өөр байгууллагын нөхцөлд хэрэглэх боломжтой. Иймээс бодлогын хариуг зөвхөн тоогоор өгөөгүй. Бодолтын дараалал, алдаа гардаг цэг, өөр нөхцөлд өөрчлөгдөх зүйлсийг хамт тайлбарлав.
Эхний уншилтаар үндсэн кейсийн бичилтийг өөрөө дэвтэр эсвэл хүснэгтэд хийгээрэй. Бүлэгт үзүүлсэн хариуг харахаас өмнө баримтын огноо, гүйлгээний агуулга, өөрчлөгдөх хоёр буюу түүнээс олон дансыг тэмдэглэнэ. Дараа нь хариутай харьцуулж, зөрүү гарсан шалтгаанаа нэг өгүүлбэрээр бич.
Хоёр дахь удаа 13 дугаар бүлгийн өгөгдлийг аваад эхнээс нь бие дааж бодно. Эхний үлдэгдэл, өдөр тутмын гүйлгээ, сарын эцсийн нөхцөлийг тусад нь өгсөн. Хариугаа журнал, туслах бүртгэл, тайлангийн шалгах дүнтэй дарааллаар тулгана. Тайлан таараагүй үед бүх ажлаа дахин эхлэхийн оронд хамгийн түрүүнд зөрсөн шат руу буц.
Эндхүү компанийн нэр, хүмүүс, гэрээ, баримтын дугаар болон мөнгөн дүн нь сургалтын зохиомол өгөгдөл. Баримтын загваруудыг байгууллагын дотоод маягт боловсруулах жишээ болгон ашиглаж болно. Тэдгээр нь төрийн байгууллагаас баталсан маягтыг орлохгүй.
Үндсэн кейс 2026 оны есдүгээр сарын 1-нээс 30-ныг хамарна. Хуулийн болон стандартын лавлагааг 2026 оны 10 дугаар сарын 26-нд шалгасан. Тухайн гүйлгээний өдөр хүчин төгөлдөр үйлчлэх зохицуулалтыг хэрэглэх бөгөөд хожим мөрдөх өөрчлөлтийг өмнөх хугацаанд шууд хэрэглэхгүй.
Номын тайлангууд нь бүртгэлийн урсгалыг заах зориулалттай сарын дотоод тайлан юм. Сарын эхлэл ба эцсийг харьцуулсан баганууд нь жилийн тайлангийн өмнөх жилийн харьцуулалтыг орлохгүй. Бүрэн СТОУС-д нийцсэн жилийн тайлан гэж мэдэгдэхэд холбогдох бүх шаардлага, харьцуулалт, тодруулгыг тусад нь хангасан байх ёстой.
Жишээний хүлээн зөвшөөрөлт, хэмжилтийг бүрэн СТОУС-ын нийтлэг зарчимд тулгуурлав. ЖДААН-ийн СТОУС нь тусдаа стандарт бөгөөд аль суурийг хэрэглэхээ байгууллагын ангилал, эрх зүйн шаардлагатай тулгаж тогтооно. Энэ номоос дансны бичилт хуулсан нь тухайн сонголтыг хийсэн гэсэн үг биш. [1, 14]
Үйлдвэрлэлийн дэлгэрэнгүй өртөг, бизнесийн нэгдэл, санхүүгийн нарийн хэрэгсэл, уул уурхай, банк, даатгалын салбарын бүртгэлийг энд бүрэн хамруулахгүй. Тэдгээрээс өмнө эзэмших шаардлагатай бүртгэлийн суурь ажилд төвлөрнө.
Бөглөсөн эх баримтыг хавсралт Ж-ээс, өөрийн ажилд ашиглах хоосон маягтыг хавсралт В-ээс олно. 13 дугаар бүлгийн аравдугаар сарын бие даалтаар өмнөх үлдэгдлээс шинэ сарын тайлан гаргаж дадна; хариу нь хавсралт З-д бий.
Эзэн компанийн дансанд 5 000 000 төгрөг хийв. Банкны үлдэгдэл өссөн ч энэ нь борлуулалтын орлого биш. Мөнгө ямар үндэслэлээр орсныг эхлээд тогтооно. Хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг нэмэх шийдвэр, бүртгэл нь бүрэн бол өмч өснө. Буцаан төлөх гэрээтэй бол зээлийн өглөг үүснэ. Баримт тодорхойгүй үед дурын орлогын данс сонгож болохгүй.
Компанийн кассаас эзний хувийн худалдан авалтыг төлсөн байлаа ч компанийн зардал автоматаар үүсэхгүй. Хэн ашиг хүртсэн, эргүүлэн төлөх үүрэг байгаа эсэх, эрх бүхий шийдвэр гарсан эсэхийг тогтоож байж авлага, хуваарилалт эсвэл өөр тохирох ангиллаар бүртгэнэ. Компанийн нэр дээрх баримт дангаараа бизнесийн зориулалтыг нотлохгүй.
Энэ ялгаа жижиг байгууллагад их гардаг. Нэг хүн захирал, хувьцаа эзэмшигч, мөнгө хариуцагчийн ажлыг зэрэг хийж болно. Гэхдээ бүртгэлд түүний эдгээр үүргийг ялгаж харах хэрэгтэй. Хувийн хөрөнгө ба компанийн хөрөнгийг холивол ашиг, өр төлбөр, татварын суурь зэрэг олон дүн зэрэг алдагдана.
Хөрөнгө гэдэгт банк, кассаас гадна авах эрхтэй авлага, борлуулах бараа, ашиглах тоноглол, ирээдүйн хугацаанд хамаарах урьдчилгаа орно. Өр төлбөр нь бараа авсан ч төлөөгүй үлдэгдэл, ажилтанд олгох цалин, төлөх татвар, банкны зээл зэрэг үүргийг илэрхийлнэ. Өмч нь хөрөнгөөс өр төлбөрийг хассан үлдэгдэл ашиг сонирхол юм.
Хөрөнгө = Өр төлбөр + Өмч
Тэнцэтгэл байгууллагын хөрөнгийг хаанаас санхүүжүүлснийг харуулдаг. Банкнаас зээл авахад хөрөнгө ба өр төлбөр зэрэг өснө. Зээлээр бараа авахад мөнгө өөрчлөгдөхгүй боловч бараа болон өглөг нэмэгдэнэ. Зээлийн үндсэн төлбөр хийхэд мөнгө, зээл хоёр буурна; энэ төлбөрөөр тухайн сарын ашиг шууд буурахгүй.
| Үйл явдал | Хөрөнгийн өөрчлөлт | Нөгөө талын өөрчлөлт |
|---|---|---|
| Эзэн хөрөнгө оруулах | Мөнгө өснө | Өмч өснө |
| Банкнаас зээл авах | Мөнгө өснө | Өр өснө |
| Өглөг төлөх | Мөнгө буурна | Өр буурна |
| Барааг зээлээр авах | Бараа өснө | Өр өснө |
| Ашигтай борлуулах | Мөнгө эсвэл авлага өсөж бараа буурна | Цэвэр дүнгээр ашиг өснө |
Дебетийг орлого, кредитийг зарлага гэж цээжлэх нь буруу бичилтийн эхлэл болдог. Дебет бол дансны зүүн тал, кредит бол баруун тал. Аль нь өсөлт болохыг дансны төрөл шийднэ. Хөрөнгийн данс ердийн үед дебетээр өсдөг бол өр төлбөр, өмчийн данс кредитээр өснө.
| Дансны төрөл | Өсөх тал | Буурах тал | Ердийн үлдэгдэл |
|---|---|---|---|
| Хөрөнгө | Дебет | Кредит | Дебет |
| Өр төлбөр | Кредит | Дебет | Кредит |
| Өмч | Кредит | Дебет | Кредит |
| Орлого | Кредит | Дебет | Кредит |
| Зардал | Дебет | Кредит | Дебет |
Эхлээд гүйлгээг үгээр тайлбарла. Дараа нь өөрчлөгдөх дансаа ол. Тэр данс өсөх үү, буурах уу гэдгийг шийдээд дээрх хүснэгтээс талыг сонго. Энэ дарааллаар бодвол мөнгө орсон, гарсан гэдэг ганц шинжид баригдахгүй.
Жишээ нь нийлүүлэгчид 2 000 000 төгрөг төлөхөд өглөг буурна, банк буурна. Өглөг буурах тал нь дебет, банк буурах тал нь кредит. Иймээс Дт Өглөг 2 000 000, Кт Банк 2 000 000 гэж бичнэ. Зардлын данс оролцохгүй. Бараа эсвэл үйлчилгээ авсан үеийн бичилтээр зардал, хөрөнгийг аль хэдийн бүртгэсэн эсэхийг шалгана.
Хуримтлагдсан элэгдэл, авлагын алдагдлын сан зэрэг нь хөрөнгийг бууруулах тохируулагч данс. Тэд хөрөнгийн бүлэгт харагдавч ердийн үлдэгдэл нь кредит байна. Дансны нэрэнд “хөрөнгө” гэсэн утга байгаагаар нь бүх дансыг дебет үлдэгдэлтэй гэж тулгаж болохгүй.
Нэг ажил гүйлгээ дор хаяж хоёр дансанд нөлөөлнө. Олон данстай нийлмэл бичилтэд ч нийт дебет нийт кредиттэй тэнцэнэ. 660 000 төгрөгийн материал авахад материал 600 000, хасагдах НӨАТ 60 000, банкны зарлага 660 000 гэсэн гурван данс оролцож болно.
Дебет, кредит тэнцэх нь бичилтийн тоон тэнцлийг батална. Харин гүйлгээ орхигдсон, буруу данс хэрэглэсэн, нэг баримтыг хоёр удаа бүртгэсэн эсэхийг дангаараа илрүүлэхгүй. Жишээлбэл түрээсийн урьдчилгааг бүхэлд нь зардалд бичсэн ч хоёр тал тэнцэнэ. Ийм алдааг гэрээний хугацаа, сар бүрийн хуваарилалттай тулгаж олно.
Зээлээр 1 100 000 төгрөгийн бараа борлуулахад 1 000 000 нь орлого, 100 000 нь НӨАТ гэж үзье. Барааны өртөг 700 000 бол нийт ашиг 300 000. Энэ өдөр мөнгө хараахан орж ирээгүй ч авлага болон ашиг үүссэн байна. Дараа нь 1 100 000 төгрөг авахад банк өсөж, авлага буурна. Борлуулалтын орлого дахин үүсэхгүй.
Нөгөө талаас гурван сарын түрээсийг нэг дор төлөхөд бүх мөнгө тухайн өдөр гарна. Харин ашигласан нэг сарын хэсэг л тэр сарын зардал болно. Иймээс “банканд хэд үлдсэн” болон “энэ сард хэдэн төгрөгийн ашигтай ажилласан” гэдэг хоёр асуултад өөр тайлан хариулдаг.
Дараах гурван үйл явдлыг дансны нэрээр бич. НӨАТ-ыг энэ жижиг дасгалд тооцохгүй. Нэгд, 800 000 төгрөгийн авлага дансанд оржээ. Хоёрт, 500 000 төгрөгийн барааг зээлээр авчээ. Гуравт, зээлийн үндсэн төлбөр 300 000, хүү 30 000 төгрөгийг хамт төлжээ.
Шалгах тайлбар: эхнийх Дт Банк, Кт Авлага; хоёр дахь нь Дт Бараа, Кт Өглөг. Гурав дахь бичилтэд Дт Зээл 300 000, Дт Хүүний зардал 30 000, Кт Банк 330 000 орно. Хүүг өмнө нь хуримтлуулсан бол зардлын оронд хүүний өглөгийг дебетлэнэ. Огноо ба өмнөх бүртгэл нь дансны сонголтод нөлөөлж байгааг анзаараарай.
Түшиг худалдаа ХХК нь бичгийн цаасыг хайрцгаар бөөний худалдаанд нийлүүлдэг, Улаанбаатарт байрлах сургалтын компани. Үндсэн кейс нэг төрлийн бараатай. Ингэснээр барааны тоо, өртөг, борлуулалт, буцаалтын холбоог гараар дагаж бодож болно. Бодит байгууллагын олон мянган бараанд мөн адил зарчим үйлчилнэ.
Компанийн хоёр ажилтан нь борлуулалт болон агуулах хариуцдаг. Цалингийн өгөгдөлд ажилтан тус бүрийн сарын 2 000 000 төгрөгийн цалин багтана. Энэ дасгалд бүртгэл хөтлөх, тайланг шалгах ажлыг уншигч та гүйцэтгэнэ.
НӨАТ-ын бүртгэлтэй; кейсийн татвартай бараа, үйлчилгээ нь 10 хувийн татвартай. Тавиурын худалдагч болон богино хугацааны түрээслүүлэгч компани нь НӨАТ суутган төлөгч биш гэж өгөгдсөн тул тэдгээрийн төлбөрөөс НӨАТ салгахгүй. Бусад худалдан авалтын хасалт хийх баримт, зориулалтын шаардлага хангагдсан гэж нөхцөлд заасан. [9]
Есдүгээр сарын эхний үлдэгдэл нь наймдугаар сарын 31-ний хаалтын үлдэгдэлтэй адил. Эхлээд тайлангийн нийт дүнг авч, дараа нь авлага, өглөг, бараа, үндсэн хөрөнгийн задаргааг нь нийлүүлж шалгана. Өмнөх сарын баталгаажаагүй үлдэгдлийг шинэ программд орууллаа гээд зөв болчихгүй.
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 101 Касс | 500 000 | |
| 102 Харилцах данс | 29 500 000 | |
| 111 Худалдааны авлага | 11 000 000 | |
| 121 Бараа материал | 10 000 000 | |
| 123 Хангамжийн материал | 800 000 | |
| 132 Урьдчилж төлсөн даатгал | 1 200 000 | |
| 151 Үндсэн хөрөнгө | 30 000 000 | |
| 152 Хуримтлагдсан элэгдэл | 6 000 000 | |
| 201 Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 11 000 000 | |
| 211 Банкны зээл | 16 000 000 | |
| 301 Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө | 40 000 000 | |
| 302 Хуримтлагдсан ашиг | 10 000 000 | |
| Нийт | 83 000 000 | 83 000 000 |
Нийт хөрөнгө 77 000 000 төгрөг, өр төлбөр 27 000 000 төгрөг, өмч 50 000 000 төгрөг. Шалгах балансын дебет, кредитийн нийлбэр тус бүр 83 000 000 төгрөг байна. Хөрөнгийн нийт дүн ба дебетийн нийлбэр яагаад өөр байгааг ажигла: үндсэн хөрөнгийг тайланд хуримтлагдсан элэгдэл 6 000 000 төгрөгөөр бууруулж харуулдаг.
| Эхний үлдэгдлийн задаргаа | Дүн эсвэл тоо |
|---|---|
| Тулга дэлгүүрийн авлага | 6 600 000 |
| Дөл дэлгүүрийн авлага | 4 400 000 |
| Хангай нийлүүлэлтийн өглөг | 11 000 000 |
| А4 цаасны хайрцаг | 200 хайрцаг × 50 000 = 10 000 000 |
| Хангамжийн материал | Тооллогын жагсаалтаар 800 000 |
| Даатгалын үлдсэн хугацаа | Есдүгээр сараас арван хоёрдугаар сар хүртэл 4 сар |
| Тавиурын анхны өртөг | 30 000 000 |
| Тавиурын хуримтлагдсан элэгдэл | 6 000 000 |
Эхний авлагын алдагдлын сан тэг гэдгийг өгөгдөлд тогтоосон. Бодит байгууллагад энэ дүнг автоматаар тэглэхгүй; өмнөх тайлангийн үнэлгээ, төлөлтийн түүх, одоогийн нөхцөлийг харна. Кейсийн шинэ үнэлгээг сарын эцэст тусад нь хийдэг.
Энэ номд гурван оронтой сургалтын код хэрэглэв. 1-ээр эхэлсэн данс хөрөнгө, 2 өр төлбөр, 3 өмч, 4 орлого ба буцаалт, 5 өртөг, 6 үйл ажиллагааны зардал, 7 санхүүгийн зардал, 8 татвар, 9 хаалтын данс. Эдгээр нь бүх байгууллагад заавал мөрдөх улсын нэгдсэн код гэсэн үг биш.
Нэг харилцагч бүрт тусдаа ерөнхий данс нээхийн оронд худалдааны авлагын нэг дансанд харилцагчийн кодоор задаргаа хөтөлнө. Барааг нэр төрөл, агуулах, шаардлагатай бол цувралаар ялгана. Ингэснээр ерөнхий дэвтэр хэт олон данстай болохгүй, харин шаардлагатай дэлгэрэнгүйгээ хадгална.
Код, нэр хоёрыг тааруулахад анхаар. Программд 111 гэсэн кодыг “Авлага” гэж байгуулсан атлаа тайлангийн тохиргоонд өөр мөрд холбосон байвал журнал зөв байсан ч тайлан буруу гарна. Эхний тохиргоог бага дүнтэй туршилтын гүйлгээгээр шалгах нь дараах олон гүйлгээний засвараас хялбар.
Бараанд байнгын бүртгэл, өртөгт FIFO буюу эхэлж авсныг эхэлж зарлагадах аргыг хэрэглэнэ. Буцаасан барааны анхны зарлагын багцыг мэдэж байгаа тул тухайн өртгөөр орлогод авна. Хасагдах НӨАТ-ыг барааны өртөгт оруулахгүй; агуулахад хүргэх тээврийг өртөгт нэмнэ.
Тавиурыг өртгийн загвараар бүртгэнэ. Үлдэх өртөг тэг, ашиглах хугацаа 10 жил, шулуун шугамын арга гэж тогтоосон. Шинэ тавиурыг есдүгээр сарын 1-нд угсарч, ашиглахад бэлэн болгосон учраас бүтэн сарын элэгдэл тооцно. Санхүүгийн болон татварын элэгдлийн энэ кейст хэрэглэсэн дүн адил; энэ нь бүх хөрөнгөд адил байна гэсэн дүрэм биш.
Гурван сарын агуулахын нэмэлт талбайн гэрээнд сунгах, худалдан авах эрх байхгүй. Богино хугацааны түрээсийн чөлөөлөх сонголтыг ижил ангиллын түрээсэнд хэрэглэсэн гэж үзэж, төлбөрийг ашиглах хугацаанд зардалд хуваарилна. Урт хугацааны гэрээг энэ жишээгээр шууд зардалд бичихгүй. [8]
Авлагын алдагдлыг сарын эцэст харилцагчийн эрсдэлийн бүлгээр үнэлнэ. Татварын нарийвчилсан өгөгдөл болон ирээдүйн татвар ногдох ашгийн үндэслэлийг 10 дугаар бүлэгт өгсөн. НӨАТ-ын өглөг, урьдчилгаа, хойшлогдсон татварын хөрөнгийг орлого, зардалтай хутгахгүйгээр тусдаа дансаар хөтөлнө.
Нэгж нь төгрөг үү, мянган төгрөг үү гэдгийг хүснэгтийн толгойноос хар. Энэ номд өөрөөр тэмдэглээгүй бол бүх дүн төгрөг. 1 200 гэсэн дүнг 1 200 000 болгож ойлгох алдаа дансны сонголтын алдаанаас ч том зөрүү үүсгэнэ.
Тайлант хугацаа, байгууллагын нэр, үндсэн валют, дансны код, НӨАТ-ын төлөв, өртгийн арга, эхний үлдэгдлийн огноо зөв бол бүртгэлээ эхлүүл. Эдгээрийг дундаас нь өөрчилбөл аль гүйлгээнд хуучин, аль гүйлгээнд шинэ тохиргоо үйлчилснийг дахин шалгах шаардлагатай.
Нийлүүлэгч 300 хайрцаг цаасны нэхэмжлэх явуулжээ. Энэ нь ямар барааг, хэдээр нийлүүлэхээр нэхэмжилснийг харуулна. Харин бараа үнэхээр ирсэн, тоо нь зөв, гэмтэлгүй, байгууллага хүлээн авсан эсэхийг агуулахын орлогын баримт болон хүлээн авалтын нотолгоотой тулгана.
Худалдан авалтыг гэрээ, нэхэмжлэх, хүлээн авалт, татварын баримтаар нотолно. Төлсөн бол банкны хуулгыг холбоно. Эдгээр нь нэг гүйлгээний нотолгоо тул давхар бүртгэхгүй.
Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хуульд анхан шатны баримт, бүртгэлийн шат дараалал, удирдлагын хариуцлагыг тусгасан. Баримт бүрдүүлэхийг сарын эцэст нягтлан ганцаараа гүйцэтгэх ажил гэж үзэхгүй. Ажил гүйлгээг хийсэн, хүлээн авсан, зөвшөөрсөн хүмүүс өөр өөрийн нотолгоог тухай бүр бүрдүүлнэ. [1]
Түшиг худалдаа ХХК | АО01 | 2026.09.03
Хавсралт Ж1-ийн бөглөсөн НХ101 нэхэмжлэх, АО01 хүлээн авалтыг нээ. Нийлүүлэгч нь Хангай нийлүүлэлт, бараа нь А4 цаас. Үндсэн агуулахын нярав 300 хайрцгийг тоо, чанарын зөрүүгүй хүлээн авсан; эрх бүхий ажилтан зөвшөөрсөн. Барааны үнэ ба хүлээн авалтыг энэ хоёр баримтаас ялгаж уншина.
Хайрцгийн нэгж үнэ 54 000 төгрөг нь НӨАТ-гүй үнэ. 300 хайрцгийн барааны үнэ 16 200 000, НӨАТ 1 620 000, нийлүүлэгчид төлөх нийт өглөг 17 820 000 төгрөг. Тээврийн зардал энэ нэхэмжлэхэд ороогүй тул дараагийн баримтаар өртөгт нэмнэ.
Нярав 300 хайрцгийг хүлээн авсан гэж тэмдэглэсэн боловч нэхэмжлэх 320 хайрцагтай байсан бол нягтлан шууд 320-ыг орлогод авахгүй. Дутсан 20 хайрцгийг замд яваа бараа, нийлүүлээгүй үлдэгдэл, буруу нэхэмжлэл эсэхийг гэрээний өмчлөл ба хяналт шилжих нөхцөлтэй хамт тогтооно. Тоо зөрсөн шалтгаан бүр ижил бичилттэй байдаггүй.
Баримт ирсэн өдөр, гүйлгээ болсон өдөр, мөнгө шилжсэн өдөр ялгаатай байж болно. Есдүгээр сарын хэрэглээний нэхэмжлэхийг аравдугаар сарын 3-нд авсан ч есдүгээр сарын хэрэглээний үүрэг үүссэнийг тогтоож чадвал хаалтын бүртгэлд тэр сард нь тусгах шаардлагатай. Нэхэмжлэх хэзээ ирснээс гадна үйлчилгээ хэзээ авсныг харна.
Сарын зааг дээрх борлуулалтад гэрээ болон хүлээлгэн өгсөн баримт шийдвэрлэх ач холбогдолтой. Есдүгээр сарын 30-нд захиалга авсан, аравдугаар сарын 2-нд барааг хүлээлгэн өгсөн бол захиалга авсан гэдгээр есдүгээр сарын борлуулалт болгохгүй. Урьдчилж мөнгө авсан бол тэр эрх, үүргийг тусад нь бүртгэнэ.
1. Байгууллага, харилцагч, огноо, дугаар, бараа эсвэл үйлчилгээний нэрийг шалгана.
2. Тоо хэмжээ × нэгж үнэ, хөнгөлөлт, татвар, нийт төлөх дүнг дахин бодно.
3. Гэрээ, хүлээн авалт, төлбөрийн хооронд тоо болон нөхцөл таарч байгааг тогтооно.
4. Хүлээн авсан болон зөвшөөрсөн хүний баталгаажуулалт, цахим баримтын хүчинтэй байдлыг шалгана.
5. Өмнө нь бүртгэсэн эсэхийг харилцагч, дугаар, огноо, дүнгээр давхар хайна.
6. Бүртгэлийн данс, татварын ангилал, туслах задаргаа, тайлант үеийг сонгоно.
Давхардлыг зөвхөн баримтын дугаараар хайх нь хангалтгүй. Нийлүүлэгч дугаараа өөрчилж дахин илгээсэн байж болно. Ижил огноо, ижил дүн, ижил барааны хүлээн авалттай мөрүүдийг хамт шалга. Нөгөө талаас ижил дүнтэй хоёр жинхэнэ гүйлгээг давхардсан гэж устгаж болохгүй.
Ажилтан “баримтаа дараа өгнө” гэж 600 000 төгрөг авч явсан бол эхлээд тооцоо хариуцагчийн урьдчилгаа үүсгэнэ. Мөнгө гарсан нь банкны баримтаар батлагдсан, харин зардлын зориулалт эцэслээгүй байна. Дараа нь 440 000 төгрөгийн баталгаатай зардал, 160 000 төгрөгийн буцаалтыг авч урьдчилгааг хаана.
Харин үйлчилгээ үнэхээр авсан, үүрэг үүссэн, дүнг үндэслэлтэй хэмжиж болох боловч нийлүүлэгчийн нэхэмжлэх хожимдсон бол үүссэн зардлыг бүртгэлээс орхих үндэслэл болгохгүй. Дотоод тооцоо, гэрээ, хэрэглээний мэдээллээр хуримтлал хийж, нэхэмжлэх ирэхэд зөрүүг шалгана. Санхүүгийн бүртгэл хийх үндэслэл, татварын зардал хасах нөхцөл хоёрыг тусад нь үнэлнэ.
Баримтын кодыг журнал, файлын нэрд ижил хэрэглэ: 2026-09-03_АО01_Хангай.pdf. Засварын хувилбар, шалтгааныг хадгал. Үндсэн файлыг нэг байршилд, бусад жагсаалтад холбоосоор байрлуулбал хувилбарын зөрүү багасна. Нөөц хуулгыг тусдаа хамгаалагдсан байршилд хадгалж, сэргээх боломжийг туршина. Хадгалалтын хугацааг баримтын төрөл болон хууль, архивын шаардлагаар тогтооно.
АО01 баримтаар бараа хүлээн авсны дараа Ж03 бичилтийг хийдэг. Журналд огноо, баримтын холбоос, данс, дебет, кредитийг цаг хугацааны дарааллаар бичнэ. Ерөнхий дэвтэр энэ мэдээллийг данс бүрээр нэгтгэнэ. Туслах бүртгэл нь барааны нэр, тоо хэмжээ, нийлүүлэгчийн үлдэгдлийг дэлгэрүүлнэ.
2026-09-03 | Баримт АО01 / НХ101
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 121 | Бараа материал | 16 200 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 1 620 000 | |
| 201 | Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 17 820 000 |
2026-09-03 | Баримт ТЭ01 / БЗ03
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 121 | Бараа материал | 1 800 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 180 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 1 980 000 |
Ж03-ийн дебет 17 820 000, кредит 17 820 000 төгрөг. Ж04-ийн дебет 1 980 000, кредит 1 980 000. Хоёр бичилтийн дараах шинэ багцын барааны өртөг 18 000 000 төгрөг болно. Хасагдах НӨАТ 1 800 000 төгрөг нь барааны дансанд ороогүйг анзаараарай.
Барааны 121 дүгээр дансанд эхний 10 000 000 төгрөгийн үлдэгдлийг бичнэ. Ж03, Ж04-ийн дебет хөдөлгөөнийг нэмэхэд 28 000 000 болно. Ж07-оор 7 500 000 төгрөгийн өртөг зарлагадахад 20 500 000 үлдэнэ. Гүйлгээний дараах үлдэгдлийг дараагийн мөрд шилжүүлж тооцдог.
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 10 000 000 Дт | ||
| 09.03 | Ж03 | 16 200 000 | 26 200 000 Дт | |
| 09.03 | Ж04 | 1 800 000 | 28 000 000 Дт | |
| 09.06 | Ж07 | 7 500 000 | 20 500 000 Дт |
Ерөнхий дэвтрийн 20 500 000 төгрөг ямар бараанаас бүрдэж байгааг агуулахын картаас харна. Энэ үед эхний багцын 50 хайрцаг × 50 000, шинэ багцын 300 хайрцаг × 60 000 үлдсэн байна. Нийлбэр нь 20 500 000. Мөнгөн дүн таарч байгаа ч барааны тоо, нэгж өөр байвал агуулахын задаргаанд алдаа байж болно.
Худалдааны авлагын ерөнхий дансны үлдэгдэл харилцагч бүрийн авлагын нийлбэртэй тэнцэнэ. Нийлүүлэгчийн өглөгт ч адил. Нийлбэр таарахгүй бол зөвхөн ерөнхий дансанд хийсэн бичилт, харилцагчийн код дутуу мөр, эхний үлдэгдлийн задаргаа, огнооны шүүлтийг эхэлж шалгана.
Задаргааны тайланд кредит үлдэгдэлтэй харилцагч гарвал шууд “буруу” гэж устгахгүй. Илүү төлөлт эсвэл урьдчилгаа байж болно. Агуулгыг тогтоогоод тайлангийн ангиллыг зөв болгоно. Нэг худалдан авагчийн илүү төлөлтийг өөр худалдан авагчийн авлагатай дур мэдэн цэвэрлэж болохгүй.
Шалгах баланс данс бүрийн эхний үлдэгдэл, дебет ба кредит эргэлт, эцсийн үлдэгдлийг нэгтгэнэ. Эхний үлдэгдлийг тухайн талын хөдөлгөөнөөр нэмэгдүүлж, эсрэг талын хөдөлгөөнөөр бууруулна. Дебет, кредит үлдэгдлийг тусдаа баганад харуулбал уншихад хялбар.
Шалгах баланс тэнцэхгүй бол нэг талын бичилт, хуулж оруулахдаа орхисон мөр, тоо тэмдэгтийн формат, эхний үлдэгдлийн алдаа зэргийг хайна. Тэнцэж байвал дараагийн шалгалт эхэлнэ: данс бүрийн үлдэгдлийг баримт, туслах бүртгэл, бодит тооллого, гэрээтэй тулгана.
Баримтыг тохирох модульд нэг удаа оруул. Борлуулалтын модуль орлого, НӨАТ, өртгийг автоматаар үүсгэсэн бол ерөнхий журналд давтаж бичихгүй. Өртгийг сарын эцэст боддог программын тооцоог ажиллуулсан эсэхийг шалга.
Импортын нийт дүнгээс гадна харилцагч, огноо, татварын ангиллыг шалгана. Эхний, дундах, сүүлийн гүйлгээ болон буцаалтын мөрийг нээж тулга. Туршилтын өгөгдлийг үндсэн бүртгэлээс тусгаарла.
Кассын эхний үлдэгдэл 500 000 төгрөг. Ж20-оор банкнаас 500 000 төгрөг авч касст хийсэн, Ж21-ээр цэвэрлэгээний үйлчилгээний 110 000 төгрөг төлсөн, Ж22-оор томилолтын зарцуулаагүй 160 000 төгрөг буцаан авсан. Сарын эцэст касст 1 050 000 төгрөг байх ёстой.
500 000 + 500 000 − 110 000 + 160 000 = 1 050 000
Банкнаас касст авсан мөнгө нь байгууллагын доторх шилжүүлэг. Компанийн нийт мөнгө өсөхгүй, борлуулалтын орлого үүсэхгүй. Кассын орлогын баримт болон банкны зарлагын баримтыг нэг шилжүүлгийн хоёр нотолгоо гэж холбоно.
Тооллого хийхдээ кассын дэвтэрт байгаа дүнг шууд хуулж акт үйлдэхгүй. Дэвсгэрт, зоосыг бодитоор тоолж, нэрлэсэн үнэ бүрээр тоо болон дүнг гаргана. Хаалт хийж буй цагийг тэмдэглэж, тэр цагаас өмнөх болон дараах баримтыг ялгана. Тооллогын үеэр орсон, гарсан мөнгийг орхивол хуурамч дутагдал үүснэ.
Дутуу мөнгийг шууд “няравын авлага” болгохгүй. Шалтгаан, хариуцах этгээдийн үүрэг, нөхөн төлөх эрх үүссэн эсэхийг тогтооно. Тооллогын зөрүү нь баримт хоцорсон, буруу мөнгө хариуцагчид бичсэн, эсвэл бодит дутагдал байж болно. Эдгээрт ижил шийдэл хэрэглэхгүй.
Ж19-өөр ажилтанд 600 000 төгрөг олгосон. Энэ өдөр ажилтан тооцоо өгөх үүрэгтэй болж, компанид тооцоо хариуцагчийн авлага үүснэ. Томилолт дуусаж Ж22-ийн баримтаар 400 000 төгрөгийн зардал, 40 000 төгрөгийн хасагдах НӨАТ, 160 000 төгрөгийн кассын буцаалт баталгаажив.
2026-09-21 | Баримт ТМ01 / БЗ07
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 113 | Ажилтанд олгосон урьдчилгаа | 600 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 600 000 |
2026-09-24 | Баримт ТМ02 / КО02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 609 | Томилолтын зардал | 400 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 40 000 | |
| 101 | Касс | 160 000 | |
| 113 | Ажилтанд олгосон урьдчилгаа | 600 000 |
Урьдчилгааны данс тэглэсэн ч баримтын бүрдэл дутуу бол тооцоо бүрэн шийдэгдээгүй байж болно. Хүлээн авсан баримтын байгууллагын нэр, бизнесийн зориулалт, хугацаа, баталгаажуулалтыг шалгана. Хоёр ажилтны урьдчилгааг нэг нийт үлдэгдлээр тэглэхгүй, хүн бүрийн тооцоог тусад нь хаана.
Хэрэв зардал 650 000 төгрөг болсон бол 600 000-ын урьдчилгааг хаагаад ажилтанд буцаан олгох 50 000 төгрөгийн өглөг үлдэнэ. Урьдчилгааны дансны кредит үлдэгдлийг тайлангийн хөрөнгөөс шууд хасаж харуулахын оронд агуулгаар нь өглөгт ангилна.
Банкны хуулгын үлдэгдэл ба ерөнхий дэвтрийн үлдэгдлийг ижил огноогоор харьцуул. Эхний үлдэгдэл таарч байгаа эсэхийг шалгаад орлого, зарлагыг огноо, дүн, харилцагч, төлбөрийн утгаар тулгана. Нэг банкны мөр хэд хэдэн нэхэмжлэхийг хааж болох тул заавал мөр мөрөөр нэг нэгтэй нь тааруулах гэж шахахгүй.
Кейсийн өдөр тутмын бүртгэлээр банк 37 116 000 төгрөг. Банкны хуулгын эцсийн үлдэгдэл 38 171 000 төгрөг. Зөрүү 1 055 000 төгрөгийг нэг дансанд хүчээр бичиж тэнцүүлэхгүй. Хуулгын мөрийг шалгахад Дөл дэлгүүрийн 1 100 000 төгрөгийн орлого, банкны 45 000 төгрөгийн суутгал бүртгэлд ороогүй байв.
| Бүртгэлийн талын тулгалт | Төгрөг |
|---|---|
| Тохируулахаас өмнөх банк | 37 116 000 |
| Нөхөж бүртгэх харилцагчийн орлого | 1 100 000 |
| Нөхөж бүртгэх банкны шимтгэл | (45 000) |
| Тохируулсан банк | 38 171 000 |
| Банкны хуулгын эцсийн үлдэгдэл | 38 171 000 |
| Тайлбарлагдаагүй зөрүү | 0 |
2026-09-30 | Баримт БТ01 / БХ30
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 1 100 000 | |
| 111 | Худалдааны авлага | 1 100 000 |
2026-09-30 | Баримт БТ01 / БХ30
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 610 | Банкны үйлчилгээний зардал | 45 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 45 000 |
Нөхөж бүртгэсэн 1 100 000 төгрөг нь борлуулалтын шинэ орлого биш. Дөл дэлгүүрийн өмнө бүртгэсэн авлагыг бууруулна. Банкны гүйлгээний утгад “төлбөр” гэж бичсэн нь ямар дансанд орохыг бүрэн шийдэхгүй; харилцагчийн тооцоог нягтална.
Зарим зөрүү нь банкны боловсруулалтын хугацаанаас, зарим нь компанийн орхигдсон бичилтээс үүсдэг. Гэхдээ банканд төлбөрийн хүсэлт илгээснийг мөнгө гарсан гэж шууд үзэж болохгүй. Төлбөр эргэлт буцалтгүй болсон эсэх, компанид мөнгийг ашиглах эрх үлдсэн эсэх, хэрэглэж буй стандартын хасалт хийх нөхцөлийг харна.
Банкны өөрийн алдаа байвал баримттайгаар банканд мэдэгдэж, залруулгыг мөрдөнө. Компанийн бүртгэлд зөрүүг далдлах орлого эсвэл зардал хийж болохгүй. Тулгалтын хүснэгтэд зөрүүний шалтгаан, хариуцах хүн, шийдэх хугацаа, дараа сард арилсан эсэхийг тэмдэглэвэл давтагдсан зөрүүг анзаарахад хялбар.
Валюттай ажиллахдаа валютын нэгж ба төгрөгийн дүнг хоёуланг хадгална. Тусдаа дасгалд 1 000 ам.долларын өглөгийг 3 500-ын ханшаар 3 500 000 төгрөгөөр бүртгэсэн, тайлангийн өдрийн ханш 3 550 гэж өгье. Өглөг 50 000-аар өснө: Дт Ханшийн алдагдал 50 000, Кт Өглөг 50 000.
Дасгалын ханш зохиомол; бодит гүйлгээнд огноо, ханшийн эх үүсвэрээ тогтооно. Мөнгөн авлага, өглөгийг түүхэн өртөгтэй бараа, урьдчилгаатай адил журмаар дахин хөрвүүлэхгүй. [15]
300 хайрцгийн нэхэмжлэхийн НӨАТ-гүй үнэ 16 200 000 төгрөг. Барааг агуулахад хүргэх тээврийн НӨАТ-гүй төлбөр 1 800 000 төгрөг. Хоёрыг нийлүүлбэл багцын өртөг 18 000 000, нэг хайрцгийн өртөг 60 000 төгрөг болно.
| Багцын тооцоо | Төгрөг |
|---|---|
| 300 хайрцгийн худалдан авах үнэ | 16 200 000 |
| Агуулахад хүргэх тээвэр | 1 800 000 |
| Нийт өртөг | 18 000 000 |
| Нэг хайрцгийн өртөг | 60 000 |
| Хасагдах НӨАТ | 1 800 000 |
НӨАТ-ыг хасах эрхтэй учраас энэ жишээнд өртөгт нэмээгүй. Хасах эрхгүй татвар байвал холбогдох хөрөнгө, зардлын өртөгт орох эсэхийг үнэлнэ. Худалдан авах үнийн бууралт, худалдааны хөнгөлөлт нь өртгийг бууруулж болох бол барааг борлуулсны дараах хүргэлтийн зардлыг худалдан авалтын өртөгтэй андуурч болохгүй. [2]
Манай кейс нэг төрлийн бараатай тул тээврийн бүх өртгийг 300 хайрцагт хуваасан. Олон төрлийн бараатай үед ямар үзүүлэлт тээврийн зардлыг хамгийн зохистой тайлбарлаж байгааг тогтооно. Жинтэй холбоотой зардлыг жингээр, эзлэхүүнтэй холбоотойг эзлэхүүнээр, ижил шинжтэй барааг тоо хэмжээгээр хуваарилж болно.
Жишээ нь 600 кг ба 400 кг жинтэй хоёр барааны тээвэр 500 000 төгрөг бол жингийн суурь сонгосон үед 300 000 ба 200 000 төгрөгөөр хуваарилна. Сонгосон суурь, эх тоо хэмжээ, хуваарилсан нийлбэрээ хадгал. Хуваарилалтын нийт дүн нь нэхэмжлэхийн хуваарилах дүнтэй таарах ёстой.
Барааны өртгийг дурын байдлаар өндөр ашигтай бараанд илүү, бага ашигтай бараанд бага хуваарилж болохгүй. Өртгийн хуваарилалт нь тайлангийн үр дүнг хүссэн хэлбэрт оруулах хэрэгсэл биш; гарсан зардлын шалтгааныг тусгах тооцоо юм.
Есдүгээр сарын 6-нд 150 хайрцаг зарсан. Эхний багцад 200 хайрцаг, нэг бүр нь 50 000 төгрөгийн өртөгтэй байна. FIFO аргаар эхний 150-ыг тэр багцаас зарлагадах тул борлуулсан барааны өртөг 7 500 000 төгрөг. Худалдах үнэ 80 000 байсан нь өртгийн энэ тооцоонд орохгүй.
Есдүгээр сарын 10-нд 250 хайрцаг зарлах үед эхний багцаас 50 хайрцаг үлдсэн. Үлдсэн 200 хайрцгийг 60 000 төгрөгийн шинэ багцаас авна. Иймээс 50 × 50 000 + 200 × 60 000 = 14 500 000 төгрөгийн өртөг гарна.
Дөл дэлгүүрийн буцаасан 10 хайрцаг нь 60 000 төгрөгийн багцаас гарсныг анхны зарлагын задаргаагаар мэдэж байна. Иймээс 600 000 төгрөгөөр барааг буцаан орлогод авч, борлуулсан барааны өртгийг бууруулна. Буцаалтын өдрийн шинэ худалдан авах үнэ эсвэл борлуулах үнээр өртгийг сэргээхгүй.
Энэ бараа борлуулах боломжтой хэвийн байдалтай буцаж ирсэн. Хэрэв норж гэмтсэн бол агуулахад хүлээн авсан гэдгээр нь бүрэн өртгөөр үлдээхгүй. Нөхцөл байдлыг үнэлж, шаардлагатай үнийн бууралт эсвэл хохирлын бүртгэл хийнэ. Борлуулалтын буцаалт, барааны биет хүлээн авалт, үнэлгээ гэсэн гурван асуудлыг ялгаж ажиллана.
| Огноо | Өртгийн задаргаа | Орлого тоо | Зарлага тоо | Өртгийн үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 200 | 0 | 10 000 000 |
| 09.03 | 300 × 60 000 | 300 | 0 | 28 000 000 |
| 09.06 | 150 × 50 000 | 0 | 150 | 20 500 000 |
| 09.10 | 50 × 50 000 + 200 × 60 000 | 0 | 250 | 6 000 000 |
| 09.12 | Буцаалт 10 × 60 000 | 10 | 0 | 6 600 000 |
| 09.17 | 100 × 65 000 | 100 | 0 | 13 100 000 |
| 09.19 | 80 × 60 000 | 0 | 80 | 8 300 000 |
Сарын борлуулсан барааны өртөг 7 500 000 + 14 500 000 − 600 000 + 4 800 000 = 26 200 000 төгрөг. Тоо хэмжээний эцэс 200 + 300 − 150 − 250 + 10 + 100 − 80 = 130 хайрцаг. Өртгийн эцэс 30 хайрцаг × 60 000 + 100 хайрцаг × 65 000 = 8 300 000 төгрөг.
Эцсийн барааг 130 × хамгийн сүүлд авсан 65 000 гэж бодвол 8 450 000 гарна. Энэ нь манай FIFO карттай 150 000 төгрөгөөр зөрнө. Үлдсэн барааны багцын бүтцийг хадгалахгүй бол нийт тоо зөв байхад өртөг буруу гарч болдгийг энэ ялгаа харуулна.
FIFO-г дундажтай сольж бодохыг үндсэн кейсийн хариунд хольж болохгүй. Аргын ялгааг тусдаа жижиг жишээгээр харъя. Эхний 100 нэгжийн өртөг 1 000, дараа нь 100 нэгжийг 1 200-аар авсан, үүний дараа 120 нэгж зарсан гэе. Нийт өртөг 220 000, нэгжийн жигнэсэн дундаж 1 100 болно.
FIFO үед зарлагын өртөг 100 × 1 000 + 20 × 1 200 = 124 000, үлдэгдэл 96 000. Дундаж аргаар зарлага 132 000, үлдэгдэл 88 000. Аль альд нь зарлага ба үлдэгдлийн нийлбэр 220 000 байна. Өртгийн арга нь зардал болон эцсийн хөрөнгийн хооронд дүнг хэрхэн хуваарилахыг өөрчилж байна.
Байнгын бүртгэлийн хөдөлгөөнт дундаж ба хугацааны эцэст бодох жигнэсэн дундаж нь худалдан авалт, зарлагын дараалал олон үед өөр дүн гаргаж болно. Программын “дундаж” гэсэн сонголтын цаана ямар арга байгааг тодруулж, байгууллагын бодлоготой тааруулна.
Сарын эцэст 130 хайрцаг бодитоор тоологдсон тул тоо хэмжээний зөрүүгүй. Харин 65 000 төгрөгийн өртөгтэй 10 хайрцгийн сав баглаа гэмтсэн. Борлуулах боломжит үнэ 58 000, борлуулахад шаардлагатай зардал 3 000 гэж үнэлсэн тул цэвэр боломжит үнэ цэнэ нэг бүрд 55 000 төгрөг.
Өртөг 65 000 ба цэвэр боломжит үнэ цэнэ 55 000 хоёрын бага дүнгээр үнэлэхэд нэг бүрийн 10 000, нийт 100 000 төгрөгийн бууралт гарна. Дт Барааны үнийн бууралтын зардал 100 000, Кт Барааны үнийн бууралтын сан 100 000. Барааны биет тоо 130 хэвээр, тайлангийн цэвэр дүн 8 200 000 төгрөг болно. [2]
Санг тусдаа дансаар хөтөлснөөр анхны өртөг 8 300 000, үнэлгээний бууралт 100 000 хоёрыг харах боломжтой. Шууд барааны дансыг бууруулдаг бүртгэлийн бодлоготой байж болох ч агуулахын тоо, өртөг, үнэлгээний задаргааг алдагдуулж болохгүй.
Нийлүүлэгчийн төлбөрийг шууд барааны дансанд бичээд өмнөх өглөгийг хаахгүй орхивол бараа давхар өснө. Тээврийн НӨАТ-тай нийт дүнг өртөгт нэмбэл өртөг өндөрсөж, хасагдах татвар орхигдоно. Нэгжийг хайрцаг, боодол гэж хольбол нийт мөнгө таарч байсан ч тооллого болон нэгжийн ашиг буруу гарна.
Худалдан авалтыг бүртгэсний дараа дансны бичилт, тоо хэмжээний хөдөлгөөн, өглөгийн задаргаа гэсэн гурван үр дүнг шалга. Дансны тэнцэл дангаараа барааны бүртгэлийг баталгаажуулахгүй.
Борлуулалтыг зөвхөн мөнгө орж ирснээр тогтоохгүй. Гэрээнд заасан барааг харилцагч хүлээн авч хяналтыг нь авсан эсэх, төлбөр авах эрх, буцаах нөхцөл зэргийг харна. Үндсэн кейсийн БН01, БН02, БН03 борлуулалтаар барааг тухайн өдөр хүлээлгэн өгч, харилцагч баталгаажуулсан. Нэмэлт үйлчилгээний үүрэг, томоохон санхүүжилтийн нөхцөл байхгүй. [4]
БН02-ийн 250 хайрцгийн НӨАТ-гүй нэгж үнэ 85 000, борлуулалтын орлого 21 250 000, НӨАТ 2 125 000, авлага 23 375 000 төгрөг. Барааны өртөг 14 500 000 төгрөгийг тусдаа бичилтээр зардалд шилжүүлнэ.
2026-09-10 | Баримт БН02 / АЗ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 111 | Худалдааны авлага | 23 375 000 | |
| 401 | Борлуулалтын орлого | 21 250 000 | |
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 2 125 000 |
2026-09-10 | Баримт АЗ02 / ӨР02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 501 | Борлуулсан барааны өртөг | 14 500 000 | |
| 121 | Бараа материал | 14 500 000 |
Энд нэг борлуулалтын хоёр өөр мэдээлэл байна. Ж09 нь харилцагч хэдийг төлөх, компанийн орлого болон татвар хэд болохыг харуулна. Ж10 нь тэр орлогыг олохын тулд агуулахаас ямар өртөг гарсныг харуулна. Өртгийн бичилт орхигдвол бараа болон ашиг хоёул хэт өснө.
БЦ01-ээр буцаасан 10 хайрцгийн борлуулах үнэ 850 000, НӨАТ 85 000, авлагын бууралт 935 000 төгрөг. Борлуулалтын буцаалтыг тусдаа 402 дансанд дебетээр харуулж, тайланд нийт борлуулалтаас хасна. Харин барааны өртөг 600 000-ыг Ж12-оор сэргээнэ.
2026-09-12 | Баримт БЦ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 402 | Борлуулалтын буцаалт | 850 000 | |
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 85 000 | |
| 111 | Худалдааны авлага | 935 000 |
2026-09-12 | Баримт БЦ01 / АО02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 121 | Бараа материал | 600 000 | |
| 501 | Борлуулсан барааны өртөг | 600 000 |
НӨАТ болон төлбөрийн баримтын засварыг эх борлуулалттай холбоно. Зөвхөн агуулахад 10 хайрцаг орлогод авсан атлаа авлагыг бууруулаагүй бол хэрэглэгчийн тооцоо зөрнө. Зөвхөн мөнгөн буцаалт хийсэн атлаа барааны өртгийг сэргээгээгүй бол бараа дутуу, өртөг өндөр гарна.
Кейсэд буцаалтын эрхийг эхнээс нь тооцоолох хэмжээний бусад хүлээгдэж буй буцаалт байхгүй гэж өгсөн. Байнгын буцаах эрхтэй олон борлуулалттай байгууллага зөвхөн бодитоор буцаасан үед бүртгэдэг энэ энгийн загвараар хязгаарлагдахгүй; хүлээгдэж буй буцаалтын тооцоог үнэлнэ. [4]
Есдүгээр сарын 20-нд аравдугаар сард нийлүүлэх захиалгын 3 300 000 төгрөг орж ирсэн. Сарын эцэст бараа нийлүүлээгүй. Кейсийн нөхцөлд НӨАТ 300 000 төгрөгийг үүсгэж, үлдсэн 3 000 000 төгрөгийг харилцагчийн урьдчилгаа буюу гэрээний өр төлбөрт бүртгэнэ. Орлого хараахан үүсээгүй. [9]
2026-09-20 | Баримт УР01 / БО03
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 3 300 000 | |
| 208 | Харилцагчийн урьдчилгаа | 3 000 000 | |
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 300 000 |
Энэ жишээнд татвар ногдуулах хугацаа ба санхүүгийн орлогыг хүлээн зөвшөөрөх хугацаа өөр байна. Банканд 3 300 000 орсныг бүхэлд нь борлуулалтын орлого болговол тухайн сарын ашиг болон НӨАТ-ын тайлангийн тулгалт буруу болно.
Дараа сард яг 3 000 000 төгрөгийн НӨАТ-гүй үнэтэй бараагаар үүргээ бүрэн биелүүлбэл өмнө бүртгэсэн урьдчилгааг орлогод шилжүүлж, барааны өртгийг тусад нь зарлагадана. Өмнө үүсгэсэн НӨАТ-ыг дахин давхар ногдуулахгүйгээр төлбөрийн баримт, захиалгын холбоосыг зөв тохируулна. Захиалгын үнэ өөр бол үлдсэн төлбөр болон татварын зөрүүг бодно.
| Хөдөлгөөн | Тулга | Дөл | Нийт |
|---|---|---|---|
| Эхний авлага | 6 600 000 | 4 400 000 | 11 000 000 |
| 09.05 төлөлт | (4 400 000) | (4 400 000) | (8 800 000) |
| Шинэ борлуулалт | 0 | 23 375 000 | 23 375 000 |
| Буцаалт | 0 | (935 000) | (935 000) |
| 09.14 төлөлт | 0 | (15 400 000) | (15 400 000) |
| 09.30 төлөлт | 0 | (1 100 000) | (1 100 000) |
| Эцсийн авлага | 2 200 000 | 5 940 000 | 8 140 000 |
Өмнөх сарын 8 800 000 төгрөгийн төлөлт нь Тулга дэлгүүрээс 4 400 000, Дөл дэлгүүрээс 4 400 000. Дөл дэлгүүрийн шинэ борлуулалтаас сарын дундуур 15 400 000, банкны тулгалтаар нэмж 1 100 000 төгрөг орсон. Иймээс Дөл дэлгүүрийн эцсийн авлага 5 940 000, Тулга дэлгүүрийнх 2 200 000 төгрөг.
Авлагын нийлбэр 8 140 000 төгрөгийг ерөнхий дэвтрийн 111 данстай тулгана. Банкны орлогыг буруу харилцагчид холбосон бол ерөнхий дансны нийт дүн зөв байсан ч нэг нь хэт төлсөн, нөгөө нь төлөөгүй мэт харагдана. Харилцагчийн тооцоо нийлэлт энэ төрлийн алдааг олдог.
Кейсийн Тулга дэлгүүрийн үлдэгдэл 31–60 хоногийн хугацаа хэтрэлттэй, Дөл дэлгүүрийн шинэ авлага хугацаандаа байна. Сургалтын эрсдэлийн тооцоогоор эхний бүлэгт 5 хувь, хоёр дахь бүлэгт 2 хувийн насан туршийн хүлээгдэж буй алдагдал тогтоосон. Энэ хувь нь бүх байгууллагад хэрэглэх тогтмол норм биш. [5]
| Харилцагч | Нийт авлага | Алдагдлын хувь | Тооцсон алдагдал |
|---|---|---|---|
| Тулга дэлгүүр | 2 200 000 | 5% | 110 000 |
| Дөл дэлгүүр | 5 940 000 | 2% | 118 800 |
| Нийт | 8 140 000 | 228 800 |
Өмнөх сан тэг тул энэ сард 228 800 төгрөгийн зардал болон сан үүсгэнэ. Тайланд авлага 8 140 000 − 228 800 = 7 911 200 төгрөгөөр харагдана. Харилцагчаас нэхэмжлэх эрхтэй нийт авлага 8 140 000 хэвээр; сан үүсгэсэн нь өрийг уучилсан гэсэн үг биш.
Бодит үнэлгээнд өнгөрсөн төлөлтийн түүхийг одоогийн нөхцөл болон үндэслэлтэй ирээдүйн мэдээллээр шинэчилнэ. Нэг харилцагч төлбөрийн чадваргүй болсон онцгой мэдээлэл байвал бүлгийн дундаж хувиар халхлахгүй. Тухайн авлагын эрсдэлийг тусад нь авч үзнэ.
Дараа сард шаардагдах сан 180 000 болж буурвал шинэ үлдэгдэлд хүрэхийн тулд 48 800 төгрөгөөр санг бууруулна. Дахин 180 000 төгрөгийг бүхэлд нь нэмэхгүй. “Шаардлагатай эцсийн сан” ба “тухайн сарын зардал” хоёр ялгаатай.
Харилцагч авлагын дүнг зөвшөөрсөн нь төлж чадна гэдгийг дангаараа батлахгүй. Тооцоо нийлэлтээр эрх болон дүнгээ шалгана. Алдагдлын үнэлгээгээр хэчнээн хэсгийг авах боломжтойг үнэлнэ. Төлбөрийн хугацаа сунгасан бол шинэ гэрээ, санхүүжилтийн нөлөө, эрсдэлийн өөрчлөлтийг давхар авч үзнэ.
Агуулахын тавиурыг хэд хэдэн жил ашиглана. Иймээс 6 000 000 төгрөгийг төлсөн өдрийн зардал болгохын оронд үндсэн хөрөнгөд бүртгэж, ашиглах хугацаанд нь элэгдлээр хуваарилна. Харин өдөр тутмын үйлчилгээ, богино хугацаанд хэрэглэсэн материал зэрэгт өөр ангилал хэрэглэнэ.
Хөрөнгө болгох эсэхийг зөвхөн дүнгээр шийдэхгүй. Ашиглах хугацаа, ирээдүйн өгөөж, байгууллагын хяналт, найдвартай хэмжих боломж, материаллаг байдлыг хамт харна. Байгууллага дотоод босготой байж болох ч тэр босго нь бодит агуулгыг орлохгүй. [3]
Тавиурын 6 000 000 төгрөгт хүргэлт, угсралт багтсан бөгөөд нэмэлт төлбөргүй, есдүгээр сарын 1-нд ашиглахад бэлэн болсон. Худалдагч НӨАТ суутган төлөгч биш тул нийт 6 000 000-ыг өртөгт оруулна. Хасах татвар гэж 545 455 төгрөг зохиож салгахгүй.
Хөрөнгийг зорьсон байдлаар ашиглахад бэлэн болгоход шууд хамаарах зардлыг үнэлнэ. Ашиглалтад орсны дараах өдөр тутмын засварыг анхны өртөгт дур мэдэн нэмэхгүй. Томоохон эд анги солих, хүчин чадлыг нэмэгдүүлэх үед хөрөнгө хүлээн зөвшөөрөх нөхцөл болон сольсон хэсгийн хасалтыг тусад нь шалгана.
| Хөрөнгө | Өртөг | Ашиглах хугацаа | Сарын элэгдэл |
|---|---|---|---|
| Өмнөх тавиурууд | 30 000 000 | 120 сар | 250 000 |
| Шинэ тавиурууд | 6 000 000 | 120 сар | 50 000 |
| Нийт | 36 000 000 | 300 000 |
Сарын элэгдэл = (Өртөг − Үлдэх өртөг) ÷ Ашиглах нийт сар
Энэ кейст хоёр хөрөнгийн үлдэх өртөг тэг. Эхний хуримтлагдсан элэгдэл 6 000 000 дээр сарын 300 000-ыг нэмэхэд 6 300 000 болно. Сарын эцсийн дансны цэвэр дүн 36 000 000 − 6 300 000 = 29 700 000 төгрөг.
2026-09-30 | Баримт ҮХ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 611 | Элэгдлийн зардал | 300 000 | |
| 152 | Хуримтлагдсан элэгдэл | 300 000 |
Элэгдэл тооцсон өдөр банкнаас мөнгө гарахгүй. Мөнгө нь хөрөнгийг худалдан авах үед гарсан. Иймээс мөнгөн гүйлгээний тайланд худалдан авалтын 6 000 000 төгрөгийг хөрөнгө оруулалтын зарлагаар харуулж, элэгдлийг давхар мөнгөн зарлага болгохгүй.
Нэр, код, байршил, хариуцагч, анхны өртөг, ашиглахад бэлэн болсон өдөр, ашиглах хугацаа, үлдэх өртөг, арга, хуримтлагдсан элэгдэл, шилжилт, данснаас хасалтын мэдээллийг нэг картанд хадгал. Жил бүр тооллого болон ашиглалтын нөхцөлтэй тулгана.
Ашиглах хугацааны тооцоог шинэ мэдээллээр өөрчилбөл үлдсэн дансны дүнг шинэ үлдсэн хугацаанд хуваарилах шаардлагатай байж болно. Өмнөх үед зөв байсан тооцоог шинэ мэдээлэл гарлаа гээд алдаа гэж нэрлэж буцаан засахгүй. Харин тухайн үед байсан мэдээллийг буруу хэрэглэсэн бол алдааны асуудал болно. [16]
Есдүгээр сараас арван нэгдүгээр сарын гурван сарын түрээсэнд 3 600 000 төгрөг төлсөн. Сар бүрийн үйлчилгээний хэмжээ ижил тул нэг сарын зардал 1 200 000. Төлсөн өдөр 131 дансанд хөрөнгө үүсгэнэ; есдүгээр сарын эцэст 1 200 000-ыг зардалд шилжүүлж, 2 400 000 үлдээнэ.
2026-09-01 | Баримт ТГ01 / БЗ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 131 | Урьдчилж төлсөн түрээс | 3 600 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 3 600 000 |
2026-09-30 | Баримт ТГ01 / ТБ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 603 | Түрээсийн зардал | 1 200 000 | |
| 131 | Урьдчилж төлсөн түрээс | 1 200 000 |
Урт хугацааны түрээсийн ашиглах эрхийн хөрөнгө, түрээсийн өр төлбөрийн бүртгэлийг энэ гурван сарын чөлөөлөх сонголттой жишээгээр орлуулж болохгүй. Гэрээний нийт хугацаанд бодитоор хэрэгжүүлэхээр үндэслэлтэй сунгах сонголт орж болохыг анхаар. [8]
Даатгалын эхний 1 200 000 төгрөг нь үлдсэн дөрвөн сарын хамгаалалтад хамаарна. Нэг сарын 300 000-ыг зардалд шилжүүлж, есдүгээр сарын эцэст 900 000 төгрөгийн урьдчилгаа үлдээнэ. Даатгалын шинэ мөнгөн төлбөр энэ сард гараагүй.
Хангамжийн эхний үлдэгдэл 800 000, шинэ худалдан авалт 600 000, тоолсон эцсийн үлдэгдэл 500 000 төгрөг. Хэрэглээ 800 000 + 600 000 − 500 000 = 900 000. Бодит тооллого, зарцуулалтын баримттай тулгаж, хангамжаас зардалд шилжүүлнэ.
| Зардлын төрөл | Сарын зардал | Эцсийн хөрөнгө |
|---|---|---|
| Түрээс | 1 200 000 | 2 400 000 |
| Даатгал | 300 000 | 900 000 |
| Хангамж | 900 000 | 500 000 |
Энэ гурван тооцооны нийтлэг санаа нь ашиглаагүй хэсгийг хөрөнгөд, хэрэглэсэн хэсгийг тухайн үеийн зардалд үлдээх явдал. Хугацаа ба хэрэглээг баримтаар тогтоож байж хуваарилна. Төлбөрийн бүх дүнг сар бүр дахин зардалд бичихээс сэргийлж үлдэгдлийн хуваарь хөтөл.
Цалингийн тооцоо хөдөлмөрийн гэрээ, ажилласан цагийн бүртгэл, батлагдсан нэмэгдэл, чөлөө болон суутгалын үндэслэлээс эхэлнэ. Банканд шилжүүлэх дүнг эхлээд сонгоод тэндээ тааруулж нийт цалин бодохгүй. Ажилтан бүрийн нийт цалин, ажилтны шимтгэл, татвар, бусад суутгал, олгох дүнг тусад нь гаргана.
Кейсийн хоёр ажилтан бүтэн сар ажилласан, тус бүр 2 000 000 төгрөгийн цалинтай. Илүү цаг, амралт, тэтгэмж, өөр ажил олгогчийн орлого, бусад суутгал байхгүй. Хоёулаа ердийн албан журмын даатгуулагч; шимтгэлийн чөлөөлөлтгүй. Үйлдвэрлэлийн ослын даатгалын энэ байгууллагад хэрэглэх хувь 0.5 гэж тогтоосон.
2026 оны есдүгээр сарын нөхцөлд ажилтны нийгмийн даатгал 9.5 хувь, эрүүл мэндийн даатгал 2 хувь; нийлээд 11.5 хувь. Ажил олгогчийн нийгмийн даатгал 10.5 хувь, эрүүл мэндийн даатгал 2 хувь; нийлээд 12.5 хувь. Ажил олгогчийн нийт хувь нь эрсдэлийн ангиллаас хамаардаг тул 12.5-ыг бүх байгууллагын тогтмол хувь гэж хэрэглэхгүй. [12, 13]
| Тооцоолол | Төгрөг |
|---|---|
| Нийт цалин | 2 000 000 |
| Ажилтны НДШ 9.5% | (190 000) |
| Ажилтны ЭМД 2% | (40 000) |
| ХХОАТ ногдуулах сарын суурь | 1 770 000 |
| Суурийн 10% | 177 000 |
| Сарын татварын хөнгөлөлт | (14 000) |
| Суутгах ХХОАТ | 163 000 |
| Ажилтанд олгох цалин | 1 607 000 |
Жилийн дүнг ижил орлоготой 12 сараар төсөөлөхөд татварын суурь 21 240 000 төгрөг. 2026 онд хэрэглэх хөнгөлөлтийн хүснэгтийн 18–24 сая төгрөгийн шатлалын жилийн 168 000 төгрөгийг 12-т хувааж сарын 14 000 төгрөг хэрэглэв. Сар бүрийн тооцоог жилийн эцэст бодит орлоготой тулгаж эцэслэнэ. [11]
Хоёр ажилтны цалингийн нийлбэр 4 000 000, ажилтнаас суутгах шимтгэл 460 000, ХХОАТ 326 000, олгох цалин 3 214 000 төгрөг. Ажил олгогчийн шимтгэл 500 000 төгрөг нь компанийн нэмэлт зардал болно. Үүнийг ажилтны олгох цалингаас дахин хасахгүй.
2026-09-28 | Баримт ЦХ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 601 | Цалингийн зардал | 4 000 000 | |
| 203 | Шимтгэлийн өглөг | 460 000 | |
| 204 | ХХОАТ-ын өглөг | 326 000 | |
| 202 | Цалингийн өглөг | 3 214 000 |
2026-09-28 | Баримт ЦХ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 602 | Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 | |
| 203 | Шимтгэлийн өглөг | 500 000 |
2026-09-29 | Баримт ЦХ01 / БЗ10
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 202 | Цалингийн өглөг | 3 214 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 3 214 000 |
Цалингийн 202 данс Ж25-оор кредит, Ж27-оор дебет болж тэглэнэ. Харин нийгмийн болон эрүүл мэндийн даатгалын нийт 960 000 төгрөг, ХХОАТ-ын 326 000 төгрөг энэ сард төсөвт шилжээгүй тул өглөгөөр үлдэнэ. Цалин төлсөн гэдгээр эдгээр өглөгийг хаагдсан гэж үзэхгүй.
Шимтгэлийн 960 000 төгрөг дотор ажилтны НДШ 380 000, ажилтны ЭМД 80 000, ажил олгогчийн НДШ 420 000, ажил олгогчийн ЭМД 80 000 байна. Ерөнхий дэвтэрт нэг хяналтын данс хэрэглэсэн ч тайлагнах, төлөх задаргааг тусад нь хадгална.
Цалин ба суутгалын дэлгэрэнгүй нь ажилтны хувийн мэдээлэл. Бүртгэх, хянах, төлбөр хийх хүмүүст ажлын хэрэгцээнд нь тохирсон эрх олгоно. Бүх ажилтны цалингийн файлыг нийтэд нээлттэй хавтас руу хадгалах нь зөвшөөрлийн асуудлыг үүсгэнэ.
Хангай нийлүүлэлтийн эхний өглөг 11 000 000, шинэ худалдан авалт 17 820 000, төлсөн дүн 20 000 000 төгрөг. Эцэст нь 8 820 000 төгрөг үлдэнэ. Сарын эцсийн ашиглалтын 440 000 төгрөгийн нэхэмжлэх өөр нийлүүлэгчид хамаарах тул нийт өглөг 9 260 000 болно.
Төлбөрийн нөхцөл, нэхэмжлэхийн дугаар, үлдсэн дүнг харилцагч бүрээр хөтөл. Өглөгийн дебет үлдэгдэл гарвал нийлүүлэгчид илүү төлсөн урьдчилгаа эсэхийг шалгана. Авлага, өглөгийг зөвхөн нэг байгууллагын нэртэй гэдгээр нь харилцан суутгахгүй; эрх зүйн болон тайлагналын нөхцөлийг үнэлнэ.
Зээлийн сарын эхний үлдэгдэл 16 000 000 төгрөг, жилийн хүү 12 хувь. Гэрээгээр тухайн сарын хүүг сарын эхний үндсэн үлдэгдэлд жилийн хувийг 12-т хувааж тооцдог, шимтгэлгүй гэж өгсөн. Үндсэн төлбөр 2 000 000-ыг сарын сүүлийн өдөр төлсөн тул есдүгээр сарын хүү 16 000 000 × 12% ÷ 12 = 160 000 төгрөг.
Төлсөн хүү 80 000, хуримтлуулсан хүү 160 000 учраас эцсийн хүүний өглөг 80 000. Үндсэн зээл 14 000 000 төгрөг. Кейсийн өдөр тутмын бүртгэлд Ж29-ийн төлбөрийг хүүний өглөгт дебетлээд, сарын эцэст бүтэн сарын зардлыг Т08-аар хуримтлуулсан. Иймээс тохируулахаас өмнө хүүний дансны дебет үлдэгдэл харагдана; эцсийн тайланд түүнийг хэвээр үлдээхгүй.
2026-09-30 | Баримт ЗЭ01 / БЗ11
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 211 | Банкны зээл | 2 000 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 2 000 000 |
2026-09-30 | Баримт ЗЭ01 / БЗ12
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 207 | Хүүний өглөг | 80 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 80 000 |
2026-09-30 | Баримт ЗЭ01 / ХТ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 701 | Хүүний зардал | 160 000 | |
| 207 | Хүүний өглөг | 160 000 |
Бодит гэрээнд хүүг өдрөөр, өөр суурь хоногоор эсвэл өөрчлөгдөх үлдэгдлээр тооцож болно. Зээл авахад төлсөн шимтгэл, хөнгөлөлт зэрэгтэй бол үр ашигт хүүгийн тооцоог авч үзнэ. Кейсийн 12-т хуваасан арга нь өгөгдсөн гэрээний нөхцөлд л тохирно.
Үлдсэн 14 000 000 төгрөгөөс 4 000 000-ыг дараагийн 12 сарын дотор, 10 000 000-ыг түүнээс хойш төлөхөөр гэрээлсэн. Хойшлуулах эрх хүчинтэй, зээлийн нөхцөл зөрчөөгүй гэж үзэв. Тайланд зээлийг богино ба урт хугацааны хэсэгт ангилна.
Ж23-ийн 5 000 000 төгрөг нь эзний зээл биш. Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө нэмэх эрх бүхий шийдвэр, шаардлагатай бүртгэл бүрэн хийгдсэн гэж кейст өгсөн. Иймээс банк өсөж, 301 данс 40 000 000-аас 45 000 000 болно.
Хуримтлагдсан ашигт сарын цэвэр үр дүнг хаалтын бичилтээр шилжүүлнэ. Өмчийн нэмэгдэл, борлуулалтын орлого, банкны зээл нь гурав өөр эх үүсвэр. Мөнгө нэг дансанд орсон гэдгээр нь хооронд нь орлуулж болохгүй.
Өдөр тутмын бүх баримтыг оруулсны дараа тайлан шууд бэлэн болохгүй. Үлдсэн урьдчилгаа, ашигласан материал, элэгдэл, төлөөгүй хэрэглээ, хуримтлагдсан хүү, бараа болон авлагын үнэлгээг сарын эцэст шалгана. Тохируулгын зорилго нь тухайн сарын хөрөнгө, үүрэг, орлого, зардлыг зөв хугацаанд нь бүрэн тусгах юм.
Эхлээд банк, касс, авлага, өглөг, барааг тулга. Дараа нь хугацааны хуваарилалт, үнэлгээ, татварын тооцоо хийнэ. Авлага өөрчлөгдсөний дараа алдагдлын санг дахин бодох шаардлагатай учраас банкны орхигдсон төлөлтийг алдагдлын үнэлгээний өмнө бүртгэж байна.
| Код | Тохируулгын агуулга | Бичилтийн дүн |
|---|---|---|
| Т01 | Банкны хуулгад илэрсэн Дөл дэлгүүрийн орлогыг нөхөв | 1 100 000 |
| Т02 | Банкны үйлчилгээний суутгалыг бүртгэв | 45 000 |
| Т03 | Хэрэглэсэн хангамжийг зардалд шилжүүлэв | 900 000 |
| Т04 | Есдүгээр сарын түрээсийн зардал тооцов | 1 200 000 |
| Т05 | Есдүгээр сарын даатгалын зардал тооцов | 300 000 |
| Т06 | Сарын элэгдэл тооцов | 300 000 |
| Т07 | Сарын хэрэглээний нэхэмжлэхийг бүртгэв | 440 000 |
| Т08 | Зээлийн бүтэн сарын хүүг хуримтлуулав | 160 000 |
| Т09 | 10 хайрцгийн үнийн бууралтыг бүртгэв | 100 000 |
| Т10 | Худалдааны авлагын хүлээгдэж буй алдагдал тооцов | 228 800 |
| Т11 | НӨАТ-ын авлагыг төлөх татвартай суутгав | 2 620 000 |
| Т12 | Тайлант үеийн орлогын татвар тооцов | 489 500 |
| Т13 | Хасагдах түр зөрүүний татварын хөрөнгө үүсгэв | 32 880 |
Тохируулга бүр тооцооны хуудас эсвэл өөр нотолгоотой байна. “Баланс тааруулах” гэсэн ерөнхий утгаар бичилт хийх нь зөрүүний шалтгааныг нуудаг. Шалтгаан нь тодорхой, данс ба дүн нь дахин бодож болох, хянасан хүн нь тэмдэглэгдсэн бичилт хий.
Есдүгээр сарын ашиглалтын үйлчилгээний нэхэмжлэх 440 000 төгрөг, үүнээс зардал 400 000, хасагдах НӨАТ 40 000. Үйлчилгээ авсан, нэхэмжлэх баталгаажсан тул банкнаас төлөөгүй байсан ч зардал ба өглөгийг бүртгэнэ. Дараа сард төлөхдөө өглөгийг хаана; зардлыг дахин бүртгэхгүй.
Нэхэмжлэхгүй тооцоолсон хуримтлалтай тохиолдолд НӨАТ-ын хасалтыг автоматаар урьдчилж үүсгэхгүй. Татварын баримтын нөхцөл тусдаа. Манай Т07 бичилтэд хүчинтэй нэхэмжлэх болон шаардлагатай татварын нотолгоо байгаа учраас 40 000-ын хасалт орсон.
Сарын цэвэр борлуулалт 39 600 000 төгрөг. Түүнд харгалзах НӨАТ 3 960 000. Нийлүүлээгүй захиалгын урьдчилгаанд 300 000 төгрөгийн НӨАТ нэмж үүссэн тул нийт гарах татвар 4 260 000 төгрөг болно. Санхүүгийн орлого × 10% нь энэ сарын нийт гарах татвартай шууд тэнцэхгүй байгаа шалтгаан нь урьдчилгаа юм.
| Тооцооны мөр | НӨАТ |
|---|---|
| ГАРАХ ТАТВАР | |
| БН01 борлуулалт | 1 200 000 |
| БН02 борлуулалт | 2 125 000 |
| БЦ01 буцаалт | (85 000) |
| БН03 борлуулалт | 720 000 |
| УР01 урьдчилгаа | 300 000 |
| Нийт гарах татвар | 4 260 000 |
| ХАСАГДАХ ТАТВАР | |
| АО01 бараа | 1 620 000 |
| ТЭ01 тээвэр | 180 000 |
| ХМ01 материал | 60 000 |
| АО03 бараа | 650 000 |
| КЗ01 үйлчилгээ | 10 000 |
| ТМ02 томилолт | 40 000 |
| ХЛ01 холбоо | 20 000 |
| АШ01 ашиглалт | 40 000 |
| Нийт хасагдах татвар | 2 620 000 |
| Төлөх НӨАТ | 1 640 000 |
Худалдан авалтын хасагдах НӨАТ 2 620 000 төгрөгийг 133 дансанд хуримтлуулсан. Т11-ээр Дт НӨАТ-ын өглөг 2 620 000, Кт НӨАТ-ын авлага 2 620 000 гэж суутгахад төлөх татвар 1 640 000 төгрөг үлдэнэ. Энэ нь сарын эцсийн өглөг; тухайн сард төлсөн мөнгө биш.
Хасагдах татвар их гарсан үед заавал сөрөг өглөгөөр үзүүлэхгүй. Хуульд заасан эрх, тайлангийн ангилал, суутган тооцох нөхцөлөө шалгаж авлага эсвэл төлөх татвараа зөв харуулна. НӨАТ-ын цахим тайланд мөрүүдийн байршил өөрчлөгдөж болох тул энэ хүснэгтийг албан маягтын мөрийн дугаар гэж ойлгохгүй. [9]
Түшиг худалдаа нь Хангай нийлүүлэлттэй харилцан хамааралтай бөгөөд энэ жил тэдгээрийн хооронд ажил гүйлгээ хийгдсэн. Холбогдох нийлбэр татвар ногдох жилийн орлого 3 тэрбум төгрөгөөс доошгүй гэж кейсийн татварын тооцоонд өгсөн. Иймээс жижиг орлогын 1 хувийн горим болон 90 хувийн хөнгөлөлтийг энэ кейст хэрэглэхгүй. Түшиг худалдааны өөрийн жилийн татвар ногдох орлого 6 тэрбумаас доош, кейсийн орлогод 10 хувь үйлчилнэ. [10]
Сарын татварыг бодоход өмнөх саруудын татвар, суутгал, урьдчилгаа, алдагдлын шилжүүлэг энэ сарын нэмэгдэлд нөлөөлөхгүй гэж өгөгдсөн. Татварын тооцоонд барааны 100 000 төгрөгийн үнийн бууралт болон авлагын 228 800 төгрөгийн алдагдлын санг энэ сард хасахгүй. Бусад зардал хасалтын нөхцөлийг хангасан; санхүүгийн ба татварын элэгдэл адил.
Энэ өгөгдөл нь сургалтын бодолтын нөхцөл. Бодит тайланд “сан байгуулсан” гэдгээр ирээдүйд заавал татвараас хасагдана гэж дүгнэхгүй. Авлагын хасалт, барааны борлуулалт эсвэл данснаас хасалтын бодит нөхцөлийг хууль, баримттай нь тусад нь үнэлнэ.
| Тооцооны мөр | Төгрөг |
|---|---|
| Санхүүгийн татварын өмнөх ашиг | 4 566 200 |
| Нэмэх барааны үнийн бууралт | 100 000 |
| Нэмэх авлагын алдагдлын сан | 228 800 |
| Татварын суурь | 4 895 000 |
| Тайлант үеийн татвар 10% | 489 500 |
Татварын суурь 4 895 000, 10 хувиар 489 500 төгрөгийн тайлант үеийн татвар үүснэ. Дт Татварын зардал, Кт Татварын өглөг гэж бичнэ. Мөнгө төлөх үйлдэл дараа нь өглөг ба банкны хооронд хийгдэнэ.
Санхүүгийн тайланд барааны дүн 100 000, авлагын дүн 228 800 төгрөгөөр буурсан ч энэ кейсийн татварын суурь хараахан буураагүй. Эдгээр 328 800 төгрөгийг дараагийн үед холбогдох нөхцөл хангагдах үед татварын сууриас хасах боломжтой гэж бодлогын нөхцөлд өгсөн. Компанийн өөрийн ирээдүйн татвар ногдох ашиг хүрэлцээтэй, буцах үеийн татварын хувь 10 гэж тооцсон.
Ингэснээр хойшлогдсон татварын хөрөнгө 32 880 төгрөг үүснэ. Дт Хойшлогдсон татварын хөрөнгө 32 880, Кт Хойшлогдсон татварын орлого 32 880. Эхний үлдэгдэл тэг тул энэ сарын хөдөлгөөн нь эцсийн дүнтэй тэнцүү. [7]
| Түр зөрүүний эх үүсвэр | Хасагдах түр зөрүү | Татварын хөрөнгө |
|---|---|---|
| Барааны үнийн бууралт | 100 000 | 10 000 |
| Авлагын алдагдлын сан | 228 800 | 22 880 |
| Нийт | 328 800 | 32 880 |
Хойшлогдсон татварын хөрөнгө нь одоо төсвөөс бэлнээр авах НӨАТ-ын авлага биш. Ирээдүйн татварын үр нөлөөг харуулдаг. Хүлээн зөвшөөрөх үндэслэлгүй, ирээдүйн татвар ногдох ашиг хүрэлцэхгүй эсвэл зөрүү нь байнгын шинжтэй бол энэ жишээ шиг хөрөнгө үүсгэхгүй.
Тайлан дахь нийт татварын зардал 489 500 − 32 880 = 456 620 төгрөг. Цэвэр ашиг 4 566 200 − 456 620 = 4 109 580. Татварын өглөг 489 500 байхад тайлангийн зардал 456 620 байгаа нь алдаа биш; 32 880 төгрөгийн түр зөрүүний нөлөөгөөр тайлбарлагдана.
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 101 Касс | 1 050 000 | |
| 102 Харилцах данс | 38 171 000 | |
| 111 Худалдааны авлага | 8 140 000 | |
| 112 Авлагын алдагдлын сан | 228 800 | |
| 121 Бараа материал | 8 300 000 | |
| 122 Барааны үнийн бууралтын сан | 100 000 | |
| 123 Хангамжийн материал | 500 000 | |
| 131 Урьдчилж төлсөн түрээс | 2 400 000 | |
| 132 Урьдчилж төлсөн даатгал | 900 000 | |
| 151 Үндсэн хөрөнгө | 36 000 000 | |
| 152 Хуримтлагдсан элэгдэл | 6 300 000 | |
| 161 Хойшлогдсон татварын хөрөнгө | 32 880 | |
| 201 Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 9 260 000 | |
| 203 Шимтгэлийн өглөг | 960 000 | |
| 204 ХХОАТ-ын өглөг | 326 000 | |
| 205 НӨАТ-ын өглөг | 1 640 000 | |
| 206 ААНОАТ-ын өглөг | 489 500 | |
| 207 Хүүний өглөг | 80 000 | |
| 208 Харилцагчийн урьдчилгаа | 3 000 000 | |
| 211 Банкны зээл | 14 000 000 | |
| 301 Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө | 45 000 000 | |
| 302 Хуримтлагдсан ашиг | 10 000 000 | |
| Энэ хэсгийн дүн | 95 493 880 | 91 384 300 |
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 401 Борлуулалтын орлого | 40 450 000 | |
| 402 Борлуулалтын буцаалт | 850 000 | |
| 501 Борлуулсан барааны өртөг | 26 200 000 | |
| 601 Цалингийн зардал | 4 000 000 | |
| 602 Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 | |
| 603 Түрээсийн зардал | 1 200 000 | |
| 604 Даатгалын зардал | 300 000 | |
| 605 Хангамжийн зардал | 900 000 | |
| 606 Ашиглалтын зардал | 400 000 | |
| 607 Холбооны зардал | 200 000 | |
| 608 Аж ахуйн зардал | 100 000 | |
| 609 Томилолтын зардал | 400 000 | |
| 610 Банкны үйлчилгээний зардал | 45 000 | |
| 611 Элэгдлийн зардал | 300 000 | |
| 612 Барааны үнийн бууралтын зардал | 100 000 | |
| 613 Авлагын алдагдлын зардал | 228 800 | |
| 701 Хүүний зардал | 160 000 | |
| 801 Тайлант үеийн татварын зардал | 489 500 | |
| 802 Хойшлогдсон татварын орлого | 32 880 | |
| Энэ хэсгийн дүн | 36 373 300 | 40 482 880 |
Хөрөнгө, өр төлбөр, өмчийн хэсэг болон энэ хэсгийн нийт дебет ба кредит тус бүр 131 867 180 төгрөг.
Энэ хүснэгт бол тайлан гаргах эх өгөгдөл. Орлого, зардлын дансууд хаагдаагүй байгаа тул ашиг алдагдлын тайланд оруулах дүн харагдана. Хаалтын дараах балансаас борлуулалтын сарын эргэлтийг үлдэгдлээр нь олох гэж оролдвол тэг гарна. Ямар шатны тайлан ашиглаж байгаагаа эхлээд шалга.
Ашиг алдагдлын тайлан сарын үр дүнг, санхүүгийн байдлын тайлан сарын эцсийн хөрөнгө ба санхүүжилтийг, өмчийн өөрчлөлтийн тайлан эзний хөрөнгө болон ашгийн хөдөлгөөнийг, мөнгөн гүйлгээний тайлан мөнгөний өөрчлөлтийг харуулна. Тодруулга нь эдгээр дүнгийн бүрэлдэхүүн, бодлого, эрсдэлийг тайлбарлана.
Тохируулсан шалгах балансаас дансдыг тайлангийн тохирох мөрд холбож, задаргааг туслах бүртгэлээс авна. Ингэснээр нэг үлдэгдэл хоёр мөрд давхар орох, аль нэг данс орхигдохыг илрүүлнэ. Тайлангийн бүрэлдэхүүн, харьцуулалт, зардлын танилцуулга болон тодруулгын суурийг НББОУС 1-ийн 10, 38, 99, 112-р догол мөрөөс үзнэ. Энд сарын дотоод тайлангийн сургалтын багц бэлтгэж байгаа тул бүрэн СТОУС-ын жилийн тайлантай адилтгахгүй. [20]
| Тайлангийн мөр | Данс ба задаргаа |
|---|---|
| Мөнгөн хөрөнгө | 101 + 102 |
| Худалдааны авлага цэвэр | 111 − 112-ын кредит үлдэгдэл |
| Бараа материал цэвэр | 121 − 122-ын кредит үлдэгдэл |
| Үндсэн хөрөнгө цэвэр | 151 − 152-ын кредит үлдэгдэл |
| Цэвэр борлуулалт | 401-ийн кредит − 402-ын дебет |
| Үйл ажиллагааны зардал | 601–613-ын тухайн үеийн дүн |
| Нийт татварын зардал | 801-ийн дебет − 802-ын кредит |
| Өмчийн эцсийн дүн | Эхний өмч + хөрөнгийн нэмэгдэл + цэвэр ашиг |
Нэгтгэхдээ сангийн кредит үлдэгдлийг үндсэн хөрөнгийн дансанд нэмж болохгүй. Зээлийн 211 дансны дүнг хугацааны задаргаагаар хоёр мөрд хуваана. Харин мөнгөн гүйлгээг зөвхөн эцсийн үлдэгдлээс шууд хуулж гаргах боломжгүй: сарын мөнгөний орлого, зарлагын агуулгыг ангилж байж тайлан бүрдэнэ.
Түшиг худалдаа ХХК. 2026 оны есдүгээр сарын 1–30. Сарын дотоод тайлан. Дүн төгрөгөөр.
| Үзүүлэлт | Төгрөг |
|---|---|
| Борлуулалтын нийт орлого | 40 450 000 |
| Борлуулалтын буцаалт | (850 000) |
| Цэвэр борлуулалт | 39 600 000 |
| Борлуулсан барааны өртөг | (26 200 000) |
| Нийт ашиг | 13 400 000 |
| Үйл ажиллагааны зардал | (8 673 800) |
| Үйл ажиллагааны ашиг | 4 726 200 |
| Хүүний зардал | (160 000) |
| Татварын өмнөх ашиг | 4 566 200 |
| Тайлант үеийн татварын зардал | (489 500) |
| Хойшлогдсон татварын орлого | 32 880 |
| Цэвэр ашиг | 4 109 580 |
| Бусад дэлгэрэнгүй орлого | 0 |
| Нийт дэлгэрэнгүй орлого | 4 109 580 |
Нийт борлуулалт 40 450 000-аас буцаалт 850 000-ыг хасаад 39 600 000 төгрөгийн цэвэр борлуулалт гарна. 26 200 000 төгрөгийн өртгийг хасахад нийт ашиг 13 400 000. Үүний дараа үйл ажиллагааны зардал болон хүүг хасч, татварын өмнөх ашиг 4 566 200 төгрөгийг гаргана.
Үйл ажиллагааны зардлын 8 673 800 төгрөгийн задаргааг бүлгийн төгсгөлд төрлөөр нь харуулав. Бодит тайлангийн танилцуулгын арга, шаардагдах мөр, тодруулгыг байгууллагын суурьтай тааруулна. Кейсийн бусад дэлгэрэнгүй орлого тэг тул нийт дэлгэрэнгүй орлого цэвэр ашигтай адил 4 109 580 төгрөг.
Түшиг худалдаа ХХК. 2026 оны есдүгээр сарын 30. Харьцуулах багана нь наймдугаар сарын 31-ний эхний үлдэгдэл. Дүн төгрөгөөр.
| Үзүүлэлт | 2026.08.31 | 2026.09.30 |
|---|---|---|
| ЭРГЭЛТИЙН ХӨРӨНГӨ | ||
| Мөнгөн хөрөнгө | 30 000 000 | 39 221 000 |
| Худалдааны авлага цэвэр | 11 000 000 | 7 911 200 |
| Бараа материал цэвэр | 10 000 000 | 8 200 000 |
| Хангамжийн материал | 800 000 | 500 000 |
| Түрээсийн урьдчилгаа | 0 | 2 400 000 |
| Даатгалын урьдчилгаа | 1 200 000 | 900 000 |
| Эргэлтийн хөрөнгийн дүн | 53 000 000 | 59 132 200 |
| ЭРГЭЛТИЙН БУС ХӨРӨНГӨ | ||
| Үндсэн хөрөнгө цэвэр | 24 000 000 | 29 700 000 |
| Хойшлогдсон татварын хөрөнгө | 0 | 32 880 |
| Эргэлтийн бус хөрөнгийн дүн | 24 000 000 | 29 732 880 |
| Нийт хөрөнгө | 77 000 000 | 88 865 080 |
| ӨР ТӨЛБӨР | ||
| Нийлүүлэгчийн өглөг | 11 000 000 | 9 260 000 |
| Шимтгэлийн өглөг | 0 | 960 000 |
| ХХОАТ-ын өглөг | 0 | 326 000 |
| НӨАТ-ын өглөг | 0 | 1 640 000 |
| ААНОАТ-ын өглөг | 0 | 489 500 |
| Хүүний өглөг | 0 | 80 000 |
| Харилцагчийн урьдчилгаа | 0 | 3 000 000 |
| Зээлийн богино хугацааны хэсэг | 6 000 000 | 4 000 000 |
| Богино хугацаат өрийн дүн | 17 000 000 | 19 755 500 |
| Зээлийн урт хугацааны хэсэг | 10 000 000 | 10 000 000 |
| Нийт өр төлбөр | 27 000 000 | 29 755 500 |
| ӨМЧ | ||
| Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө | 40 000 000 | 45 000 000 |
| Хуримтлагдсан ашиг | 10 000 000 | 14 109 580 |
| Нийт өмч | 50 000 000 | 59 109 580 |
| Нийт өр төлбөр ба өмч | 77 000 000 | 88 865 080 |
Авлагыг нийт дүнгээс санг хасч, барааг өртгөөс үнийн бууралтыг хасч, үндсэн хөрөнгийг хуримтлагдсан элэгдлээр бууруулж харууллаа. Хойшлогдсон татварын хөрөнгийг эргэлтийн бус хөрөнгөд ангилсан. НДШ ба ЭМД-ын өглөгийг нэг мөрд нэгтгэсэн боловч төлөх төрлүүдийн задаргаа туслах бүртгэлд байна.
Зээлийн нийт 14 000 000 төгрөгийг 4 000 000 богино, 10 000 000 урт хугацаанд ангилсан. Эхний 16 000 000 нь 6 000 000 богино, 10 000 000 урт хугацааны хэсэгтэй байсан; сарын үндсэн төлбөрөөр богино хэсгээс 2 000 000 төлсөн. Бусад өглөгүүд ердийн үйл ажиллагааны мөчлөгт барагдана.
88 865 080 = 29 755 500 + 59 109 580
| Хөдөлгөөн | Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө | Хуримтлагдсан ашиг | Нийт |
|---|---|---|---|
| Эхний үлдэгдэл | 40 000 000 | 10 000 000 | 50 000 000 |
| Эзний нэмсэн хөрөнгө | 5 000 000 | 0 | 5 000 000 |
| Сарын цэвэр ашиг | 0 | 4 109 580 | 4 109 580 |
| Эцсийн үлдэгдэл | 45 000 000 | 14 109 580 | 59 109 580 |
Эзний оруулсан 5 000 000 төгрөгийг ашигт оруулаагүй. Эхний хуримтлагдсан ашиг 10 000 000 дээр сарын 4 109 580-ыг нэмж 14 109 580 болсон. Ногдол ашиг зарлаагүй, төлөөгүй, бусад өмчийн хөдөлгөөнгүй гэж кейст өгсөн.
Санхүүгийн байдлын тайлангийн өмчийн хоёр мөр энэ тайлангийн эцсийн баганатай таарна. Ашиг алдагдлын тайлангийн цэвэр ашиг нь эндхүү үр дүнгийн мөртэй, хаалтын Х02 бичилттэй ижил байх ёстой.
| Үзүүлэлт | Төгрөг |
|---|---|
| ҮЙЛ АЖИЛЛАГАА | |
| Харилцагчаас авсан мөнгө | 49 720 000 |
| Бараа ба тээврийн төлбөр | (29 130 000) |
| Хангамжийн материал | (660 000) |
| Түрээсийн урьдчилгаа | (3 600 000) |
| Холбооны үйлчилгээ | (220 000) |
| Цэвэрлэгээний үйлчилгээ | (110 000) |
| Томилолтын цэвэр зарлага | (440 000) |
| Ажилтанд олгосон цалин | (3 214 000) |
| Банкны үйлчилгээ | (45 000) |
| Үйл ажиллагааны цэвэр мөнгө | 12 301 000 |
| ХӨРӨНГӨ ОРУУЛАЛТ | |
| Тавиур худалдан авсан | (6 000 000) |
| САНХҮҮЖИЛТ | |
| Эзний хөрөнгө оруулалт | 5 000 000 |
| Зээлийн үндсэн төлбөр | (2 000 000) |
| Төлсөн хүү | (80 000) |
| Санхүүжилтийн цэвэр мөнгө | 2 920 000 |
| Цэвэр мөнгөн өсөлт | 9 221 000 |
| Эхний мөнгө | 30 000 000 |
| Эцсийн мөнгө | 39 221 000 |
Харилцагчаас авсан 49 720 000 төгрөгт өмнөх сарын авлагын төлөлт, энэ сарын борлуулалтын төлбөр, урьдчилгаа бүгд орсон. Иймээс энэ дүнг 39 600 000 төгрөгийн орлоготой тэнцүүлэхгүй. Өмнөх ба эцсийн авлага, урьдчилгаа, НӨАТ-ын хөдөлгөөнөөр ялгааг тайлбарлана.
Кейсийн төлсөн хүү 80 000 төгрөгийг 2026 оны хэрэглэж буй бодлогын дагуу санхүүгийн үйл ажиллагаанд ангилж, тусад нь харуулав. Касс ба банкны хоорондох 500 000 төгрөгийг нийт мөнгөн гүйлгээнд оруулаагүй. Үндсэн хөрөнгийн худалдан авалт 6 000 000 нь хөрөнгө оруулалтын зарлага. [6]
Сарын цэвэр мөнгөн өсөлт 9 221 000 төгрөг. Эхний 30 000 000 дээр нэмбэл 39 221 000. Энэ нь касс 1 050 000 ба банк 38 171 000 төгрөгийн нийлбэртэй таарна.
| Тулгалтын мөр | Төгрөг |
|---|---|
| Татварын өмнөх ашиг | 4 566 200 |
| Нэмэх элэгдэл | 300 000 |
| Нэмэх барааны үнийн бууралт | 100 000 |
| Нэмэх авлагын алдагдал | 228 800 |
| Нэмэх хүүний зардал | 160 000 |
| Авлагын нийт дүнгийн бууралт | 2 860 000 |
| Барааны өртгийн бууралт | 1 700 000 |
| Хангамжийн бууралт | 300 000 |
| Даатгалын урьдчилгааны бууралт | 300 000 |
| Түрээсийн урьдчилгааны өсөлт | (2 400 000) |
| Нийлүүлэгчийн өглөгийн бууралт | (1 740 000) |
| Шимтгэлийн өглөгийн өсөлт | 960 000 |
| ХХОАТ-ын өглөгийн өсөлт | 326 000 |
| НӨАТ-ын цэвэр өглөгийн өсөлт | 1 640 000 |
| Харилцагчийн урьдчилгааны өсөлт | 3 000 000 |
| Үйл ажиллагааны цэвэр мөнгө | 12 301 000 |
Энд мөнгөн бус зардлуудыг буцааж нэмсэн. Дараа нь авлага, бараа, урьдчилгаа, өглөгийн хөдөлгөөнийг тохируулсан. Авлагын өөрчлөлтийг нийт авлагаар, барааны өөрчлөлтийг бууралтын өмнөх өртгөөр авсан тул сангийн өөрчлөлтийг давхар тооцоогүй.
Банкны хүүг санхүүгийн үйл ажиллагаанд ангилсан учир татварын өмнөх ашигт орсон 160 000 төгрөгийн хүүний зардлыг үйл ажиллагааны тооцоонд буцааж нэмсэн. Төлсөн 80 000-ыг шууд аргын санхүүгийн хэсэгт харуулсан. Хүүний өглөгийн 80 000 төгрөгийн өөрчлөлтийг үйл ажиллагааны өглөгт нэмж давхар оруулаагүй.
Шууд ба шууд бус аргаар гарсан үйл ажиллагааны мөнгөн урсгал 12 301 000 төгрөгөөр таарна. Энэ тулгалт нь мөнгөний тайланд хөрөнгө оруулалт, санхүүжилт, мөнгөн бус хөдөлгөөн буруу холилдсон эсэхийг шалгахад тустай.
Нийт ашгийн хувь 13 400 000 ÷ 39 600 000 = 33.84 хувь. Цэвэр ашгийн хувь 4 109 580 ÷ 39 600 000 = 10.38 хувь. Эдгээрийг өмнөх үетэй харьцуулахдаа үнэ, борлуулсан барааны бүтэц, нэг удаагийн зардал өөрчлөгдсөн эсэхийг хамт авч үзнэ.
Мөнгө 9 221 000-аар өссөн ч үүнд эзний оруулсан 5 000 000 болон харилцагчийн урьдчилгаа багтсан. Иймээс мөнгөний бүх өсөлтийг тухайн сарын ашигтай холбож болохгүй. Тайлангийн тоог тайлбарлахдаа яг ямар гүйлгээ өөрчлөлтийг үүсгэснийг нэрлэ.
Тодруулга 1. Компанийн сарын дотоод тайланг төгрөгөөр бэлтгэв. Бараанд FIFO, үндсэн хөрөнгөд өртгийн загвар болон шулуун шугамын элэгдэл хэрэглэсэн. Гурван сарын түрээсэнд богино хугацааны чөлөөлөх сонголт хэрэглэсэн. Сарын тайлангийн хамрах хүрээг “Уншигчид” хэсэгт тайлбарласан.
Тодруулга 2. Мөнгөн хөрөнгө 39 221 000 төгрөгөөс касс 1 050 000, банк 38 171 000. Кейсийн нөхцөлөөр зарцуулахад хязгаарласан мөнгө болон мөнгөтэй адилтгах хөрөнгө байхгүй. Банкны хуулга, кассын тооллого нь эцсийн дүнтэй тохирсон.
Тодруулга 3. Авлагын нийт дүн 8 140 000, алдагдлын сан 228 800, цэвэр дүн 7 911 200. Тулга дэлгүүрийн үлдэгдэл 31–60 хоногийн хугацаа хэтэрсэн; Дөл дэлгүүрийн үлдэгдэл хугацаандаа. Сангийн эхний үлдэгдэл тэг, энэ сарын нэмэгдэл 228 800, хассан авлага байхгүй.
Тодруулга 4. Барааны өртөг 8 300 000, үнийн бууралтын сан 100 000, цэвэр дүн 8 200 000. 130 хайрцаг тоологдсон. Бууралт нь 10 хайрцгийн гэмтсэн сав баглаатай холбоотой. Барааг барьцаалаагүй гэж кейст өгсөн.
Тодруулга 5. Үндсэн хөрөнгийн эхний өртөг 30 000 000, нэмэгдэл 6 000 000, эцсийн өртөг 36 000 000. Хуримтлагдсан элэгдэл 6 000 000-аас 6 300 000 болсон. Шинэ тавиур есдүгээр сарын 1-нд ашиглахад бэлэн болсон. Данснаас хасалт болон дахин үнэлгээ хийгдээгүй.
Тодруулга 6. Нийлүүлэгчийн өглөг 9 260 000 төгрөгийн 8 820 000 нь Хангай нийлүүлэлтэд, 440 000 нь ашиглалтын үйлчилгээ үзүүлэгчид хамаарна. Нийт зээл 14 000 000-аас 4 000 000-ыг дараагийн 12 сарын дотор төлнө. Хүүний өглөг 80 000. Зээлийн гэрээний хүү жилийн 12 хувь, тавиурын хөрөнгө барьцаанд байгаа гэж кейст үзэв.
Тодруулга 7. Харилцагчийн урьдчилгаа 3 000 000 төгрөгт аравдугаар сард бараа нийлүүлэх үүрэг хамаарна. Урьдчилгаатай холбоотой НӨАТ 300 000-ыг тусад нь өглөгт бүртгэсэн. Сарын эцэст энэ захиалгын орлого хүлээн зөвшөөрөөгүй.
Тодруулга 8. Тайлант үеийн орлогын татвар 489 500, хойшлогдсон татварын орлого 32 880, нийт татварын зардал 456 620 төгрөг. Хасагдах түр зөрүүний 328 800 төгрөгийг нөхөх хэмжээний ирээдүйн татвар ногдох ашиг үүснэ гэсэн кейсийн нөхцөлд татварын хөрөнгө хүлээн зөвшөөрөв.
Тодруулга 9. Хангай нийлүүлэлт нь нийтлэг хяналтад байгаа холбоотой тал. Энэ сарын барааны худалдан авалтын НӨАТ-гүй дүн 16 200 000, НӨАТ-тай өглөгийн нэмэгдэл 17 820 000, төлөлт 20 000 000, эцсийн өглөг 8 820 000. Гэрээний үнэ, нөхцөлийг баримтаар үнэлэх бөгөөд зөвхөн “холбоотой тал” гэдгээр зах зээлийн нөхцөлтэй гэж мэдэгдэхгүй. [18]
Тодруулга 10. Кейсийн өгөгдлөөр тайланг бэлтгэсэн өдөр хүртэл нэмэлт тохируулга шаардсан дараах үйл явдал, шүүхийн маргаан, бусдад олгосон баталгаа илрээгүй. Бодит тайланд энэ өгүүлбэрийг шалгалтгүйгээр хуулж болохгүй. Удирдлагын мэдээлэл, дараах төлөлт, гэрээ, маргааны байдлыг шалгаж байж тухайн байгууллагын тодруулгыг бичнэ. [17]
| Зардлын төрөл | Төгрөг |
|---|---|
| Цалингийн зардал | 4 000 000 |
| Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 |
| Түрээсийн зардал | 1 200 000 |
| Даатгалын зардал | 300 000 |
| Хангамжийн зардал | 900 000 |
| Ашиглалтын зардал | 400 000 |
| Холбооны зардал | 200 000 |
| Аж ахуйн зардал | 100 000 |
| Томилолтын зардал | 400 000 |
| Банкны үйлчилгээний зардал | 45 000 |
| Элэгдлийн зардал | 300 000 |
| Барааны үнийн бууралтын зардал | 100 000 |
| Авлагын алдагдлын зардал | 228 800 |
| Нийт үйл ажиллагааны зардал | 8 673 800 |
Зардал бүрийг журналын данстай холбож, баримт болон сарын тохируулгаар нь тайлбарлана. Цалин 4 000 000 нь ажилтны нийт цалин; банкнаас гарсан цэвэр цалин 3 214 000-аас ялгаатай. Ажил олгогчийн шимтгэл 500 000 нь компанийн нэмэлт зардал. Барааны үнийн бууралт, авлагын алдагдал нь мөнгөний шууд төлөлт үүсгээгүй боловч тайлант үеийн үр дүнд орсон.
Тохируулга нь тухайн сарын орлого, зардал, хөрөнгө, үүргийн дүнг зөв болгоно. Хаалт нь зөв болсон орлого, зардлын түр дансуудын үр дүнг хуримтлагдсан ашигт шилжүүлнэ. Алдаатай дүнг хаалаа гээд зөв болохгүй. Иймээс дансны тулгалт болон тайлангийн хяналтыг хаалтын өмнө дуусгана.
Сургалтын кейст орлого, зардлыг 901 дүгээр нэгдсэн дансанд хааж, цэвэр ашгийг 302 дансанд шилжүүлнэ. Үндсэн хөрөнгө, мөнгө, авлага, өглөг, өмч зэрэг байнгын дансны үлдэгдлийг тэглэхгүй. Тэд дараагийн сарын эхний үлдэгдэл болно.
2026-09-30 | Баримт ХА01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 401 | Борлуулалтын орлого | 40 450 000 | |
| 402 | Борлуулалтын буцаалт | 850 000 | |
| 501 | Борлуулсан барааны өртөг | 26 200 000 | |
| 601 | Цалингийн зардал | 4 000 000 | |
| 602 | Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 | |
| 603 | Түрээсийн зардал | 1 200 000 | |
| 604 | Даатгалын зардал | 300 000 | |
| 605 | Хангамжийн зардал | 900 000 | |
| 606 | Ашиглалтын зардал | 400 000 | |
| 607 | Холбооны зардал | 200 000 | |
| 608 | Аж ахуйн зардал | 100 000 | |
| 609 | Томилолтын зардал | 400 000 | |
| 610 | Банкны үйлчилгээний зардал | 45 000 | |
| 611 | Элэгдлийн зардал | 300 000 | |
| 612 | Барааны үнийн бууралтын зардал | 100 000 | |
| 613 | Авлагын алдагдлын зардал | 228 800 | |
| 701 | Хүүний зардал | 160 000 | |
| 801 | Тайлант үеийн татварын зардал | 489 500 | |
| 802 | Хойшлогдсон татварын орлого | 32 880 | |
| 901 | Орлого зардлын нэгдсэн данс | 4 109 580 |
2026-09-30 | Баримт ХА01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 901 | Орлого зардлын нэгдсэн данс | 4 109 580 | |
| 302 | Хуримтлагдсан ашиг | 4 109 580 |
Х01-ийн дараа 901 данс кредит 4 109 580 төгрөгийн үлдэгдэлтэй. Х02-оор энэ дүнг хуримтлагдсан ашигт шилжүүлсний дараа 901 тэг болно. Хаалтын дараах шалгах баланст зөвхөн байнгын дансууд үлдэнэ.
Сар бүр бүх орлого, зардлын дансыг физик бичилтээр хаах эсэх нь хэрэглэж буй системийн зохион байгуулалтаас хамаарна. Зарим программ жилийн эцэст хааж, сарын үр дүнг тайлангаар салгадаг. Энэ номд хаалтын зарчмыг ойлгуулахын тулд сарын кейсийг тусдаа хаасан. Жилийн өссөн дүнг хадгалах, өмнөх тайланг дахин гаргах боломжоо алдагдуулж болохгүй.
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 101 Касс | 1 050 000 | |
| 102 Харилцах данс | 38 171 000 | |
| 111 Худалдааны авлага | 8 140 000 | |
| 112 Авлагын алдагдлын сан | 228 800 | |
| 121 Бараа материал | 8 300 000 | |
| 122 Барааны үнийн бууралтын сан | 100 000 | |
| 123 Хангамжийн материал | 500 000 | |
| 131 Урьдчилж төлсөн түрээс | 2 400 000 | |
| 132 Урьдчилж төлсөн даатгал | 900 000 | |
| 151 Үндсэн хөрөнгө | 36 000 000 | |
| 152 Хуримтлагдсан элэгдэл | 6 300 000 | |
| 161 Хойшлогдсон татварын хөрөнгө | 32 880 | |
| 201 Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 9 260 000 | |
| 203 Шимтгэлийн өглөг | 960 000 | |
| 204 ХХОАТ-ын өглөг | 326 000 | |
| 205 НӨАТ-ын өглөг | 1 640 000 | |
| 206 ААНОАТ-ын өглөг | 489 500 | |
| 207 Хүүний өглөг | 80 000 | |
| 208 Харилцагчийн урьдчилгаа | 3 000 000 | |
| 211 Банкны зээл | 14 000 000 | |
| 301 Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө | 45 000 000 | |
| 302 Хуримтлагдсан ашиг | 14 109 580 | |
| Нийт | 95 493 880 | 95 493 880 |
Дараагийн сарын эхний касс 1 050 000, банк 38 171 000, нийт авлага 8 140 000, барааны өртөг 8 300 000 зэрэг үлдэгдэл хэвээр шилжинэ. Орлого, зардал тэг боловч өмнөх сарын түүх болон эргэлтийн тайлан хадгалагдана. “Тэг болсон” нь гүйлгээ устсан гэсэн үг биш.
Буруу бичилт илэрвэл эх баримт, анхны бичилт, зөв байх ёстой дүн, зөрүүний шалтгаан, нөлөөлөх хугацааг тогтооно. Дараа нь зөвшөөрсөн аргаараа буцаах болон залруулах бичилт хийнэ. Анхны мөрийг ямар ч тайлбаргүй устгах нь дараа нь юу өөрчлөгдсөнийг тогтооход хүндрэлтэй.
Жишээ нь сарын эхэнд 3 600 000 төгрөгийн түрээсийн урьдчилгааг бүхэлд нь зардалд бичсэн бол есдүгээр сарын эцэст 2 400 000 төгрөгийн ашиглаагүй хэсгийг Дт Урьдчилгаа, Кт Түрээсийн зардал гэж залруулна. Зөв сарын зардал 1 200 000 болж үлдэнэ. Анхны төлбөрийн мөнгөн дүн өөрчлөгдөхгүй.
Хэрэв өмнө нийтэлсэн жилийн тайлангийн материаллаг алдаа байвал түүнийг энэ сарын дурын орлого, зардлаар шингээхээс өмнө хэрэглэж буй стандартын өмнөх үеийн алдаа засах шаардлагыг үнэлнэ. Нягтлан бодох бүртгэлийн тооцооллын өөрчлөлт, бодлогын өөрчлөлт, алдаа гэсэн гурвыг ялгах хэрэгтэй. [16]
Нэхэмжлэх ирээгүй үйлчилгээний зардлыг сарын эцэст тооцоолон хуримтлуулсан бол дараа сард нэхэмжлэхийг ердийн журмаар бүртгэхийн өмнө хуримтлалыг буцаах аргыг хэрэглэж болно. Эсвэл нэхэмжлэхийг шууд өмнөх хуримтлагдсан өглөгтэй тулгаж хааж болно. Аль аргыг хэрэглэж байгаагаа тууштай баримтал.
Манай Т07 нь нэхэмжлэхээр баталгаажсан бодит өглөг. Түүнийг дараа сард шалтгаангүй буцааж зардлыг арилгаад төлбөр хийхдээ дахин зардал болгох шаардлагагүй. Элэгдэл, урьдчилгааны хэрэглээ, үнэлгээний санг ч сар солигдсон гэх шалтгаанаар автоматаар буцаахгүй.
| Шалгах ажил | Нотолгоо ба анхаарах зүйл | Тэмдэглэл |
|---|---|---|
| Баримтын бүрдэл | Дугаарын тасалдал, давхардал, дутуу хавсралт | |
| Касс | Тооллого ба дэвтрийн үлдэгдэл | |
| Банк | Хуулга, үлдсэн зөрүүний тайлбар | |
| Авлага | Харилцагч, насжилт, алдагдлын үнэлгээ | |
| Өглөг | Нийлүүлэгчийн тооцоо, орхигдсон нэхэмжлэх | |
| Бараа | Тоо, өртөг, тооллого, үнийн бууралт | |
| Үндсэн хөрөнгө | Карт, элэгдэл, шилжилт, барьцаа | |
| Урьдчилгаа | Гэрээний хугацаа, хэрэглэсэн хэсэг | |
| Цалин | Гэрээ, цаг, суутгал, төлөлт | |
| Зээл | Үндсэн дүн, хүү, төлөх хугацаа | |
| Татвар | Санхүүгийн тооцоотой тулгалт | |
| Тайлан | Ашиг, өмч, мөнгөний холбоос | |
| Тодруулга | Бодлого, эрсдэл, холбоотой тал | |
| Дараах үйл явдал | Дараах төлөлт ба шинэ мэдээлэл | |
| Баталгаажуулалт | Хянасан хүн, огноо, нөөц хуулбар |
Шалгах хуудасны мөр бүрд хийсэн эсэхээс гадна нотолгооны файлыг холбо. “Авлага таарсан” гэсэн ганц тэмдэглэлээс илүү ямар огнооны тайлан, хэний тооцоо нийлэлт, ямар зөрүүг шийдсэн нь хэрэгтэй. Дуусаагүй ажлыг тэг гэж үзэхгүй; хариуцагч болон хугацаатай нь үлдээнэ.
Тайлангийн хөрөнгө, өр ба өмч тэнцэхгүй бол эхлээд тайлангийн дансны холбоосыг шалга. Шалгах баланс өөрөө тэнцэж байвал журналын бүх бичилтийг дахин шалгахаас өмнө аль данс тайлангаас орхигдсон эсвэл давхар орсныг ол. Дансны тэмдэг буруу эргэсэн үед зөрүү тухайн үлдэгдлийн хоёр дахин их дүнгээр илэрч болно.
Барааны тоо сөрөг гарвал огнооны дараалал, эхний үлдэгдэл, нэгжийн хөрвүүлэлт, буцаалт, агуулахын сонголтыг шалга. Авлага ерөнхий данстайгаа зөрвөл харилцагчийн кодгүй мөр, туслах бүртгэлд дамжаагүй залруулга, шүүлтийн ялгааг хар. Банкны тулгалт зөрвөл эхний үлдэгдлээс эхлэн хуулгын мөрийг дараалуулж тулга.
Тайланг тааруулах зорилгоор “бусад зардал” дансанд зөрүү бичих нь асуудлыг дараагийн сар руу шилжүүлдэг. Зөрүүг шийдвэрлэж амжаагүй бол дүн, боломжит шалтгаан, тайланд үзүүлэх нөлөө, шийдэх ажлыг ил тод үлдээ. Тодорхойгүй дүнг мэдэгдэлгүйгээр тэг болгож болохгүй.
Ажилтан цөөн байсан ч мөнгө зарцуулахыг зөвшөөрөх, гүйлгээ хийх, бүртгэх, банкны тулгалт хянах ажлыг боломжийн хэмжээнд салга. Бүгдийг нэг хүн хийхээс өөр аргагүй үед удирдлага банкны хуулга болон их дүнтэй, хэвийн бус гүйлгээг эх баримттай нь тогтмол хянах нөхөн хяналт хэрэгтэй.
Нийлүүлэгчийн дансны дугаар өөрчлөгдөх хүсэлт ирвэл урьд нь баталгаажсан холбоо барих сувгаар нягтал. Мөнгө шилжүүлэх файлыг бэлтгэсэн хүн болон зөвшөөрсөн хүн, гүйлгээ хийсэн цагийн мөрийг хадгал. Нууц үг хуваалцахын оронд хүн бүр өөрийн эрхээр ажиллана.
Сарын хаалтын дараа хугацааг түгжиж, дахин нээх эрхийг хязгаарла. Дахин нээвэл шалтгаан, зөвшөөрөл, өөрчлөгдсөн тайлангийн хувилбарыг тэмдэглэнэ. Баталсан тайлангийн PDF, тооцооны эх, нөөц хуулбарыг нэг хугацааны багц болгон хадгал.
Түшиг худалдааны 2026 оны есдүгээр сарын бүртгэлийг шинээр байгуул. 2 дугаар бүлгийн эхний үлдэгдэл ба бүртгэлийн бодлогыг ашиглана. Бичилтийн хариуг хавсралт А-гаас харахаас өмнө өөрөө дансаа сонго. Доорх үйл явдлуудын дүн нь өөрөөр заагаагүй бол төгрөг; татварын үнэ багтсан эсэхийг мөр бүрээс ялгаж унш.
Хангай нийлүүлэлт нь холбоотой тал, өөрийн болон холбогдох этгээдийн нийлбэр татварын орлогын нөхцөл 10 дугаар бүлэгт өгөгдсөн. Үндсэн хөрөнгийн худалдаачин ба түрээслүүлэгч нь НӨАТ суутган төлөгч биш. НӨАТ-тай бусад худалдан авалт хасалтын шаардлагыг хангасан. Нийтлэг нөхцөлийг баримтын тооноос тусад нь тэмдэглэж ав.
| Өдөр | Баримт | Үйл явдал |
|---|---|---|
| 09.01 | ТГ01 | Есдүгээр сараас арван нэгдүгээр сарын түрээсэнд нийт 3 600 000-ыг банкнаас төлсөн. Гэрээ 3 сар, сунгах болон худалдан авах эрхгүй. |
| 09.01 | ҮХ01 | Агуулахын тавиур 6 000 000-аар авч банкнаас төлсөн. Тэр өдөр ашиглахад бэлэн болсон. |
| 09.03 | АО01 | Хангай нийлүүлэлтээс 300 хайрцгийг НӨАТ-гүй нэгж үнэ 54 000-аар зээлээр авсан. НӨАТ 10%. |
| 09.03 | ТЭ01 | Дээрх барааны тээвэрт 1 980 000-ыг банкнаас төлсөн. Дүнд 180 000 НӨАТ багтсан. |
| 09.05 | БО01 | Тулгаас 4 400 000, Дөлөөс 4 400 000 төгрөгийн өмнөх авлага банканд орсон. |
| 09.06 | БН01 | 150 хайрцгийг НӨАТ-гүй нэгж үнэ 80 000-аар борлуулж, төлбөрийг банканд бүрэн авсан. |
| 09.08 | ХМ01 | Хангамжийн материалд НӨАТ-тай 660 000-ыг банкнаас төлсөн. |
| 09.10 | БН02 | Дөл дэлгүүрт 250 хайрцгийг НӨАТ-гүй нэгж үнэ 85 000-аар зээлээр борлуулсан. |
| 09.12 | БЦ01 | Дөл 10 хайрцгийг буцаасан. Анхны борлуулах үнэ 85 000, өртөг 60 000. Бараа борлуулах боломжтой хэвийн. |
| 09.14 | БО02 | Дөлөөс 15 400 000 төгрөг банканд авсан. |
| 09.15 | БЗ05 | Хангай нийлүүлэлтэд 20 000 000 төгрөг банкнаас төлсөн. |
| 09.17 | АО03 | Өөр нийлүүлэгчээс 100 хайрцгийг НӨАТ-гүй 65 000-аар авч, НӨАТ-тай төлбөрийг банкнаас бүрэн төлсөн. Нэмэлт тээвэргүй. |
| 09.19 | БН03 | 80 хайрцгийг НӨАТ-гүй 90 000-аар борлуулж, НӨАТ-тай төлбөр банканд авсан. |
| 09.20 | УР01 | Аравдугаар сарын нийлүүлэлтийн НӨАТ-тай 3 300 000 төгрөгийн урьдчилгаа банканд орсон. Энэ сард нийлүүлээгүй. |
| 09.21 | ТМ01 | Ажилтанд томилолтын 600 000 төгрөгийн урьдчилгаа банкнаас олгосон. |
| 09.22 | КО01 | Банкнаас 500 000 төгрөг авч касст хийсэн. |
| 09.23 | КЗ01 | Цэвэрлэгээний үйлчилгээний НӨАТ-тай 110 000-ыг кассаас төлсөн. |
| 09.24 | ТМ02 | Томилолтын батлагдсан зардал НӨАТ-тай 440 000. Үлдсэн 160 000-ыг ажилтан касст буцаасан. |
| 09.25 | ӨМ01 | Бүртгэл нь бүрэн баталгаажсан хувь нийлүүлсэн хөрөнгийн нэмэгдэл 5 000 000 банканд орсон. |
| 09.26 | ХЛ01 | Холбооны үйлчилгээний НӨАТ-тай 220 000-ыг банкнаас төлсөн. |
| 09.28 | ЦХ01 | Хоёр ажилтны тус бүр 2 000 000 төгрөгийн нийт цалин бодсон. 9 дүгээр бүлгийн даатгал, татварын нөхцөлийг хэрэглэ. |
| 09.29 | БЗ10 | Олгох цалинг бүрэн шилжүүлсэн. Шимтгэл, татварыг энэ сард төлөөгүй. |
| 09.30 | ЗЭ01 | Зээлийн үндсэн төлбөр 2 000 000, хүүгийн хэсэгчилсэн төлбөр 80 000-ыг банкнаас төлсөн. |
1. Банкны хуулгад 38 171 000 төгрөг байна. Дөлөөс ирсэн 1 100 000 төгрөг, банкны суутгасан 45 000 төгрөгийн шимтгэл өдөр тутмын бүртгэлд ороогүй. Өөр тайлбарлагдаагүй зөрүү байхгүй.
2. Кассын тооллого 1 050 000 төгрөг. Хангамжийн эцсийн үлдэгдэл 500 000 төгрөг. Барааны тооллого 130 хайрцаг, тоо хэмжээний зөрүүгүй.
3. 65 000 төгрөгийн өртөгтэй 10 хайрцгийн борлуулах боломжит үнэ 58 000, борлуулахад шаардагдах зардал 3 000 төгрөг. Бусад бараанд үнийн бууралтгүй.
4. Тавиуруудын үлдэх өртөг тэг, ашиглах нийт хугацаа 10 жил, шулуун шугамын арга. Шинэ тавиур сарын эхний өдрөөс бэлэн. Санхүүгийн ба татварын элэгдлийн энэ сарын дүн адил.
5. Эхний даатгалын урьдчилгаа есдүгээр сараас эхлэн үлдсэн дөрвөн сард хамаарна. Түрээсийн гурван сард үйлчилгээ жигд авна.
6. Ашиглалтын үйлчилгээний НӨАТ-тай 440 000 төгрөгийн баталгаатай нэхэмжлэхийг төлөөгүй. Энэ сарын зардалд хамаарна.
7. Зээлийн сарын эхний үндсэн үлдэгдэл 16 000 000, жилийн хүү 12 хувь, гэрээгээр сарын хүүг жилийн хувийн арван хоёрны нэгээр тооцно. Үндсэн төлбөрийг сарын сүүлийн өдөр хийсэн.
8. Эцсийн зээлийн 4 000 000 нь дараагийн 12 сарын, 10 000 000 нь түүнээс хойших төлбөр. Зээлийн нөхцөл зөрчөөгүй, хойшлуулах эрх хүчинтэй.
9. Тулгын авлагад 5 хувь, Дөлийн авлагад 2 хувийн хүлээгдэж буй алдагдал шаардагдана. Эхний сан тэг. Төлөлт, буцаалтыг бүртгэсний дараах авлагад хэрэглэнэ.
10. Орлогын татварын хувь 10. Барааны үнийн бууралт, авлагын санг одоогоор татварт хасахгүй; бусад зардал хасагдана. Эдгээр нь дараа үед хасагдах түр зөрүү гэж өгөгдсөн. Ирээдүйн татвар ногдох ашиг хангалттай, буцах үеийн хувь 10; эхний хойшлогдсон татвар тэг.
11. Ногдол ашиг, бусад дэлгэрэнгүй орлого, нэмэлт өр төлбөр, өөр ажил гүйлгээ байхгүй. Дараах үйл явдлын нэмэлт тохируулга шаардах мэдээлэл өгөгдөөгүй.
Эхний үлдэгдлийг данс болон туслах бүртгэлд оруул. Үйл явдал бүрийн баримт, гүйлгээний утга, данс, дүнг тогтоож журнал үүсгэ. Барааны FIFO карт, авлага, өглөг, касс, банк, цалин, үндсэн хөрөнгийн задаргааг хөтөл. Өдөр тутмын бүртгэлийн шалгах балансыг тохируулгын өмнө хадгал.
Сарын эцсийн нөхцөлийг тус бүрээр тооцоолж, тохируулах бичилт хий. НӨАТ, тайлант үеийн ба хойшлогдсон татварыг бод. Тохируулсан шалгах балансаас тайлангуудыг гарга. Эцэст нь хаалтын бичилт болон хаалтын дараах шалгах балансыг бэлтгэ.
| Ажил | Оноо | Нотлох үр дүн |
|---|---|---|
| Баримт ба хугацааг зөв тогтоох | 10 | Гүйлгээ бүр баримттай холбогдсон |
| Өдөр тутмын журнал | 20 | Данс ба дүн зөв, давхардалгүй |
| Бараа ба харилцагчийн задаргаа | 20 | Тоо, өртөг, авлага, өглөг таарсан |
| Тохируулга ба татвар | 20 | Тооцооны хуудас бүрэн |
| Санхүүгийн тайлангууд | 20 | Хоорондын холбоосууд тэнцсэн |
| Хаалт ба тайлбар | 10 | Эцсийн үлдэгдэл зөв, шалтгаанаа тайлбарласан |
| Нийт | 100 |
Оноогоо зөвхөн эцсийн тоогоор бус, баримт болон бодолтын үндэслэлээр өг. Дүн таарсан ч баримт, данс сонгосон учрыг тайлбарлаж чадахгүй байгаа хэсгээ дахин ажиллаарай. Шалгах гол дүнг хавсралт А-ийн төгсгөлд байрлуулсан.
Энэ ажлыг үндсэн кейсийн хариуг харахгүйгээр хий. Түшиг худалдаа ХХК-ийн 2026.09.30-ны хаалтын дараах үлдэгдлийг аравдугаар сарын эхлэл болгоно. Бүртгэлийн бодлого, дансны код, ажилтны цалин, даатгалын хувь, татварын нөхцөл хэвээр. Доорх нь зөвхөн дадлагын зориулалттай шинэ сарын бүх үйл явдал.
| Огноо | Шинэ сарын үйл явдал |
|---|---|
| 10.02 | УР01-ийн захиалагчид 30 хайрцгийг НӨАТ-гүй нийт 3 000 000-аар бүрэн хүлээлгэн өгсөн. Нэмэлт мөнгө аваагүй. НӨАТ 300 000 өмнөх сард ногдсон тул дахин ногдуулахгүй. |
| 10.05 | Шинэ нийлүүлэгчээс 200 хайрцгийг нэгжийн НӨАТ-гүй 70 000-аар авч банкнаас төлсөн. НӨАТ 10%, хасагдана; тээврийн нэмэлт зардалгүй. |
| 10.07 | Есдүгээр сарын бүх нийлүүлэгчийн өглөг 9 260 000-ыг банкнаас төлсөн. |
| 10.08 | Өмнөх сарын шимтгэл 960 000, ХХОАТ 326 000, НӨАТ 1 640 000, ААНОАТ 489 500-ыг банкнаас бүрэн төлсөн. |
| 10.10 | 120 хайрцгийг НӨАТ-гүй нэгж үнэ 130 000-аар борлуулж, нийт төлбөрийг банканд авсан. Энэ нийлүүлэлтэд өмнө үнэ буурсан 10 хайрцаг бүгд орсон. Худалдан авагч бодит байдлыг мэдэж үнийг зөвшөөрсөн; буцаалт, нэмэлт засварын зардалгүй. |
| 10.12 | Тулга 2 200 000, Дөл 5 940 000-ыг төлж өмнөх бүх авлагыг барагдуулсан. Шинээр авлага үүсээгүй. |
| 10.28–29 | Хоёр ажилтны бүтэн сарын цалин тус бүр 2 000 000. Нэмэгдэл, чөлөө, бусад суутгалгүй. Цалинг бодож, цэвэр дүнг банкнаас төлсөн; энэ сарын шимтгэл, татварыг төлөөгүй. |
| 10.31 | Үндсэн зээлийн төлөлтгүй. Энэ сарын хүүг 14 000 000 × 12% ÷ 12 гэж бодож, өмнөх хүүний өглөгтэй хамт банкнаас бүрэн төлсөн. |
| 10.31 | Банк 30 000-ын шимтгэл суутгасан. Ашиглалтын үйлчилгээний 550 000-ын НӨАТ-тай нэхэмжлэх төлөгдөөгүй; хасагдах НӨАТ 50 000. |
Тооллогоор шинэ 70 000-ын багцын 180 хайрцаг үлдсэн, шинэ үнийн бууралтгүй. Хангамжийн үлдэгдэл 300 000. Түрээс, даатгалыг нэг сараар хуваарилж, үндсэн хөрөнгийг өмнөх аргаар элэгдүүлнэ. Кассын орлого, зарлага байхгүй. Эзний хөрөнгө оруулалт, ногдол ашиг, өөр ажил гүйлгээ, бусад дэлгэрэнгүй орлого байхгүй.
Барагдсан авлагын санг буцаана. Борлуулсан 10 хайрцагт хамаарах өмнөх бууралтын санг өртгийн зарлагад ашиглана. Есдүгээр сард татварт нэмсэн 100 000 ба 228 800 төгрөгийн зөрүү энэ сард бүрэн арилна гэж өгсөн. Одоо сангийн буцаалтад дахин татвар ногдуулахгүй; барааны татварын өртөг анхны өртгөөрөө хасагдана. Өөр татварын зөрүүгүй, татварын хувь 10%.
Зээлийн 4 000 000 нь дараагийн 12 сард төлөгдөх хэсэг хэвээр. Банкны гүйлгээ бүгд бүртгэлтэй, хугацааны зөрүүгүй. Өмнөх сарын төлсөн татвар нь аравдугаар сарын зардал биш гэдгийг анхаар.
1. Эхний үлдэгдэл, шинэ сарын журнал, FIFO карт, авлага ба өглөгийн задаргаа.
2. Цалин, НӨАТ, тайлант үеийн болон хойшлогдсон татварын тооцоо.
3. Тохируулсан шалгах баланс, ашиг алдагдал, санхүүгийн байдал, өмчийн өөрчлөлт, мөнгөн гүйлгээ.
4. Орлого, зардлын хаалт болон дараагийн сарын эхний үлдэгдэл.
5. Ашиг эерэг атлаа мөнгө яагаад буурсныг гүйлгээнүүдээр тайлбарласан нэг догол мөр.
Бодолтыг хавсралт З-д байрлуулсан. Эхлээд өөрийн ажлыг дуусгаж, зөрсөн тоог шууд солихын өмнө аль баримт, данс, тооцооноос шалтгаалсныг тэмдэглэ.
Дараах дасгалууд үндсэн компанийн журналд нэмэгдэхгүй. Тус бүрийг бие даасан нөхцөл гэж үзнэ. НӨАТ-ыг зөвхөн тусгайлан дурдсан дасгалд тооц. Эхлээд бодолтын хэсгийг халхалж ажиллаад дараа нь тайлбартай тулга.
Сарын эхний өглөг 2 400 000. Шинээр 1 100 000 төгрөгийн барааг зээлээр авч, 2 000 000 төлсөн. Эцсийн өглөгийг олж, төлбөрийн бичилтийг хий. Энэ дасгалд 1 100 000 нь нийт өртөг бөгөөд НӨАТ тусад нь тооцохгүй.
Хасагдах НӨАТ-ын шаардлага хангасан барааны нийт нэхэмжлэх 2 200 000, НӨАТ 10 хувь. Төлбөрийг банкнаас хийсэн. Бараа, татвар, банкны дүнг ялгаж бич.
100 нэгж барааны НӨАТ-гүй жагсаалтын үнэ 20 000. Нэхэмжлэхэд шууд 5 хувийн худалдааны хөнгөлөлт олгосон. Агуулахад хүргэх тээвэр 100 000. Энэ дасгал НӨАТ-гүй. Нийт болон нэгжийн өртгийг ол.
Үйлчилгээний захиалгад 900 000 төгрөг урьдчилж авсан. Сарын эцэст гэрээний нөхцөлөөр 300 000 төгрөгийн ялгаатай эхний үйлчилгээ бүрэн гүйцэтгэсэн, үлдсэн үйлчилгээ хийгдээгүй. НӨАТ-гүй. Мөнгө хүлээн авсан болон үйлчилгээ гүйцэтгэсэн үеийн бичилт, үлдсэн үүргийг гарга.
Бүртгэлийн банк 5 200 000, хуулга 5 555 000. Хуулгад байгаа харилцагчийн 400 000 төгрөгийн авлагын төлөлт, 45 000 төгрөгийн шимтгэл бүртгэлд ороогүй. Өөр зөрүүгүй. Тохируулга ба эцсийн дүнг гарга.
Хангамжийн эхний үлдэгдэл 250 000, худалдан авалт 600 000, эцсийн тооллого 180 000. Хэрэглэсэн материалын зардал болон үлдэгдлийг ол. Бүх дүн НӨАТ-гүй.
Хөрөнгийн өртөг 6 200 000, ашиглах хугацаа 60 сар, үлдэх өртөг 200 000. Сарын эхэнд ашиглахад бэлэн болсон. Шулуун шугамын нэг сарын элэгдэл, зургаан сарын дараах дансны дүнг ол.
10 000 000 төгрөгийн зээл жилийн 18 хувийн хүүтэй. Гэрээгээр сарын хүүг жилийн хувийг 12-т хувааж бодно. Энэ сард үндсэн төлбөр хийгээгүй, хүү 100 000 төлсөн, эхний хүүний өглөг тэг. Сарын зардал, эцсийн хүүний өглөгийг ол.
Борлуулсан 5 нэгж барааг хэвийн байдлаар буцаан авсан. Нэгжийн анхны борлуулах үнэ НӨАТ-гүй 30 000, өртөг 18 000. Харилцагч төлбөрөө хараахан төлөөгүй, НӨАТ 10 хувь. Авлага, орлого, өртөг, бараанд үзүүлэх нөлөөг гарга.
Авлагын эцсийн нийт үлдэгдэл 4 000 000. Шаардлагатай эцсийн алдагдлын сан 3 хувь. Одоогийн сан кредит 70 000. Нэмэх зардал, эцсийн цэвэр авлагыг ол. Энэ дасгалд татварын нөлөөг тооцохгүй.
20 бараа тус бүр 40 000 төгрөгийн өртөгтэй. Нэгжийн борлуулах боломжит үнэ 39 000, борлуулахад шаардагдах зардал 2 000. Өмнөх бууралтын сан байхгүй. Эцсийн үнэлгээ болон зардлыг тооц.
Санхүүгийн татварын өмнөх ашиг 2 000 000. 100 000 төгрөгийн торгууль татварт хэзээ ч хасагдахгүй. 200 000 төгрөгийн сан одоо хасагдахгүй боловч ирээдүйд хуульд нийцэн хасагдах түр зөрүү гэж өгсөн. Татварын хувь 10, ирээдүйн татвар ногдох ашиг хангалттай, эхний татварын үлдэгдэлгүй. Тайлант үеийн татвар, хойшлогдсон татвар, нийт татварын зардал, цэвэр ашгийг ол.
Нийлүүлэгчээс авсан барааны 1 500 000 төгрөгийн бичилтийг Дт Бараа, Кт Өглөг гэж хийсэн. Дараа нь төлбөрийг Дт Бараа, Кт Банк гэж дахин бүртгэсэн. Шалгах баланс тэнцэж байгаа. Ямар данс хэдээр буруу вэ, залруулгыг хэрхэн хийх вэ?
Эхний мөнгө 3 000 000. Үйл ажиллагааны цэвэр мөнгө 800 000, хөрөнгийн худалдан авалт 1 200 000, эзний оруулсан мөнгө 2 000 000, зээлийн үндсэн төлбөр 500 000. Эцсийн мөнгийг ол. Энэ сарын цэвэр ашиг 650 000 бол мөнгөний өсөлттэй адил эсэхийг тайлбарла.
Есдүгээр сарын 29-нд 2 000 000 төгрөгийн захиалга ирсэн. Гэрээгээр барааг харилцагчид хүргэж, хүлээлгэн өгөхөд хяналт шилжинэ. Барааг есдүгээр сарын 30-нд ачсан боловч аравдугаар сарын 2-нд хүлээлгэн өгсөн. Мөнгө аваагүй, есдүгээр сард төлбөрийн баримт үйлдээгүй гэж үз. Есдүгээр сарын борлуулалт бүртгэх үү?
Үндсэн хөрөнгийн дансны үлдсэн дүн 3 600 000, үлдэх өртөг тэг. Анх 36 сар ашиглана гэж үзэж байсан үлдсэн хугацааг шинэ техникийн мэдээллээр 24 сар болгож өөрчилсөн. Энэ нь өмнөх үеийн алдаа биш гэж өгсөн. Шинэ сарын элэгдэл, өмнөх сарын тайланг засах эсэхийг тайлбарла.
Өглөгийн эцэс 2 400 000 + 1 100 000 − 2 000 000 = 1 500 000. Төлөлтөөр Дт Өглөг 2 000 000, Кт Банк 2 000 000. Худалдан авалтын үед бараа аль хэдийн бүртгэгдсэн тул төлөхөд бараа дахин нэмэгдэхгүй.
Татваргүй үнэ 2 200 000 ÷ 1.10 = 2 000 000. НӨАТ 200 000. Дт Бараа 2 000 000, Дт НӨАТ-ын авлага 200 000, Кт Банк 2 200 000. Нийт төлбөрийн 10 хувийг шууд татвар гэж 220 000-аар салгах нь буруу: татвар нь татваргүй үнэд ногдож байна.
Жагсаалтын дүн 100 × 20 000 = 2 000 000. Хөнгөлөлт 100 000, цэвэр үнэ 1 900 000. Тээврийг нэмэхэд нийт өртөг 2 000 000, нэгжийн өртөг 20 000. Хөнгөлөлтийг тусдаа борлуулалтын орлого мэт бүртгэхгүй, худалдан авах өртгийг бууруулсан.
Мөнгө авахад Дт Банк 900 000, Кт Харилцагчийн урьдчилгаа 900 000. Үйлчилгээ гүйцэтгэхэд Дт Урьдчилгаа 300 000, Кт Үйлчилгээний орлого 300 000. Эцсийн үүрэг 600 000. Гэрээний гүйцэтгэл 300 000 гэж өгөгдсөн тул зөвхөн мөнгө орсноор бүх орлогыг хүлээн зөвшөөрөхгүй.
Тохируулсан банк 5 200 000 + 400 000 − 45 000 = 5 555 000. Дт Банк, Кт Авлага 400 000; Дт Банкны үйлчилгээний зардал, Кт Банк 45 000. 355 000 төгрөгийг бүхэлд нь “бусад орлого” болгож болохгүй. Хоёр өөр гүйлгээний нийлбэр зөрүү байна.
Хэрэглээ 250 000 + 600 000 − 180 000 = 670 000. Дт Хангамжийн зардал 670 000, Кт Хангамжийн материал 670 000. Эцсийн хөрөнгө 180 000. Худалдан авсан бүх материалыг ашигласан гэж үзээгүй.
Элэгдэх дүн 6 200 000 − 200 000 = 6 000 000. Сарын элэгдэл 100 000, зургаан сарын элэгдэл 600 000. Дансны дүн 5 600 000. Үлдэх өртгийг эхний өртгөөс шууд данснаас хасахгүй; элэгдэх суурийг тодорхойлоход хэрэглэсэн.
Сарын хүү 10 000 000 × 18% ÷ 12 = 150 000. Төлсөн 100 000-ыг хасахад хүүний өглөг 50 000. Хүүг эхлээд Дт Зардал, Кт Хүүний өглөг 150 000-аар үүсгээд, төлөхөд Дт Хүүний өглөг, Кт Банк 100 000 гэж бүртгэж болно.
Буцаалтын үнэ 150 000, НӨАТ 15 000, авлагын бууралт 165 000. Дт Борлуулалтын буцаалт 150 000, Дт НӨАТ-ын өглөг 15 000, Кт Авлага 165 000. Барааны өртөг 90 000 тул Дт Бараа 90 000, Кт Борлуулсан барааны өртөг 90 000. Ашиг татварын өмнөх дүнгээр 60 000-аар буурна.
Шаардлагатай сан 4 000 000 × 3% = 120 000. Өмнө 70 000 байгаа тул нэмэх зардал 50 000. Эцсийн цэвэр авлага 3 880 000. 120 000-ыг бүхэлд нь дахин зардалд бичвэл сан 190 000 болж хэтэрнэ.
Цэвэр боломжит үнэ цэнэ нэгжид 39 000 − 2 000 = 37 000. Бууралт 20 × (40 000 − 37 000) = 60 000. Эцсийн үнэлгээ 740 000. Нийт өртөг 800 000-аас үнийн бууралтын 60 000-ыг хассан; барааны тоо 20 хэвээр.
Татварын суурь 2 000 000 + 100 000 + 200 000 = 2 300 000. Тайлант үеийн татвар 230 000. Түр зөрүүний татварын хөрөнгө ба орлого 20 000. Нийт татварын зардал 210 000, цэвэр ашиг 1 790 000. Торгуулийн 100 000 төгрөг байнгын зөрүү тул түүнд 10 000 төгрөгийн хойшлогдсон татварын хөрөнгө үүсгэхгүй.
Бараа 1 500 000-аар илүү, өглөг 1 500 000-аар илүү үлдсэн. Банкны бууралт зөв. Нэмэлт залруулга Дт Өглөг 1 500 000, Кт Бараа 1 500 000. Анхны буруу төлөлтийн мөр болон залруулгыг хооронд нь холбоно. Энэ нь дебет, кредит тэнцсэн ч агуулга буруу байж болдгийн жишээ.
Эцсийн мөнгө 3 000 000 + 800 000 − 1 200 000 + 2 000 000 − 500 000 = 4 100 000. Мөнгө 1 100 000-аар өссөн, ашиг 650 000. Өсөлтөд эзний санхүүжилт, хөрөнгө худалдан авалт, үндсэн зээлийн төлбөр орсон тул цэвэр ашигтай тэнцэхгүй.
Есдүгээр сарын борлуулалт бүртгэхгүй. Гэрээний нөхцөлөөр хяналт аравдугаар сарын 2-нд шилжсэн. Есдүгээр сарын 30-нд бараа компанийн хөрөнгө хэвээр, замд яваа өөрийн барааны задаргаанд хамаарна. Энэ дүгнэлт нь өгөгдсөн гэрээний нөхцөлөөс гарсан; бүх ачилтыг хүрсэн өдөр бүртгэнэ гэсэн нийтлэг дүрэм биш.
Шинэ сарын элэгдэл 3 600 000 ÷ 24 = 150 000. Тооцооллын өөрчлөлтийг өөрчлөгдсөн үеэс болон дараагийн үед хэрэглэнэ. Өмнөх зөв тооцоог буцаан алдаа болгон засахгүй. Харин шинэ үнэлгээний шалтгаан, баталгаажуулалт, хэрэглэх өдрийг хөрөнгийн картанд тэмдэглэнэ.
Өдөр тутмын бичилт Ж01–Ж29, сарын эцсийн тохируулга Т01–Т11, татварын бичилт Т12–Т13, хаалтын бичилт Х01–Х02 гэсэн дараалалтай. Баримтын код нь эх нотолгоог, журналын код нь дансны бичилтийг заана. Нэг баримтаас орлого болон өртгийн хоёр бичилт гарч болно.
2026-09-01 | Баримт ТГ01 / БЗ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 131 | Урьдчилж төлсөн түрээс | 3 600 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 3 600 000 |
2026-09-01 | Баримт ҮХ01 / БЗ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 151 | Үндсэн хөрөнгө | 6 000 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 6 000 000 |
2026-09-03 | Баримт АО01 / НХ101
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 121 | Бараа материал | 16 200 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 1 620 000 | |
| 201 | Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 17 820 000 |
2026-09-03 | Баримт ТЭ01 / БЗ03
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 121 | Бараа материал | 1 800 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 180 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 1 980 000 |
2026-09-05 | Баримт БО01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 8 800 000 | |
| 111 | Худалдааны авлага | 8 800 000 |
2026-09-06 | Баримт БН01 / АЗ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 13 200 000 | |
| 401 | Борлуулалтын орлого | 12 000 000 | |
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 1 200 000 |
2026-09-06 | Баримт АЗ01 / ӨР01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 501 | Борлуулсан барааны өртөг | 7 500 000 | |
| 121 | Бараа материал | 7 500 000 |
2026-09-08 | Баримт ХМ01 / БЗ04
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 123 | Хангамжийн материал | 600 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 60 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 660 000 |
2026-09-10 | Баримт БН02 / АЗ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 111 | Худалдааны авлага | 23 375 000 | |
| 401 | Борлуулалтын орлого | 21 250 000 | |
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 2 125 000 |
2026-09-10 | Баримт АЗ02 / ӨР02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 501 | Борлуулсан барааны өртөг | 14 500 000 | |
| 121 | Бараа материал | 14 500 000 |
2026-09-12 | Баримт БЦ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 402 | Борлуулалтын буцаалт | 850 000 | |
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 85 000 | |
| 111 | Худалдааны авлага | 935 000 |
2026-09-12 | Баримт БЦ01 / АО02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 121 | Бараа материал | 600 000 | |
| 501 | Борлуулсан барааны өртөг | 600 000 |
2026-09-14 | Баримт БО02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 15 400 000 | |
| 111 | Худалдааны авлага | 15 400 000 |
2026-09-15 | Баримт БЗ05
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 201 | Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 20 000 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 20 000 000 |
2026-09-17 | Баримт АО03 / БЗ06
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 121 | Бараа материал | 6 500 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 650 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 7 150 000 |
2026-09-19 | Баримт БН03 / АЗ03
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 7 920 000 | |
| 401 | Борлуулалтын орлого | 7 200 000 | |
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 720 000 |
2026-09-19 | Баримт АЗ03 / ӨР03
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 501 | Борлуулсан барааны өртөг | 4 800 000 | |
| 121 | Бараа материал | 4 800 000 |
2026-09-20 | Баримт УР01 / БО03
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 3 300 000 | |
| 208 | Харилцагчийн урьдчилгаа | 3 000 000 | |
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 300 000 |
2026-09-21 | Баримт ТМ01 / БЗ07
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 113 | Ажилтанд олгосон урьдчилгаа | 600 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 600 000 |
2026-09-22 | Баримт КО01 / БЗ08
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 101 | Касс | 500 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 500 000 |
2026-09-23 | Баримт КЗ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 608 | Аж ахуйн зардал | 100 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 10 000 | |
| 101 | Касс | 110 000 |
2026-09-24 | Баримт ТМ02 / КО02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 609 | Томилолтын зардал | 400 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 40 000 | |
| 101 | Касс | 160 000 | |
| 113 | Ажилтанд олгосон урьдчилгаа | 600 000 |
2026-09-25 | Баримт ӨМ01 / БО04
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 5 000 000 | |
| 301 | Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө | 5 000 000 |
2026-09-26 | Баримт ХЛ01 / БЗ09
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 607 | Холбооны зардал | 200 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 20 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 220 000 |
2026-09-28 | Баримт ЦХ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 601 | Цалингийн зардал | 4 000 000 | |
| 203 | Шимтгэлийн өглөг | 460 000 | |
| 204 | ХХОАТ-ын өглөг | 326 000 | |
| 202 | Цалингийн өглөг | 3 214 000 |
2026-09-28 | Баримт ЦХ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 602 | Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 | |
| 203 | Шимтгэлийн өглөг | 500 000 |
2026-09-29 | Баримт ЦХ01 / БЗ10
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 202 | Цалингийн өглөг | 3 214 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 3 214 000 |
2026-09-30 | Баримт ЗЭ01 / БЗ11
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 211 | Банкны зээл | 2 000 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 2 000 000 |
2026-09-30 | Баримт ЗЭ01 / БЗ12
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 207 | Хүүний өглөг | 80 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 80 000 |
2026-09-30 | Баримт БТ01 / БХ30
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 102 | Харилцах данс | 1 100 000 | |
| 111 | Худалдааны авлага | 1 100 000 |
2026-09-30 | Баримт БТ01 / БХ30
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 610 | Банкны үйлчилгээний зардал | 45 000 | |
| 102 | Харилцах данс | 45 000 |
2026-09-30 | Баримт ХТ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 605 | Хангамжийн зардал | 900 000 | |
| 123 | Хангамжийн материал | 900 000 |
2026-09-30 | Баримт ТГ01 / ТБ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 603 | Түрээсийн зардал | 1 200 000 | |
| 131 | Урьдчилж төлсөн түрээс | 1 200 000 |
2026-09-30 | Баримт ДА01 / ТБ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 604 | Даатгалын зардал | 300 000 | |
| 132 | Урьдчилж төлсөн даатгал | 300 000 |
2026-09-30 | Баримт ҮХ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 611 | Элэгдлийн зардал | 300 000 | |
| 152 | Хуримтлагдсан элэгдэл | 300 000 |
2026-09-30 | Баримт АШ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 606 | Ашиглалтын зардал | 400 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 40 000 | |
| 201 | Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 440 000 |
2026-09-30 | Баримт ЗЭ01 / ХТ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 701 | Хүүний зардал | 160 000 | |
| 207 | Хүүний өглөг | 160 000 |
2026-09-30 | Баримт БТ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 612 | Барааны үнийн бууралтын зардал | 100 000 | |
| 122 | Барааны үнийн бууралтын сан | 100 000 |
2026-09-30 | Баримт АН01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 613 | Авлагын алдагдлын зардал | 228 800 | |
| 112 | Авлагын алдагдлын сан | 228 800 |
2026-09-30 | Баримт НТ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 205 | НӨАТ-ын өглөг | 2 620 000 | |
| 133 | НӨАТ-ын авлага | 2 620 000 |
2026-09-30 | Баримт ТТ01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 801 | Тайлант үеийн татварын зардал | 489 500 | |
| 206 | ААНОАТ-ын өглөг | 489 500 |
2026-09-30 | Баримт ТТ02
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 161 | Хойшлогдсон татварын хөрөнгө | 32 880 | |
| 802 | Хойшлогдсон татварын орлого | 32 880 |
2026-09-30 | Баримт ХА01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 401 | Борлуулалтын орлого | 40 450 000 | |
| 402 | Борлуулалтын буцаалт | 850 000 | |
| 501 | Борлуулсан барааны өртөг | 26 200 000 | |
| 601 | Цалингийн зардал | 4 000 000 | |
| 602 | Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 | |
| 603 | Түрээсийн зардал | 1 200 000 | |
| 604 | Даатгалын зардал | 300 000 | |
| 605 | Хангамжийн зардал | 900 000 | |
| 606 | Ашиглалтын зардал | 400 000 | |
| 607 | Холбооны зардал | 200 000 | |
| 608 | Аж ахуйн зардал | 100 000 | |
| 609 | Томилолтын зардал | 400 000 | |
| 610 | Банкны үйлчилгээний зардал | 45 000 | |
| 611 | Элэгдлийн зардал | 300 000 | |
| 612 | Барааны үнийн бууралтын зардал | 100 000 | |
| 613 | Авлагын алдагдлын зардал | 228 800 | |
| 701 | Хүүний зардал | 160 000 | |
| 801 | Тайлант үеийн татварын зардал | 489 500 | |
| 802 | Хойшлогдсон татварын орлого | 32 880 | |
| 901 | Орлого зардлын нэгдсэн данс | 4 109 580 |
2026-09-30 | Баримт ХА01
| Код | Дансны нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|---|
| 901 | Орлого зардлын нэгдсэн данс | 4 109 580 | |
| 302 | Хуримтлагдсан ашиг | 4 109 580 |
| Шалгах үзүүлэлт | Хариу |
|---|---|
| Цэвэр борлуулалт | 39 600 000 |
| Борлуулсан барааны өртөг | 26 200 000 |
| Барааны тоо | 130 хайрцаг |
| Барааны цэвэр дүн | 8 200 000 |
| Авлагын цэвэр дүн | 7 911 200 |
| Касс | 1 050 000 |
| Банк | 38 171 000 |
| Татварын өмнөх ашиг | 4 566 200 |
| Цэвэр ашиг | 4 109 580 |
| Нийт хөрөнгө | 88 865 080 |
| Нийт өр төлбөр | 29 755 500 |
| Нийт өмч | 59 109 580 |
| Үйл ажиллагааны мөнгө | 12 301 000 |
| Эцсийн нийт мөнгө | 39 221 000 |
Дүн зөрвөл эхлээд банк, касс, бараа, авлага, өглөгийн задаргааг шалга. Эдгээр зөв байвал тохируулга, татвар, хаалтын дарааллыг нягтал. Ашиг таарсан ч мөнгөний тайлан зөрж байвал мөнгөн бус хөдөлгөөн, дотоод шилжүүлэг, зээл ба хүүний ангиллыг хар.
Доорх дансны дэлгэрэнгүйд эхний үлдэгдэл, бүх бичилтийн дебет ба кредит, гүйлгээ бүрийн дараах үлдэгдлийг харуулав. Үлдэгдлийн “Дт”, “Кт” тэмдэг нь тухайн дүн аль талд байгааг илэрхийлнэ. Тэг үлдэгдлийг 0 гэж тэмдэглэсэн. Хаалтын бичилтүүд орсон учраас түр дансууд эцэстээ тэглэгдэнэ.
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 500 000 Дт | ||
| 09.22 | Ж20 | 500 000 | 1 000 000 Дт | |
| 09.23 | Ж21 | 110 000 | 890 000 Дт | |
| 09.24 | Ж22 | 160 000 | 1 050 000 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 29 500 000 Дт | ||
| 09.01 | Ж01 | 3 600 000 | 25 900 000 Дт | |
| 09.01 | Ж02 | 6 000 000 | 19 900 000 Дт | |
| 09.03 | Ж04 | 1 980 000 | 17 920 000 Дт | |
| 09.05 | Ж05 | 8 800 000 | 26 720 000 Дт | |
| 09.06 | Ж06 | 13 200 000 | 39 920 000 Дт | |
| 09.08 | Ж08 | 660 000 | 39 260 000 Дт | |
| 09.14 | Ж13 | 15 400 000 | 54 660 000 Дт | |
| 09.15 | Ж14 | 20 000 000 | 34 660 000 Дт | |
| 09.17 | Ж15 | 7 150 000 | 27 510 000 Дт | |
| 09.19 | Ж16 | 7 920 000 | 35 430 000 Дт | |
| 09.20 | Ж18 | 3 300 000 | 38 730 000 Дт | |
| 09.21 | Ж19 | 600 000 | 38 130 000 Дт | |
| 09.22 | Ж20 | 500 000 | 37 630 000 Дт | |
| 09.25 | Ж23 | 5 000 000 | 42 630 000 Дт | |
| 09.26 | Ж24 | 220 000 | 42 410 000 Дт | |
| 09.29 | Ж27 | 3 214 000 | 39 196 000 Дт | |
| 09.30 | Ж28 | 2 000 000 | 37 196 000 Дт | |
| 09.30 | Ж29 | 80 000 | 37 116 000 Дт | |
| 09.30 | Т01 | 1 100 000 | 38 216 000 Дт | |
| 09.30 | Т02 | 45 000 | 38 171 000 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 11 000 000 Дт | ||
| 09.05 | Ж05 | 8 800 000 | 2 200 000 Дт | |
| 09.10 | Ж09 | 23 375 000 | 25 575 000 Дт | |
| 09.12 | Ж11 | 935 000 | 24 640 000 Дт | |
| 09.14 | Ж13 | 15 400 000 | 9 240 000 Дт | |
| 09.30 | Т01 | 1 100 000 | 8 140 000 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т10 | 228 800 | 228 800 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.21 | Ж19 | 600 000 | 600 000 Дт | |
| 09.24 | Ж22 | 600 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 10 000 000 Дт | ||
| 09.03 | Ж03 | 16 200 000 | 26 200 000 Дт | |
| 09.03 | Ж04 | 1 800 000 | 28 000 000 Дт | |
| 09.06 | Ж07 | 7 500 000 | 20 500 000 Дт | |
| 09.10 | Ж10 | 14 500 000 | 6 000 000 Дт | |
| 09.12 | Ж12 | 600 000 | 6 600 000 Дт | |
| 09.17 | Ж15 | 6 500 000 | 13 100 000 Дт | |
| 09.19 | Ж17 | 4 800 000 | 8 300 000 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т09 | 100 000 | 100 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 800 000 Дт | ||
| 09.08 | Ж08 | 600 000 | 1 400 000 Дт | |
| 09.30 | Т03 | 900 000 | 500 000 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.01 | Ж01 | 3 600 000 | 3 600 000 Дт | |
| 09.30 | Т04 | 1 200 000 | 2 400 000 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 1 200 000 Дт | ||
| 09.30 | Т05 | 300 000 | 900 000 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.03 | Ж03 | 1 620 000 | 1 620 000 Дт | |
| 09.03 | Ж04 | 180 000 | 1 800 000 Дт | |
| 09.08 | Ж08 | 60 000 | 1 860 000 Дт | |
| 09.17 | Ж15 | 650 000 | 2 510 000 Дт | |
| 09.23 | Ж21 | 10 000 | 2 520 000 Дт | |
| 09.24 | Ж22 | 40 000 | 2 560 000 Дт | |
| 09.26 | Ж24 | 20 000 | 2 580 000 Дт | |
| 09.30 | Т07 | 40 000 | 2 620 000 Дт | |
| 09.30 | Т11 | 2 620 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 30 000 000 Дт | ||
| 09.01 | Ж02 | 6 000 000 | 36 000 000 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 6 000 000 Кт | ||
| 09.30 | Т06 | 300 000 | 6 300 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т13 | 32 880 | 32 880 Дт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 11 000 000 Кт | ||
| 09.03 | Ж03 | 17 820 000 | 28 820 000 Кт | |
| 09.15 | Ж14 | 20 000 000 | 8 820 000 Кт | |
| 09.30 | Т07 | 440 000 | 9 260 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.28 | Ж25 | 3 214 000 | 3 214 000 Кт | |
| 09.29 | Ж27 | 3 214 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.28 | Ж25 | 460 000 | 460 000 Кт | |
| 09.28 | Ж26 | 500 000 | 960 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.28 | Ж25 | 326 000 | 326 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.06 | Ж06 | 1 200 000 | 1 200 000 Кт | |
| 09.10 | Ж09 | 2 125 000 | 3 325 000 Кт | |
| 09.12 | Ж11 | 85 000 | 3 240 000 Кт | |
| 09.19 | Ж16 | 720 000 | 3 960 000 Кт | |
| 09.20 | Ж18 | 300 000 | 4 260 000 Кт | |
| 09.30 | Т11 | 2 620 000 | 1 640 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т12 | 489 500 | 489 500 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Ж29 | 80 000 | 80 000 Дт | |
| 09.30 | Т08 | 160 000 | 80 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.20 | Ж18 | 3 000 000 | 3 000 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 16 000 000 Кт | ||
| 09.30 | Ж28 | 2 000 000 | 14 000 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 40 000 000 Кт | ||
| 09.25 | Ж23 | 5 000 000 | 45 000 000 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 10 000 000 Кт | ||
| 09.30 | Х02 | 4 109 580 | 14 109 580 Кт |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.06 | Ж06 | 12 000 000 | 12 000 000 Кт | |
| 09.10 | Ж09 | 21 250 000 | 33 250 000 Кт | |
| 09.19 | Ж16 | 7 200 000 | 40 450 000 Кт | |
| 09.30 | Х01 | 40 450 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.12 | Ж11 | 850 000 | 850 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 850 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.06 | Ж07 | 7 500 000 | 7 500 000 Дт | |
| 09.10 | Ж10 | 14 500 000 | 22 000 000 Дт | |
| 09.12 | Ж12 | 600 000 | 21 400 000 Дт | |
| 09.19 | Ж17 | 4 800 000 | 26 200 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 26 200 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.28 | Ж25 | 4 000 000 | 4 000 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 4 000 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.28 | Ж26 | 500 000 | 500 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 500 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т04 | 1 200 000 | 1 200 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 1 200 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т05 | 300 000 | 300 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 300 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т03 | 900 000 | 900 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 900 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т07 | 400 000 | 400 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 400 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.26 | Ж24 | 200 000 | 200 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 200 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.23 | Ж21 | 100 000 | 100 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 100 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.24 | Ж22 | 400 000 | 400 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 400 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т02 | 45 000 | 45 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 45 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т06 | 300 000 | 300 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 300 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т09 | 100 000 | 100 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 100 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т10 | 228 800 | 228 800 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 228 800 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т08 | 160 000 | 160 000 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 160 000 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т12 | 489 500 | 489 500 Дт | |
| 09.30 | Х01 | 489 500 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Т13 | 32 880 | 32 880 Кт | |
| 09.30 | Х01 | 32 880 | 0 |
| Огноо | Бичилт | Дебет | Кредит | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхлэл | 0 | ||
| 09.30 | Х01 | 4 109 580 | 4 109 580 Кт | |
| 09.30 | Х02 | 4 109 580 | 0 |
Хавсралт Ж-ийн бөглөсөн жишээтэй хослуулан хэрэглэх найман маягт. Эдгээр нь байгууллагын дотоод хэрэглээнд тохируулж болох сургалтын загвар. Заавал хэрэглэх албан маягт, цахим татварын баримтыг орлохгүй. Дугаар, огноо, байгууллагын мэдээлэл, хүлээн авсан болон зөвшөөрсөн хүний баталгаажуулалтыг өөрийн үйл ажиллагаанд тааруулна.
Байгууллага ________________________
Дугаар ба огноо ________________________
Нийлүүлэгч, регистр ________________________
Нэхэмжлэх, хүргэлтийн баримт ________________________
Агуулах, хүлээн авсан цаг ________________________
| Бараа, код | Нэгж | Захиалсан | Авсан | Нэгж үнэ | Дүн |
|---|---|---|---|---|---|
Үнэ НӨАТ багтсан / багтаагүй / НӨАТ-гүй
Татваргүй дүн / НӨАТ / нийт ________ / ________ / ________
Тоо ба чанарын зөрүү ________________________
Хавсаргасан баримт ________________________
Баталгаажуулах талууд Хүлээлгэн өгсөн ______ Хүлээн авсан ______ Зөвшөөрсөн ______
Хүлээн авсан тоог нэхэмжилсэн тооноос тусад нь бич. Дутуу, гэмтсэн, буруу нэр төрөлтэй бараа байвал тайлбар болон шийдвэрийн баримтыг холбо. Нийлүүлэгчийн үнэ НӨАТ-тай эсэхийг тэмдэглэж, өртгийн тооцоог хавсаргана.
Байгууллага ________________________
Дугаар ба огноо ________________________
Агуулах, байршил ________________________
Тооллого эхэлсэн / дууссан ________________________
Сүүлчийн орлого / зарлагын баримт ________________________
| Бараа, код | Нэгж | Бүртгэл | Тоолсон | Зөрүү |
|---|---|---|---|---|
Илүү / дутуу өртөг ________ / ________
Гэмтэл, бусдын өмчийн тэмдэглэл ________________________
Дахин тоолсон үр дүн ба шийдвэр ________________________
Баталгаажуулах талууд Хариуцсан нярав ______ Тоолсон ______ Хянасан ______
Тоолсон хүн боломжтой бол бүртгэлийн тоог урьдчилж харалгүй тоолно. Дараа нь бүртгэлийн үлдэгдэлтэй харьцуулж, зөрүүг дахин тоолох болон баримтаар шалгах ажлаар шийднэ. Өөрийн бараа, бусдын хадгалуулсан бараа, замд яваа барааг тусад нь ялгана.
Байгууллага ________________________
Дугаар ба огноо ________________________
Касс, валют, тоолсон цаг ________________________
Сүүлчийн орлого / зарлагын баримт ________________________
| Дэвсгэрт буюу зоос | Тоо | Нийт дүн |
|---|---|---|
Тоолсон нийт мөнгө А ________________________
Дэвтрийн үлдэгдэл Б ________________________
Илүүдэл (+), дутагдал (−) А − Б ________________________
Зөрүүний шалтгаан, шийдвэр ________________________
Баталгаажуулах талууд Кассчин ______ Тоолсон ______ Хянасан ______
Тооллогын цаг, хамгийн сүүлийн орлого ба зарлагын баримтын дугаарыг тэмдэглэ. Зөвхөн бэлэн мөнгийг тоолно; баримтгүй зээлдүүлсэн дүн, гарын үсэгтэй цаас зэрэг нь бэлэн мөнгийг орлохгүй. Тэдгээрийн агуулгыг тусад нь шалгана.
Байгууллага ________________________
Дугаар ба огноо ________________________
Банк, дансны сүүлийн дөрвөн орон ________________________
Валют, тулгасан өдрийн огноо ________________________
| Тулгалтын мөр | Дүн |
|---|---|
| Хуулгын эцсийн үлдэгдэл А | |
| Нэмэх замд яваа орлого | |
| Хасах банканд тусгагдаагүй төлөлт | |
| Банкны алдааны залруулга (+/−) | |
| Тохируулсан банкны тал Б | |
| Дэвтрийн эцсийн үлдэгдэл В | |
| Нэмэх бүртгээгүй орлого | |
| Хасах бүртгээгүй зарлага | |
| Бүртгэлийн алдааны залруулга (+/−) | |
| Тохируулсан дэвтрийн тал Г | |
| Тайлбарлаагүй зөрүү Б − Г |
Зөрүүний баримт, шалтгаан ________________________
Бичилтийн дугаар / шийдсэн өдөр ________________________
Баталгаажуулах талууд Бэлтгэсэн ______ Хянасан ______
Зөрүү бүрд дансны залруулга шаардлагатай эсэхийг тэмдэглэнэ. Банкны алдаа, бодит хугацааны зөрүү, компанийн орхигдсон бичилтийг нэг мөрд нийлүүлэхгүй. Дараа сарын хуулгаар арилсан эсэхийг шалгах багана үлдээ.
Байгууллага ________________________
Дугаар ба огноо ________________________
Нөгөө тал, регистр ________________________
Хугацаа / валют ________________________
Манай бүртгэлийн төрөл авлага / өглөг
| Хөдөлгөөн | Манай дүн | Нөгөө талын дүн |
|---|---|---|
| Эхний үлдэгдэл | ||
| Нэхэмжилсэн нэмэгдэл | ||
| Буцаалт ба хөнгөлөлт | ||
| Төлөлт | ||
| Эцсийн үлдэгдэл |
Зөрүүтэй баримт, шалтгаан ________________________
Нийлсэн эцсийн үлдэгдэл ________________________
Шийдвэр / барагдуулах өдөр ________________________
Баталгаажуулах талууд Манай тал ______ Нөгөө тал ______ Огноо ______
Тооцоо нийлсэн огноо, валют, тал бүрийн үлдэгдэл, зөрүүтэй нэхэмжлэх, төлбөрийн дугаарыг бичнэ. Хүлээн авсан баталгаажуулалтыг эх баримттай холбож хадгал. Үлдэгдлийг зөвшөөрсөн нь төлбөрийн чадварын үнэлгээг орлохгүй.
Байгууллага ________________________
Дугаар ба огноо ________________________
| Мэдээлэл | Бөглөх хэсэг |
|---|---|
| Код, нэр, серийн дугаар | |
| Байршил, хариуцагч | |
| Худалдан авсан огноо, баримт | |
| Ашиглахад бэлэн болсон огноо | |
| Анхны өртөг / үлдэх өртөг | |
| Ашиглах хугацаа / элэгдлийн арга | |
| Сарын элэгдэл | |
| Эхний хуримтлагдсан элэгдэл | |
| Энэ үеийн элэгдэл / эцсийн дүн | |
| Дансны үлдсэн дүн | |
| Барьцаа, ашиглалтын хязгаарлалт |
Шилжилт, хасалтын огноо ба акт ________________________
Хавсаргасан нотолгоо ________________________
Баталгаажуулах талууд Хүлээн авсан ______ Карт хөтөлсөн ______ Хянасан ______
Хөрөнгийг өөр байршилд шилжүүлэхэд картын кодыг өөрчилж шинэ хөрөнгө мэт дахин үүсгэхгүй. Шилжилтийн түүхийг хөтөл. Данснаас хасахад өртөг, хуримтлагдсан элэгдэл, орсон төлбөр, гарах ашиг эсвэл алдагдлыг тусад нь тооцно.
Байгууллага ________________________
Дугаар ба огноо ________________________
Тайлант үе / үндэслэл ________________________
Өмнөх бичилт / хавсралт ________________________
Тооцоолол ________________________
| Данс, нэр | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| Нийт |
Тайланд үзүүлэх нөлөө ________________________
Журналд оруулсан дугаар, өдөр ________________________
Дараа үед буцаах эсэх, үндэслэл ________________________
Баталгаажуулах талууд Бэлтгэсэн ______ Зөвшөөрсөн ______ Бүртгэсэн ______
Өмнөх бичилтийн дугаар, өөрчлөлтийн шалтгаан, ямар хугацаанд нөлөөлөхийг заавал тэмдэглэ. Тайлан батлагдсаны дараах залруулгад дахин батлах, дахин тайлагнах шаардлагатай эсэхийг шийдэж, тайлангийн шинэ хувилбарыг ялган хадгал.
Байгууллага ________________________
Дугаар ба огноо ________________________
Хугацаа / шилжүүлсэн нэгж ________________________
Хүлээн авсан нэгж ________________________
| Баримтын дугаар | Эх / хуулбар | Хуудас | Дутуу зүйл |
|---|---|---|---|
Нийт баримт / хуудас ________ / ________
Дутууг нөхөх хүн, хугацаа ________________________
Цахим хадгалалтын байршил ________________________
Баталгаажуулах талууд Хүлээлгэн өгсөн ______ Хүлээн авсан ______ Огноо ______
Баримтын эх эсвэл хуулбар эсэх, хавсралтын тоо, дутуу мэдээлэл, хүлээн авсан хүнийг тэмдэглэ. Дутуу баримтын жагсаалтыг хугацаатай нь хөтөлбөл сарын эцэст хэний ямар баримт дутсаныг дахин шинээр хайхгүй.
| Нэр томьёо | Утга |
|---|---|
| Аккруэл суурь | Мөнгөний төлөлтөөс үл хамааран үүссэн орлого, зардал, эрх, үүргийг холбогдох үед нь бүртгэх суурь. |
| Анхан шатны баримт | Ажил гүйлгээ болсон, нөхцөл ба дүнг нь нотлох бүртгэлийн эх баримт. |
| Авлага | Харилцагч болон бусад этгээдээс төлбөр авах эрх. |
| Өглөг | Бусдад төлөхөөр үүссэн үүргийн бүртгэл. |
| Дебет | Дансны зүүн тал. Өсөлт эсвэл бууралт болох нь дансны төрлөөс хамаарна. |
| Кредит | Дансны баруун тал. Орлого эсвэл зарлага гэсэн шууд утгагүй. |
| Давхар бичилт | Нэг гүйлгээний нийт дебет ба кредитийг тэнцүү дүнгээр холбогдох дансдад бүртгэх. |
| Ерөнхий журнал | Бичилтүүдийг огнооны дарааллаар, дансны задаргаатай харуулах бүртгэл. |
| Ерөнхий дэвтэр | Журналын мэдээллийг данс бүрээр нэгтгэсэн бүртгэл. |
| Туслах бүртгэл | Харилцагч, бараа, ажилтан, хөрөнгө зэрэг нэгжийн дэлгэрэнгүй бүртгэл. |
| Хяналтын данс | Туслах бүртгэлүүдийн нийлбэрийг ерөнхий дэвтэрт харуулах данс. |
| Шалгах баланс | Дансны үлдэгдэл болон эргэлтийн дебет, кредитийн тэнцлийг шалгах хүснэгт. |
| Санхүүгийн байдлын тайлан | Тодорхой өдрийн хөрөнгө, өр төлбөр, өмчийг харуулах тайлан. |
| Ашиг алдагдлын тайлан | Тухайн хугацааны орлого, зардал, цэвэр үр дүнг харуулах тайлан. |
| Өмчийн өөрчлөлтийн тайлан | Эзний хөрөнгө, үр дүн, хуваарилалт болон бусад өмчийн хөдөлгөөнийг харуулах тайлан. |
| Мөнгөн гүйлгээний тайлан | Мөнгөний өөрчлөлтийг үйл ажиллагаа, хөрөнгө оруулалт, санхүүжилтээр тайлбарлах тайлан. |
| Тодруулга | Тайлангийн тоонуудын бүрэлдэхүүн, бодлого, үнэлгээ, эрсдэлийг тайлбарлах мэдээлэл. |
| Өртөг | Хөрөнгийг олж авах эсвэл бэлтгэхэд хамаарах хүлээн зөвшөөрсөн дүн. |
| Борлуулсан барааны өртөг | Борлуулсан бараанд ногдох, зардалд шилжсэн дансны өртөг. |
| FIFO | Эхэлж авсан өртгийн багцыг эхэлж зарлагадах арга. |
| Жигнэсэн дундаж | Нийт өртгийг нийт тоо хэмжээнд харьцуулж нэгжийн дундаж өртөг тогтоох арга. |
| Цэвэр боломжит үнэ цэнэ | Тооцоолсон борлуулах үнээс дуусгах болон борлуулахад шаардлагатай зардлыг хассан дүн. |
| Үнийн бууралт | Барааны өртөг цэвэр боломжит үнэ цэнээс давсан хэсгийн үнэлгээний бууралт. |
| Хүлээгдэж буй зээлийн алдагдал | Гэрээний дагуу авах мөнгө ба авах төлөвтэй мөнгөний зөрүүний эрсдэлийн үнэлгээ. |
| Авлагын насжилт | Авлагыг төлөх хугацаа болон хугацаа хэтрэлтээр ангилсан задаргаа. |
| Хуримтлагдсан элэгдэл | Хөрөнгийн ашиглалтын хугацаанд зардалд хуваарилсан өртгийн хуримтлал. |
| Үлдэх өртөг | Ашиглах хугацааны төгсгөлд хөрөнгөөс авах боломжтой гэж тооцсон цэвэр дүн. |
| Дансны цэвэр дүн | Анхны буюу бүртгэлийн дүнгээс холбогдох бууралт, хуримтлагдсан элэгдлийг хассан дүн. |
| Урьдчилж төлсөн зардал | Ирээдүйн хугацаанд үйлчилгээ авах эрхээр үлдэж буй хөрөнгө. |
| Харилцагчийн урьдчилгаа | Мөнгө авсан боловч бараа, үйлчилгээ нийлүүлэх үүрэг үлдсэн өр төлбөр. |
| Хуримтлагдсан зардал | Үйлчилгээ, ашиглалт үүссэн боловч мөнгө нь хараахан төлөгдөөгүй зардал ба үүрэг. |
| Тохируулах бичилт | Үлдэгдэл, хугацаа, хэрэглээ, үнэлгээг тайлант үеийн зөв дүнд хүргэх бичилт. |
| Хаалтын бичилт | Түр дансны үр дүнг хуримтлагдсан ашигт шилжүүлэх бичилт. |
| Банкны тулгалт | Банкны хуулга ба компанийн бүртгэлийн зөрүүг гүйлгээгээр тайлбарлан шийдэх ажил. |
| Хугацааны зааг | Гүйлгээг зөв тайлант үед хамааруулах шалгалт. |
| Татварын суурь | Хөрөнгө, өр төлбөр эсвэл орлогод татварын зорилгоор хамааруулсан дүн. |
| Түр зөрүү | Хөрөнгө, өрийн дансны дүн ба татварын суурийн, ирээдүйд буцах ялгаа. |
| Байнгын зөрүү | Санхүүгийн ашиг ба татварын тооцоонд ялгаатай боловч ирээдүйд буцаж хасагдахгүй ялгаа. |
| Хойшлогдсон татвар | Түр зөрүү болон холбогдох татварын эрхийн ирээдүйн татварын үр нөлөө. |
| Материаллаг байдал | Мэдээллийг орхих, буруу илэрхийлэх эсвэл бүдгэрүүлэх нь хэрэглэгчийн шийдвэрт нөлөөлөх эсэх. |
| Бүртгэлийн бодлого | Тайлан бэлтгэхэд сонгож хэрэглэсэн зарчим, суурь, аргачлал. |
| Тооцооллын өөрчлөлт | Шинэ мэдээллээс шалтгаалсан хэмжилтийн шинэчлэл; өмнөх үеийн алдаа гэж заавал үзэхгүй. |
| Холбоотой тал | Стандартын хяналт, нөлөө болон бусад холбогдох шалгуураар холбоотой этгээд. |
| Нөөц хуулбар | Мэдээлэл алдагдсан үед сэргээх зорилгоор тусдаа хадгалсан бүрэн хуулбар. |
Эх сурвалжийн дугаарыг номын холбогдох тайлбарт дөрвөлжин хаалтаар тэмдэглэв. Эдгээр нь хууль болон стандартын эх рүү очих лавлагаа. Номын кейс, баримтын маягт, тайлбарт дасгалууд нь сургалтын зориулалтаар боловсруулсан жишээ бөгөөд эх сурвалжийн албан ёсны жишээ гэж үзэхгүй.
Монголын хуулийн цахим нэгтгэсэн эхэд 2027 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс мөрдөх өөрчлөлтүүд харагдаж болно. 2026 оны есдүгээр сарын бодолтод тухайн сард хүчинтэй байсан заалтыг хэрэглэнэ. Нийгмийн даатгалын хувь, ХХОАТ-ын хөнгөлөлт, ААНОАТ-ын хөнгөлөлтийн босгын өөрчлөлтөд дагаж мөрдөх огноог тусгайлан шалгана.
СТОУС 18 нь 2027 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэх жилийн тайлант үед хүчинтэй, эрт хэрэглэх боломжтой. ЖДААН-ийн СТОУС-ын 2025 оны гурав дахь хэвлэл мөн 2027 оны 1 дүгээр сарын 1-нээс эхлэх жилийн үед хүчинтэй, эрт хэрэглэх боломжтой. Манай 2026 оны сарын сургалтын тайланд эдгээрийг эрт хэрэглэсэн гэж үзээгүй. [14, 19]
СТОУС-ын албан цахим хуудсын гарчиг, нэгтгэсэн эх шинэчлэгдсэн байж болно. Ялангуяа НББОУС 8-ын гарчиг шинэчлэгдсэн тул алдаа, тооцооллын өөрчлөлтийн заалтыг уншихдаа тайлант үедээ хамаарах хувилбарыг сонгоно. Бүрэн СТОУС ба ЖДААН-ийн стандартаас өөрт таалагдсан хэсгийг нийлүүлж шинэ суурь үүсгэхгүй.
СТОУС-ын лавлагаа бүрд ашигласан догол мөрийг заав. IFRS Foundation-ийн танилцуулгын холбоосоос гадна Шинэ Зеландын стандарт тогтоогч XRB-ийн нийтэлсэн, СТОУС-тай дүйцэх эхийг унших холбоос бий. Заалтыг тулгахад олон улсын шаардлагатай ижил үндсэн догол мөрүүдийг ашигласан; Шинэ Зеландын NZ болон RDR тусгай заалтыг Монголын байгууллагын шаардлага болгож хэрэглээгүй. Ном нь стандартын албан орчуулга биш.
2015.06.19. Бүртгэлийн суурь ба зохион байгуулалт, 4, 13, 14, 18 дугаар зүйл.
Албан эхийг нээх | legalinfo.mn
9-р догол мөр өртөг ба цэвэр боломжит үнэ цэнийн бага; 10–11 өртгийн бүрэлдэхүүн; 25 FIFO ба жигнэсэн дундаж; 28–34 үнийн бууралт, борлуулсан барааны зардал. Бүлэг 6, хавсралт З-д хэрэглэв.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
7, 15–16-р догол мөр хүлээн зөвшөөрөх нөхцөл ба өртөг; 51 үлдэх өртөг, хугацааны хяналт; 55 элэгдэл эхлэх өдөр; 60–61 арга. Бүлэг 8, дасгал 7 ба 16.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
31, 38-р догол мөр хяналт шилжих үе; 105–106 урьдчилгаа ба гэрээний үүрэг; B20–B27 буцаах эрхтэй борлуулалт. Бүлэг 7, дасгал 4 ба 15.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
5.5.15-р догол мөр худалдааны авлагын хялбаршуулсан арга; 5.5.17 алдагдлын хэмжилт; B5.5.35 сангийн матриц. Бүлэг 7, Т10, дасгал 10.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
10, 14, 16–17-р догол мөр урсгалын ангилал; 18, 20 шууд ба шууд бус арга; 31, 33 хүүний ангиллыг тууштай хэрэглэх. СТОУС 18-ыг эрт хэрэглээгүй 2026 оны суурь. Бүлэг 11, хавсралт З.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
5–8-р догол мөр татварын суурь ба түр зөрүү; 12 тайлант үеийн өглөг; 24 татварын хөрөнгийг хүлээн зөвшөөрөх; 47 буцах үеийн хувь; 56 хөрөнгийн эргэн үнэлгээ. Бүлэг 10, дасгал 12, хавсралт З.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
5–6, 8-р догол мөр богино хугацааны чөлөөлөх сонголт, зардлын хуваарилалт ба хөрөнгийн ангиллаар сонгох шаардлага; хавсралт А богино хугацааны түрээсийн тодорхойлолт. Бүлэг 8.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
2015.07.09. 10 дугаар зүйл татвар ногдуулах хугацаа, 11.1 хувь, 14 дүгээр зүйл хасалт.
Албан эхийг нээх | legalinfo.mn
2019.03.22. 13-р зүйл хасагдах зардлын шаардлага; 17 элэгдэл; 20.1 үндсэн хувь; 20.2.7 жижиг татвар төлөгчийн хувь; 22.1 хөнгөлөлт, 22.3 харилцан хамааралтай этгээдийн орлогыг нэгтгэх. Бүлэг 10-ын тусгай нөхцөлийг хамт уншина.
Албан эхийг нээх | legalinfo.mn
2019.03.22. 14.1 суурь, 21.1 хувь, 2026 онд үйлчлэх 23.1 ба 25.5 хөнгөлөлт.
Албан эхийг нээх | legalinfo.mn
2023.07.07. 18.1 шимтгэлийн хувь; 2027 оноос мөрдөх өөрчлөлтийн тайлбартай хамт уншина.
Албан эхийг нээх | legalinfo.mn
Засгийн газрын 2026.01.07-ны 01 дүгээр тогтоол. 1 дэх заалт ажил олгогч ба ажилтан тус бүр 2 хувь; 3 дахь заалт 2026.01.01-нээс мөрдөнө. Бүлэг 9, ЦХ01.
Албан эхийг нээх | legalinfo.mn
IFRS Foundation. 2025 оны гурав дахь хэвлэл болон хэрэгжих хугацааны албан мэдээлэл.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
21-р догол мөр анхны ханш; 23 тайлангийн өдрийн хөрвүүлэлт; 28 мөнгөн зүйлсийн ханшийн зөрүү. Бүлэг 5-ын валютын жишээ.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
32, 34, 36-р догол мөр тооцоолол ба өөрчлөлтийн ирээдүйд үйлчлэх нөлөө; 42 материаллаг өмнөх үеийн алдааны буцаан залруулга. 2026 оны хэрэглээ; СТОУС 18-тай холбоотой шинэ гарчгийг эрт хэрэглээгүй. Бүлэг 12, дасгал 16.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
3-р догол мөр тайлант үеийн дараах үйл явдлын тодорхойлолт; 8 тохируулах; 10 тохируулахгүй; 21 материаллаг тохируулахгүй үйл явдлын тодруулга. Бүлэг 11–12.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
9-р догол мөр холбоотой талын тодорхойлолт; 18 харилцаа, ажил гүйлгээ ба үлдэгдлийн тодруулга. Бүлэг 11-ийн тодруулга 9.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
2027.01.01-нээс эхлэх жилийн тайлант үед хүчинтэй, эрт хэрэглэх боломжтой.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
2026 оны тайлангийн бүтэц: 10-р догол мөр бүрэлдэхүүн; 38 харьцуулалт; 54, 60, 69 санхүүгийн байдал ба ангилал; 99 зардлын шинжилгээ; 106 өмч; 112 тодруулга.
Албан эхийг нээх | ifrs.org
Заалтыг унших XRB-ийн дүйцүүлсэн эх
Холбоос болон хэрэглэх хугацааны лавлагааг шалгасан өдөр 2026.10.26.
Хууль уншихдаа тухайн заалтын үйлчлэх хүрээ, үл хамаарах нөхцөл, шилжилтийн зохицуулалт, дагаж мөрдөх огноог хамт үз. Зөвхөн хайлтын үр дүнгийн нэг өгүүлбэрээр тооцооны хувь эсвэл хугацаа сонгохгүй. Стандартын товч танилцуулга нь дэлгэрэнгүй шаардлагыг орлохгүй; онцгой гүйлгээнд бүрэн эх болон холбогдох тайлбарыг шалгана.
Хуудасны агуулга болон Word-ийн гарчгийн цэсээр бүлэг рүү орж болно. Доорх лавлах нь нэг ойлголтыг өөр өөр ажилтай холбож олоход зориулагдсан.
| Сэдэв | Бүлэг болон дасгал |
|---|---|
| Авлага | 7; 10; хавсралт Б |
| Аккруэл суурь | 1; 10 |
| Алдаа ба залруулга | 4; 12; дасгал 13 |
| Банкны тулгалт | 5; дасгал 5; хавсралт В |
| Баримтын бүрдэл | 3; 13; хавсралт В |
| Барааны өртөг | 6; дасгал 3; хавсралт Б |
| Борлуулалтын буцаалт | 6; 7; дасгал 9 |
| Дебет кредит | 1; 4 |
| Дотоод хяналт | 3; 12 |
| Ерөнхий журнал | 4; хавсралт А |
| Ерөнхий дэвтэр | 4; хавсралт Б |
| Касс | 5; хавсралт В |
| Мөнгөн гүйлгээ | 11; дасгал 14 |
| НӨАТ | 7; 10; дасгал 2 |
| Орлогын татвар | 10; дасгал 12 |
| Өглөг | 9; дасгал 1 |
| Өмч ба ашиг | 1; 9; 11 |
| Тооллого | 5; 6; хавсралт В |
| Тохируулах бичилт | 10; 12 |
| Түрээс | 8; 10 |
| Үндсэн хөрөнгө | 8; дасгал 7 |
| Урьдчилгаа | 5; 7; 8; дасгал 4 |
| Үнийн бууралт | 6; дасгал 11 |
| Хаалт | 12; хавсралт А |
| Хойшлогдсон татвар | 10; дасгал 12 |
| Хугацааны зааг | 3; 7; дасгал 15 |
| Хүү ба зээл | 9; дасгал 8 |
| Цалин ба шимтгэл | 9 |
| Шалгах баланс | 4; 10; 12 |
| Элэгдэл | 8; дасгал 7; дасгал 16 |
Энэ багц дахь компани, харилцагч, ажилтан, баримтын дугаар нь сургалтын жишээ. Мөнгөн дүн, огноо, тоо хэмжээ нь үндсэн кейстэй нэг өгөгдөлтэй. Албан татварын цахим баримт, банкны эх хуулгыг дуурайсан лого, QR код, зохиомол гарын үсэг ашиглаагүй. Баталгаажуулах хүмүүсийг албан үүргээр нь тэмдэглэв.
Эхлээд баримтын утга, тоо, үнийг уншиж өөрийн журналд бич. Дараа нь хавсралт А-ийн бичилттэй харьцуул. Нэхэмжлэх нь төлбөрийг, төлбөрийн баримт нь барааг хүлээн авсныг дангаараа нотлохгүй учраас холбоотой баримтуудыг багцаар нь үзнэ.
| Багц | Агуулах баримт |
|---|---|
| Худалдан авалт | АО01, НХ101, ТЭ01; АО03 |
| Борлуулалт ба буцаалт | БН01–БН03, АЗ01–АЗ03, ӨР01–ӨР03, БЦ01, АО02 |
| Мөнгөн хөрөнгө | БХ30, БО01–БО04, БЗ01–БЗ12, КО01–КО02, КЗ01 |
| Гэрээ ба зардал | ТГ01, ДА01, ҮХ01–ҮХ02, ЗЭ01, УР01, ӨМ01, ХМ01, ХЛ01, АШ01, ТМ01–ТМ02 |
| Цалин ба хаалт | ЦХ01, БТ01–БТ02, ХТ01–ХТ02, ТБ01–ТБ02, АН01, НТ01, ТТ01–ТТ02, ХА01 |
НӨАТ-тай худалдан авалтын татварын хасалтын шаардлага хангагдсан гэсэн нөхцөл зөвхөн энэ сургалтын багцад үйлчилнэ. Бодит ажилд цахим баримт болон хуульд заасан бусад нөхцөлийг нэмж шалгана.
Түшиг худалдаа ХХК | НХ101 / АО01 | 2026.09.03
Нийлүүлэгч Хангай нийлүүлэлт ХХК. Худалдан авагч Түшиг худалдаа ХХК. Хүлээн авах газар үндсэн агуулах. Төлбөрийн нөхцөл зээлээр; нийлүүлэлт бүрэн.
| Бараа буюу үйлчилгээ | Тоо | Нэгж үнэ | НӨАТ-гүй дүн |
|---|---|---|---|
| А4 цаас, хайрцаг | 300 | 54 000 | 16 200 000 |
| Төлбөрийн задаргаа | Төгрөг |
|---|---|
| НӨАТ-гүй дүн | 16 200 000 |
| НӨАТ 10% | 1 620 000 |
| Нийт төлөх | 17 820 000 |
Захиалсан 300, нэхэмжилсэн 300, хүлээн авсан 300 хайрцаг. Тоо, нэр төрөл тохирсон; гэмтэл илрээгүй. АО01-д 54 000 төгрөг нь нийлүүлэгчийн үнэ. Тээврийн өртгийг дараах хуудсаар нэмж, 60 000 төгрөгийн нэгж өртөг тогтооно. Ж03-д холбоно.
Баталгаажуулах талууд Нийлүүлсэн тал • Хүлээн авсан нярав • Зөвшөөрсөн ажилтан
Түшиг худалдаа ХХК | ТЭ01 / БЗ03 | 2026.09.03
Тээврийн үйлчилгээ үзүүлэгчээс үндсэн агуулахад хүргэсэн АО01-ийн 300 хайрцаг барааны тээвэр. Төлбөрийг банкнаас бүрэн шилжүүлсэн.
| Бараа буюу үйлчилгээ | Тоо | Нэгж үнэ | НӨАТ-гүй дүн |
|---|---|---|---|
| 300 хайрцаг барааны тээвэр | 1 | 1 800 000 | 1 800 000 |
| Төлбөрийн задаргаа | Төгрөг |
|---|---|
| НӨАТ-гүй дүн | 1 800 000 |
| НӨАТ 10% | 180 000 |
| Нийт төлөх | 1 980 000 |
Тээврийн 1 800 000 ÷ 300 = 6 000 төгрөгийг хайрцаг бүрийн өртөгт нэмнэ. Нийт өртөг 16 200 000 + 1 800 000 = 18 000 000; нэгжийн өртөг 60 000. Хасагдах 180 000 төгрөгийн НӨАТ-ыг барааны өртөгт оруулаагүй. Ж04-д холбоно.
Баталгаажуулах талууд Нийлүүлсэн тал • Хүлээн авсан нярав • Зөвшөөрсөн ажилтан
Түшиг худалдаа ХХК | АО03 / БЗ06 | 2026.09.17
Нийлүүлэгч Бичиг материал ХХК. Худалдан авагч Түшиг худалдаа ХХК. Үндсэн агуулахад хүлээн авч, тэр өдөр банкнаас төлсөн.
| Бараа буюу үйлчилгээ | Тоо | Нэгж үнэ | НӨАТ-гүй дүн |
|---|---|---|---|
| А4 цаас, хайрцаг | 100 | 65 000 | 6 500 000 |
| Төлбөрийн задаргаа | Төгрөг |
|---|---|
| НӨАТ-гүй дүн | 6 500 000 |
| НӨАТ 10% | 650 000 |
| Нийт төлөх | 7 150 000 |
Захиалсан, нэхэмжилсэн, хүлээн авсан тоо тус бүр 100 хайрцаг. Нэмэлт тээврийн зардалгүй. Нийт өртөг 6 500 000; нэгж өртөг 65 000. Нэхэмжлэх ба агуулахын баримт нэг худалдан авалтыг нотолж байгаа тул хоёр удаа орлого авахгүй. Ж15-д холбоно.
Баталгаажуулах талууд Нийлүүлсэн тал • Хүлээн авсан нярав • Зөвшөөрсөн ажилтан
Түшиг худалдаа ХХК | БН01 / АЗ01 / ӨР01 | 2026.09.06
Нийлүүлэгч Түшиг худалдаа ХХК. Хүлээн авагч Бэлэн төлбөртэй худалдан авагч Б-01. Барааг дээрх өдөр бүрэн хүлээлгэн өгсөн.
| Бараа буюу үйлчилгээ | Тоо | Нэгж үнэ | НӨАТ-гүй дүн |
|---|---|---|---|
| А4 цаас, хайрцаг | 150 | 80 000 | 12 000 000 |
| Төлбөрийн задаргаа | Төгрөг |
|---|---|
| НӨАТ-гүй дүн | 12 000 000 |
| НӨАТ 10% | 1 200 000 |
| Нийт төлөх | 13 200 000 |
Нэхэмжлэхийн нийт төлбөр банкны хуулгад орсон. Агуулахын зарлага 150 хайрцаг. ӨР тооцоо 150 × 50 000 = 7 500 000 төгрөг. Борлуулах үнэ ба FIFO өртөг тусдаа утгатай тул орлого болон өртгийг хоёр бичилтээр бүртгэнэ.
Баталгаажуулах талууд Нийлүүлсэн тал • Хүлээн авсан нярав • Зөвшөөрсөн ажилтан
Түшиг худалдаа ХХК | БН02 / АЗ02 / ӨР02 | 2026.09.10
Нийлүүлэгч Түшиг худалдаа ХХК. Хүлээн авагч Дөл дэлгүүр. Барааг дээрх өдөр бүрэн хүлээлгэн өгсөн.
| Бараа буюу үйлчилгээ | Тоо | Нэгж үнэ | НӨАТ-гүй дүн |
|---|---|---|---|
| А4 цаас, хайрцаг | 250 | 85 000 | 21 250 000 |
| Төлбөрийн задаргаа | Төгрөг |
|---|---|
| НӨАТ-гүй дүн | 21 250 000 |
| НӨАТ 10% | 2 125 000 |
| Нийт төлөх | 23 375 000 |
Төлбөр зээлээр. Авлага нэхэмжлэхийн нийт дүнгээр үүснэ. Агуулахын зарлага 250 хайрцаг. ӨР тооцоо 50 × 50 000 + 200 × 60 000 = 14 500 000 төгрөг. Борлуулах үнэ ба FIFO өртөг тусдаа утгатай тул орлого болон өртгийг хоёр бичилтээр бүртгэнэ.
Баталгаажуулах талууд Нийлүүлсэн тал • Хүлээн авсан нярав • Зөвшөөрсөн ажилтан
Түшиг худалдаа ХХК | БН03 / АЗ03 / ӨР03 | 2026.09.19
Нийлүүлэгч Түшиг худалдаа ХХК. Хүлээн авагч Бэлэн төлбөртэй худалдан авагч Б-02. Барааг дээрх өдөр бүрэн хүлээлгэн өгсөн.
| Бараа буюу үйлчилгээ | Тоо | Нэгж үнэ | НӨАТ-гүй дүн |
|---|---|---|---|
| А4 цаас, хайрцаг | 80 | 90 000 | 7 200 000 |
| Төлбөрийн задаргаа | Төгрөг |
|---|---|
| НӨАТ-гүй дүн | 7 200 000 |
| НӨАТ 10% | 720 000 |
| Нийт төлөх | 7 920 000 |
Нэхэмжлэхийн нийт төлбөр банкны хуулгад орсон. Агуулахын зарлага 80 хайрцаг. ӨР тооцоо 80 × 60 000 = 4 800 000 төгрөг. Борлуулах үнэ ба FIFO өртөг тусдаа утгатай тул орлого болон өртгийг хоёр бичилтээр бүртгэнэ.
Баталгаажуулах талууд Нийлүүлсэн тал • Хүлээн авсан нярав • Зөвшөөрсөн ажилтан
БЦ01 / АО02 | 2026.09.12 | Холбогдох нэхэмжлэх БН02
Буцаасан тал Дөл дэлгүүр. Хүлээн авсан тал Түшиг худалдаа ХХК. Захиалгын хэрэгцээ буурснаас 10 хайрцгийг талууд тохиролцон буцаасан. Савлагаа бүтэн, дахин борлуулах боломжтой.
| Буцаалтын үзүүлэлт | Дүн |
|---|---|
| Тоо хэмжээ | 10 хайрцаг |
| Нэгжийн анхны борлуулах үнэ | 85 000 |
| Буцаалтын татваргүй үнэ | 850 000 |
| НӨАТ-ын бууралт | 85 000 |
| Авлагын бууралт | 935 000 |
| Нэгжийн анхны өртөг | 60 000 |
| Агуулахад буцааж авах өртөг | 600 000 |
Дөлөөс мөнгө буцааж төлөөгүй: төлөгдөөгүй авлагыг 935 000-аар бууруулсан. АО02 нь 600 000 төгрөгийн барааг агуулахад сэргээн бүртгэх үндэслэл. Ж11, Ж12-ыг тус тус хийнэ.
Баталгаажуулах талууд Буцаасан харилцагч • Хүлээн авсан нярав • Буцаалт зөвшөөрсөн ажилтан
БХ30 | Түшиг худалдаа ХХК | 2026.09.01–09.30 | Төгрөг
Сургалтын харилцах данс Б-01. Эхний үлдэгдэл 29 500 000 төгрөг.
| Огноо | Гүйлгээний лавлагаа | Орлого | Зарлага | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.01 | ТГ01 / БЗ01 | 3 600 000 | 25 900 000 | |
| 09.01 | ҮХ01 / БЗ02 | 6 000 000 | 19 900 000 | |
| 09.03 | ТЭ01 / БЗ03 | 1 980 000 | 17 920 000 | |
| 09.05 | БО01 | 8 800 000 | 26 720 000 | |
| 09.06 | БН01 / АЗ01 | 13 200 000 | 39 920 000 | |
| 09.08 | ХМ01 / БЗ04 | 660 000 | 39 260 000 | |
| 09.14 | БО02 | 15 400 000 | 54 660 000 | |
| 09.15 | БЗ05 | 20 000 000 | 34 660 000 | |
| 09.17 | АО03 / БЗ06 | 7 150 000 | 27 510 000 | |
| 09.19 | БН03 / АЗ03 | 7 920 000 | 35 430 000 | |
| 09.20 | УР01 / БО03 | 3 300 000 | 38 730 000 | |
| 09.21 | ТМ01 / БЗ07 | 600 000 | 38 130 000 |
09.05-ны БО01 нь Тулгын 4 400 000, Дөлийн 4 400 000 төгрөгийн хоёр орлогын нийлбэр. Гүйлгээний нэгтгэсэн хуулгыг авлагын хоёр туслах дансанд салгаж холбоно.
БХ30 | Түшиг худалдаа ХХК | 2026.09.01–09.30 | Төгрөг
Сургалтын харилцах данс Б-01. Өмнөх хуудаснаас шилжсэн үлдэгдэл 38 130 000 төгрөг.
| Огноо | Гүйлгээний лавлагаа | Орлого | Зарлага | Үлдэгдэл |
|---|---|---|---|---|
| 09.22 | КО01 / БЗ08 | 500 000 | 37 630 000 | |
| 09.25 | ӨМ01 / БО04 | 5 000 000 | 42 630 000 | |
| 09.26 | ХЛ01 / БЗ09 | 220 000 | 42 410 000 | |
| 09.29 | ЦХ01 / БЗ10 | 3 214 000 | 39 196 000 | |
| 09.30 | ЗЭ01 / БЗ11 | 2 000 000 | 37 196 000 | |
| 09.30 | ЗЭ01 / БЗ12 | 80 000 | 37 116 000 | |
| 09.30 | БТ01 / БХ30 | 1 100 000 | 38 216 000 | |
| 09.30 | БТ01 / БХ30 | 45 000 | 38 171 000 |
| Сарын хяналтын дүн | Төгрөг |
|---|---|
| Нийт орлого | 54 720 000 |
| Нийт зарлага | 46 049 000 |
| Эцсийн үлдэгдэл | 38 171 000 |
09.30-ны 1 100 000 төгрөгийн Дөлийн төлөлт, 45 000 төгрөгийн банкны үйлчилгээний шимтгэл анхны журналд ороогүй. Эдгээрийг Ж9-ийн тулгалтаар илрүүлнэ.
БТ01 | 2026.09.30 | Харилцах Б-01 | Төгрөг
| Тулгалтын мөр | Төгрөг |
|---|---|
| Хуулгын эцсийн үлдэгдэл | 38 171 000 |
| Замд яваа орлого, төлөлт, банкны алдаа | 0 |
| Тохируулсан банкны тал А | 38 171 000 |
| Тохируулгын өмнөх дэвтрийн үлдэгдэл | 37 116 000 |
| Нэмэх Дөлийн орхигдсон төлөлт | 1 100 000 |
| Хасах орхигдсон банкны шимтгэл | (45 000) |
| Тохируулсан дэвтрийн тал Б | 38 171 000 |
| Тайлбарлаагүй зөрүү А − Б | 0 |
| Шийдвэр | Дебет | Кредит | Дүн |
|---|---|---|---|
| Т01 орлогыг бүртгэх | 102 Банк | 111 Авлага | 1 100 000 |
| Т02 шимтгэл бүртгэх | 610 Зардал | 102 Банк | 45 000 |
БХ30 дээрх гүйлгээний огноо, харилцагчийн төлбөрийн утгыг авлагын бүртгэлтэй тулгасан. Хуулгын үлдэгдлийг өөрчилж тааруулаагүй. Хоёр бичилтийн дараа үлдсэн зөрүү тэг.
Баталгаажуулах талууд Бэлтгэсэн нягтлан • Хянасан ерөнхий нягтлан
БЗ01–БЗ12 | Төлөгч Түшиг худалдаа ХХК | Данс Б-01
| Дугаар | Огноо | Төлбөрийн зориулалт | Төгрөг |
|---|---|---|---|
| БЗ01 | 09-01 | Гурван сарын түрээсийг урьдчилж төлөв | 3 600 000 |
| БЗ02 | 09-01 | Агуулахын тавиур авч ашиглалтад оруулав | 6 000 000 |
| БЗ03 | 09-03 | Бараа татан авах тээврийн төлбөр төлөв | 1 980 000 |
| БЗ04 | 09-08 | Хангамжийн материал худалдан авав | 660 000 |
| БЗ05 | 09-15 | Хангай нийлүүлэлтэд өглөг төлөв | 20 000 000 |
| БЗ06 | 09-17 | 100 хайрцаг бараа худалдан авч төлбөр төлөв | 7 150 000 |
| БЗ07 | 09-21 | Ажилтанд томилолтын урьдчилгаа олгов | 600 000 |
| БЗ08 | 09-22 | Кассыг банкнаас бэлэн мөнгөөр зузаатгав | 500 000 |
| БЗ09 | 09-26 | Холбооны үйлчилгээний төлбөр төлөв | 220 000 |
| БЗ10 | 09-29 | Олгох цалинг шилжүүлэв | 3 214 000 |
| БЗ11 | 09-30 | Зээлийн үндсэн төлбөрийг төлөв | 2 000 000 |
| БЗ12 | 09-30 | Хүүний төлбөрийн хэсгийг шилжүүлэв | 80 000 |
БЗ03-ын хүлээн авагч тээвэрлэгч, БЗ05-ынх Хангай нийлүүлэлт, БЗ06-ынх Бичиг материал; БЗ10 нь хоёр ажилтны цалингийн жагсаалтаар, БЗ11–БЗ12 нь зээлийн банканд хамаарна. Бусад хүлээн авагчийг холбогдох гэрээ болон зардлын баримтаас тогтооно.
Баталгаажуулах талууд Даалгавар бэлтгэсэн нягтлан • Шилжүүлэг зөвшөөрсөн эрх бүхий ажилтан
Касс К-01 | Төгрөг | 2026.09.30-ны 17:00 цаг
| Огноо, баримт | Утга | Орлого | Зарлага |
|---|---|---|---|
| 09.01 | Эхний үлдэгдэл | 500 000 | |
| 09.22 КО01 | Банкнаас касст шилжүүлэв | 500 000 | |
| 09.23 КЗ01 | Цэвэрлэгээний үйлчилгээ | 110 000 | |
| 09.24 КО02 | Томилолтын үлдэгдэл буцаав | 160 000 |
| Дэвсгэрт | Тоо | Дүн |
|---|---|---|
| 20 000 | 40 | 800 000 |
| 10 000 | 20 | 200 000 |
| 5 000 | 10 | 50 000 |
| Нийт | 70 | 1 050 000 |
Дэвтрийн үлдэгдэл 500 000 + 500 000 − 110 000 + 160 000 = 1 050 000. Тооллого 1 050 000; илүү, дутуу тэг. Сүүлийн орлогын баримт КО02, зарлагынх КЗ01. Баримтгүй мөнгө орлуулах зүйл байхгүй.
Баталгаажуулах талууд Касс хариуцсан ажилтан • Тооллогын комиссын гишүүн • Хянасан нягтлан
ТМ01 09.21 | ТМ02 09.24 | Ажилтны код А02
Зорилго нь нийлүүлэгчийн агуулахад барааны захиалга, хүргэлтийн нөхцөл тохиролцох. Удирдлага 600 000 төгрөгийн урьдчилгаа зөвшөөрч БЗ07-оор шилжүүлсэн. Ажилтан буцаж ирээд батлагдсан зардлын баримт болон үлдэгдэл мөнгийг хүлээлгэн өгсөн.
| Тайлангийн мөр | НӨАТ-гүй | НӨАТ | Нийт |
|---|---|---|---|
| Батлагдсан аялал, байрны үйлчилгээ | 400 000 | 40 000 | 440 000 |
| Урьдчилгааны хаалт | Төгрөг |
|---|---|
| Олгосон урьдчилгаа | 600 000 |
| Зөвшөөрсөн баримтын нийт | (440 000) |
| Касст буцаасан КО02 | (160 000) |
| Ажилтны тооцооны эцэс | 0 |
НӨАТ-ын хасалт зөвшөөрөгдөх, бизнесийн зориулалттай баримтууд гэж өгсөн. Хувийн зардал, баримтгүй дүн байхгүй. Ж19-д урьдчилгаа үүсгэж, Ж22-т зардал, хасагдах татвар, мөнгөний буцаалтыг салгасан.
Баталгаажуулах талууд Тайлагнасан А02 • Зардал зөвшөөрсөн удирдлага • Тооцоо хаасан нягтлан
ЦХ01 | 2026 оны есдүгээр сар | А01 агуулахын ажилтан, А02 борлуулалтын ажилтан
Хоёр ажилтан бүтэн сарын ажилласан цагтай; ажил тасалсан, илүү цаг, амралт, тэтгэмж, урьдчилж олгосон цалин байхгүй. Гэрээт үндсэн цалин тус бүр 2 000 000 төгрөг. Эдгээр нөхцөлөөр баталсан цагийн бүртгэл ЦХ01-д хавсарсан.
| Үзүүлэлт | А01 | А02 | Нийт |
|---|---|---|---|
| Нийт цалин | 2 000 000 | 2 000 000 | 4 000 000 |
| Нийгмийн даатгал 9.5% | 190 000 | 190 000 | 380 000 |
| Эрүүл мэндийн даатгал 2% | 40 000 | 40 000 | 80 000 |
| ХХОАТ-ын суурь | 1 770 000 | 1 770 000 | 3 540 000 |
| Хөнгөлөлтийн өмнөх татвар | 177 000 | 177 000 | 354 000 |
| Сарын хөнгөлөлт | 14 000 | 14 000 | 28 000 |
| Суутгах ХХОАТ | 163 000 | 163 000 | 326 000 |
| Гарт олгох | 1 607 000 | 1 607 000 | 3 214 000 |
| Ажил олгогчийн НДШ 10.5% | 210 000 | 210 000 | 420 000 |
| Ажил олгогчийн ЭМД 2% | 40 000 | 40 000 | 80 000 |
БЗ10-оор 09.29-нд А01, А02-т тус бүр 1 607 000 төгрөг шилжүүлсэн. Шимтгэлийн өглөг 460 000 + 500 000 = 960 000, ХХОАТ-ын өглөг 326 000 үлдэнэ. Хувь ба хөнгөлөлтийн үйлчлэх хугацааг 9 дүгээр бүлгээс үзнэ.
Баталгаажуулах талууд Цаг баталсан удирдлага • Цалин бодсон нягтлан • Шилжүүлэг зөвшөөрсөн ажилтан
ТГ01 / ТБ01 | ДА01 / ТБ02 | Тайлант үе 2026.09
ТГ01. Түрээслэгч Түшиг худалдаа ХХК, түрээслүүлэгч НӨАТ суутган төлөгч бус Т-01. Агуулахын түрээс 2026.09.01–11.30, нийт 3 600 000 төгрөг. 09.01-нд бүрэн төлсөн. Сунгах болон худалдан авах эрхгүй, хугацааны турш ашиглах эрх жигд. Энэ төрлийн богино хугацааны түрээсэнд чөлөөлөх сонголт хэрэглэсэн.
ДА01. Даатгалын хүчинтэй үлдсэн хугацаа 2026.09.01–12.31. Есдүгээр сарын эхний урьдчилгаа 1 200 000 төгрөг; энэ сард дахин төлбөр хийгээгүй. Хамрах үйлчилгээ дөрвөн сард жигд.
| Тооцооны мөр | Түрээс | Даатгал |
|---|---|---|
| Эхний урьдчилгаа | 0 | 1 200 000 |
| Энэ сард төлсөн | 3 600 000 | 0 |
| Хамаарах сар | 3 сар | 4 сар |
| Сарын зардал | 1 200 000 | 300 000 |
| Эцсийн урьдчилгаа | 2 400 000 | 900 000 |
ТБ01 нь 3 600 000 ÷ 3, ТБ02 нь 1 200 000 ÷ 4 гэсэн тооцооны хуудас. Түрээсийн гэрээ нь зардлын хугацааг, БЗ01 нь мөнгө гарсныг нотолно. ДА01-ийн өмнөх төлбөрийг энэ сарын банкны зарлагаар дахин бүртгэхгүй.
Баталгаажуулах талууд Гэрээ баталсан удирдлага • Хуваарилалт бэлтгэсэн нягтлан • Хянасан ажилтан
ҮХ01 / ҮХ02 | Карт ТАВ-02 | Түшиг худалдаа ХХК
| Үзүүлэлт | Бүртгэсэн мэдээлэл |
|---|---|
| Нэр, байршил | Агуулахын тавиур; үндсэн агуулах |
| Хариуцагч | А01 агуулахын ажилтан |
| Нийлүүлэгч | НӨАТ суутган төлөгч бус Х-01 |
| Авсан, ашиглахад бэлэн болсон өдөр | 2026.09.01 |
| Худалдан авалтын баримт | ҮХ01; төлбөр БЗ02 |
| Анхны өртөг | 6 000 000 |
| Үлдэх өртөг | 0 |
| Ашиглах хугацаа, арга | 120 сар; шулуун шугам |
| Сарын элэгдэл | 50 000 |
| Эхний хуримтлагдсан элэгдэл | 0 |
| 09.30-ны хуримтлагдсан элэгдэл | 50 000 |
| 09.30-ны дансны дүн | 5 950 000 |
| Барьцаа | ЗЭ01 гэрээний тавиурын барьцаанд хамрагдана |
| Шилжилт, хасалт | Энэ сард байхгүй |
ҮХ02 нэгтгэл: хуучин тавиурын элэгдэл 30 000 000 ÷ 120 = 250 000; шинэ тавиурынх 50 000. Нийт 300 000 төгрөг. Хуучин хөрөнгийн дансны дүн 23 750 000, шинэ хөрөнгийнх 5 950 000; нийт 29 700 000.
Баталгаажуулах талууд Хөрөнгө хүлээн авсан А01 • Карт хөтөлсөн нягтлан • Ашиглалтад оруулсан удирдлага
ЗЭ01 / ХТ02 | 2026.09.30 | Валют төгрөг
Зээлдэгч Түшиг худалдаа ХХК. Зээлдүүлэгч сургалтын банк Б-01. Сарын эхний үндсэн үлдэгдэл 16 000 000 төгрөг, жилийн хүү 12%. Гэрээнд сарын хүүг эхний үндсэн үлдэгдэл × жилийн хувь ÷ 12 гэж тооцохоор заасан. Үндсэн төлбөрийг сарын сүүлийн өдөр хийсэн. Тавиур барьцаалсан; гэрээний нөхцөл зөрчөөгүй.
| Тооцооны мөр | Төгрөг |
|---|---|
| Үндсэн зээлийн эхний үлдэгдэл | 16 000 000 |
| БЗ11 үндсэн төлбөр | (2 000 000) |
| Үндсэн зээлийн эцсийн үлдэгдэл | 14 000 000 |
| Дараагийн 12 сард төлөх хэсэг | 4 000 000 |
| Түүнээс хойш төлөх хэсэг | 10 000 000 |
| Сарын хүүний зардал | 160 000 |
| Эхний хүүний өглөг | 0 |
| БЗ12 хүүний төлбөр | (80 000) |
| Эцсийн хүүний өглөг | 80 000 |
Ж28 нь үндсэн өрийг, Ж29 нь хүүний өглөгийг бууруулсан. Т08-д бүтэн сарын хүүг хуримтлуулсны дараа 80 000 төгрөгийн өглөг үлдэнэ. Үндсэн төлбөр 2 000 000-ыг хүүний зардалд оруулахгүй.
Баталгаажуулах талууд Бэлтгэсэн нягтлан • Хянасан ерөнхий нягтлан
УР01 / БО03 | 2026.09.20
Захиалагч З-01 нь аравдугаар сард авах барааны НӨАТ-тай 3 300 000 төгрөгийг шилжүүлсэн. Есдүгээр сарын эцэст барааг өгөөгүй, хяналт шилжээгүй. Нийлүүлэх барааны үнэ 3 000 000, НӨАТ 300 000. Урьдчилгаа авсан хугацаанд татварын баримт үүссэн гэсэн нөхцөлтэй.
| УР01-ийн задаргаа | Төгрөг |
|---|---|
| Банканд орсон мөнгө | 3 300 000 |
| Гэрээний үүрэг | 3 000 000 |
| НӨАТ-ын өглөг | 300 000 |
| Есдүгээр сарын борлуулалтын орлого | 0 |
ӨМ01 / БО04 | 2026.09.25
Эзэмшигчийн шийдвэрээр хувь нийлүүлсэн хөрөнгийг 5 000 000 төгрөгөөр нэмэгдүүлсэн. Тухайн өдөр хөрөнгийн өөрчлөлтийн бүртгэл, мөнгөн төлөлт бүрэн баталгаажсан. Буцаан төлөх гэрээ, хүү, зээлийн нөхцөл байхгүй. БО04 банкны орлого 5 000 000.
Ж23-т Дт Банк 5 000 000, Кт Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө 5 000 000. Энэ мөнгө орлогын тайланд борлуулалт болохгүй. Эзэмшигчийн шийдвэр, баталгаажсан бүртгэл, банкны орлого гэсэн гурван нотолгоог хамт хадгална.
Баталгаажуулах талууд Шийдвэр гаргасан эрх бүхий этгээд • Бүртгэлийн баримт хүлээн авсан нягтлан
| Баримт, огноо | Агуулга | Цэвэр үнэ | НӨАТ | Нийт |
|---|---|---|---|---|
| ХМ01 09.08 | Хангамжийн материал | 600 000 | 60 000 | 660 000 |
| КЗ01 09.23 | Цэвэрлэгээний үйлчилгээ | 100 000 | 10 000 | 110 000 |
| ХЛ01 09.26 | Холбооны үйлчилгээ | 200 000 | 20 000 | 220 000 |
| АШ01 09.30 | Сарын ашиглалтын үйлчилгээ | 400 000 | 40 000 | 440 000 |
ХМ01-ийг нярав тоо, чанараар хүлээн авсан; БЗ04-өөр төлсөн. Худалдан авсан 600 000 төгрөгийг тэр даруй бүхэлд нь зардалд оруулаагүй. ХТ01 тооллогын эцсийн үлдэгдэлд үндэслэн хэрэглээг бодно.
КЗ01-ийн үйлчилгээ хийгдэж дууссан, кассаас 110 000 төгрөг төлсөн. ХЛ01-ийн сарын үйлчилгээ авсан, БЗ09-өөр бүрэн төлсөн. АШ01-ийн үйлчилгээ есдүгээр сард авсан боловч 440 000 төгрөгийн нэхэмжлэх төлөгдөөгүй.
| ХТ01 хангамжийн хэрэглээ | Төгрөг |
|---|---|
| Эхний үлдэгдэл | 800 000 |
| Худалдан авалт | 600 000 |
| Тоолсон эцсийн үлдэгдэл | (500 000) |
| Сарын хэрэглээ | 900 000 |
Баталгаажуулах талууд Материал хүлээн авсан нярав • Үйлчилгээ хүлээн авсан ажилтан • Зардал зөвшөөрсөн удирдлага
БТ02 | Үндсэн агуулах | 2026.09.30 | Сүүлийн орлого АО03, зарлага АЗ03
| Багц | Бүртгэлийн тоо | Тоолсон | Нэгж өртөг | Өртөг |
|---|---|---|---|---|
| 60 000-ын үлдсэн багц | 30 | 30 | 60 000 | 1 800 000 |
| 65 000-ын багц | 100 | 100 | 65 000 | 6 500 000 |
| Нийт | 130 | 130 | 8 300 000 |
Өөрийн бараа 130 хайрцаг; илүүдэл, дутагдал, бусдын хадгалуулсан бараа байхгүй. 65 000-ын багцын 10 хайрцгийн савлагаа гэмтсэн. Комисс 10 хайрцгийг тусад нь тэмдэглэж, борлуулах үнийн шинэ мэдээллийг хавсаргасан.
| Үнэлгээний тооцоо | Төгрөг |
|---|---|
| Нэгжийн борлуулах үнэ | 58 000 |
| Борлуулахад шаардагдах зардал | (3 000) |
| Нэгжийн цэвэр боломжит үнэ цэнэ | 55 000 |
| Нэгжийн бууралт 65 000 − 55 000 | 10 000 |
| 10 хайрцгийн нийт бууралт | 100 000 |
| Бүх барааны цэвэр дансны дүн | 8 200 000 |
Т09-д Дт Үнийн бууралтын зардал 100 000, Кт Барааны үнийн бууралтын сан 100 000. Тоо хэмжээг 10-аар хасаагүй; бараа агуулахад хэвээр байна.
Баталгаажуулах талууд Тооллогын комисс • Нярав • Үнэлгээ зөвшөөрсөн удирдлага
АН01 | Түшиг худалдаа ХХК ба Дөл дэлгүүр | 2026.09.01–09.30
| Хөдөлгөөн | Манай авлага | Дөлийн өглөг |
|---|---|---|
| Эхний үлдэгдэл | 4 400 000 | 4 400 000 |
| БО01 төлөлт | (4 400 000) | (4 400 000) |
| БН02 шинэ нэхэмжлэх | 23 375 000 | 23 375 000 |
| БЦ01 буцаалт | (935 000) | (935 000) |
| БО02 төлөлт | (15 400 000) | (15 400 000) |
| БХ30 төлөлт | (1 100 000) | (1 100 000) |
| Эцсийн нийлсэн үлдэгдэл | 5 940 000 | 5 940 000 |
Талуудын үлдэгдлийн зөрүү тэг. Дөлийн 5 940 000 төгрөг хугацаандаа; Тулгын 2 200 000 төгрөг 31–60 хоногийн хугацаа хэтэрсэн. Тооцоо нийлэлт нь авлагын хэмжээг, алдагдлын тооцоо нь авах мөнгөний эрсдэлийг үнэлнэ.
| Харилцагч | Авлага | Алдагдлын хувь | Шаардагдах сан |
|---|---|---|---|
| Тулга | 2 200 000 | 5% | 110 000 |
| Дөл | 5 940 000 | 2% | 118 800 |
| Нийт | 8 140 000 | 228 800 |
Өгөгдсөн хувь нь түүхэн алдагдал, одоогийн төлөв, ирээдүйн нөхцөлийг тусгасан сургалтын үнэлгээ. Бодит бүх харилцагчид ижил хувь шууд хэрэглэхгүй. Эхний сан тэг тул Т10-ийн нэмэгдэл 228 800.
Баталгаажуулах талууд Манай нягтлан • Дөлийн тооцоо хариуцсан ажилтан • Алдагдлын үнэлгээ баталсан удирдлага
НТ01 / ТТ01 / ТТ02 | 2026.09.30
| НТ01 НӨАТ-ын хаалт | Төгрөг |
|---|---|
| Борлуулалт, урьдчилгааны гарах татвар | 4 260 000 |
| Хасагдах худалдан авалтын татвар | (2 620 000) |
| Эцсийн төлөх НӨАТ | 1 640 000 |
| ТТ01 ба ТТ02 татварын тооцоо | Төгрөг |
|---|---|
| Санхүүгийн татварын өмнөх ашиг | 4 566 200 |
| Одоогоор хасагдахгүй барааны бууралт | 100 000 |
| Одоогоор хасагдахгүй авлагын сан | 228 800 |
| Тайлант үеийн татварын суурь | 4 895 000 |
| Тайлант үеийн татвар 10% | 489 500 |
| Хасагдах түр зөрүүний татварын хөрөнгө | 32 880 |
| Нийт татварын зардал | 456 620 |
НТ01-ийн мөр тус бүрийн задаргаа 10 дугаар бүлэгт бий. ТТ02-ын хөрөнгийг ирээдүйд ашиглах боломжтой гэсэн үндэслэл, буцах үеийн 10 хувийн хэмжээг хамт үнэлсэн. Энэ кейсийн татварын нөхцөлийг өөр байгууллагад шууд шилжүүлж болохгүй.
Баталгаажуулах талууд Бэлтгэсэн нягтлан • Хянасан ерөнхий нягтлан
ХА01 | 2026.09.30 | Есдүгээр сарын тайлангийн багц
| Хаалтын ажил | Нотлох үр дүн |
|---|---|
| Тохируулсан шалгах баланс | Дебет, кредит тэнцсэн; татвар орсон |
| Орлого ба зардлын хаалт | Х01; орлого зардлын нэгдсэн дансанд 4 109 580 Кт |
| Ашгийг өмчид шилжүүлэх | Х02; хуримтлагдсан ашиг 14 109 580 Кт |
| Түр дансны эцэс | 401–802 болон 901-ийн үлдэгдэл тэг |
| Дараагийн сарын эхлэл | Хаалтын дараах баланс; нийт хөрөнгө 88 865 080 |
| Тайлангийн багц | 11 дүгээр бүлгийн дөрвөн тайлан ба тодруулга |
| Хүлээлцсэн багц | Хэлбэр | Бүрдэл |
|---|---|---|
| Барааны баримт | Цахим эх | АО, БН, АЗ, ӨР, БЦ бүрэн |
| Банк ба касс | Цахим эх | БХ30, БТ01, БЗ, БО, КО, КЗ бүрэн |
| Гэрээ, цалин, хөрөнгө | Цахим эх | ТГ, ДА, ҮХ, ЗЭ, ЦХ бүрэн |
| Хаалтын тооцоо ба тайлан | Цахим эх | ХТ, АН, НТ, ТТ, ХА болон тайлан бүрэн |
Сургалтын багцын хүлээлцсэн огноо 2026.10.05. Дутуу баримтын үлдэгдэлгүй. Цахим хадгалалтын жишиг зам: 2026 / 09 / баримт, журнал, дэвтэр, хаалт, тайлан. Нэг хавсралтын нэрийг өөрчлөхдөө журнал дахь холбоосыг хамт шинэчилнэ.
Баталгаажуулах талууд Хүлээлгэн өгсөн бүртгэл хөтөлсөн нягтлан • Хүлээн авсан ерөнхий нягтлан
Энд зөвхөн аравдугаар сарын хөдөлгөөнийг үзүүлэв. Есдүгээр сарын эцсийн хөрөнгө, өр төлбөр, өмчөөс эхэлсэн тул урьдчилгаа ба санг шинээр дахин үүсгэхгүй.
| Хөдөлгөөн | Тоо | Өртөг |
|---|---|---|
| Эхний багц 30 × 60 000 | 30 | 1 800 000 |
| Эхний багц 100 × 65 000 | 100 | 6 500 000 |
| 10.02-ны зарлага | (30) | (1 800 000) |
| 10.05-ны 200 × 70 000 | 200 | 14 000 000 |
| 10.10-ны 100 × 65 000 + 20 × 70 000 | (120) | (7 900 000) |
| Эцсийн 180 × 70 000 | 180 | 12 600 000 |
Зарлагадсан анхны өртөг 1 800 000 + 7 900 000 = 9 700 000. Өмнөх сарын 100 000 төгрөгийн бууралтын сан борлуулсан бараанд хамаарна. Сангийн дебетээр өртгийн зардлыг 100 000-аар бууруулахад аравдугаар сарын цэвэр өртөг 9 600 000 болно. Нэг барааны бууралтыг хоёр сарын зардалд давхар оруулаагүй.
Авлага 8 140 000-ыг бүрэн авсан тул нийт авлага болон 228 800 төгрөгийн алдагдлын сан хоёул тэглэнэ. Нийлүүлэгчид 9 260 000 төлсөн ч шинэ ашиглалтын нэхэмжлэхээс 550 000-ын өглөг үүссэн. Төлөлт ба шинэ зардлыг тусад нь бүртгэв.
| НӨАТ-ын тооцоо | Төгрөг |
|---|---|
| Шинэ борлуулалтын НӨАТ | 1 560 000 |
| Худалдан авалтын хасалт | (1 400 000) |
| Ашиглалтын хасалт | (50 000) |
| Эцсийн НӨАТ-ын өглөг | 110 000 |
УР01-ийн 300 000 төгрөгийн НӨАТ өмнөх сард ногдсон. Аравдугаар сард 3 000 000 төгрөгийн үүргийг орлогод шилжүүлэхдээ дахин НӨАТ үүсгээгүй. Өмнөх 1 640 000-ын төлөлт нь тухайн өглөгийг хаасан.
| Орлогын татварын тооцоо | Төгрөг |
|---|---|
| Санхүүгийн татварын өмнөх ашиг | 2 058 800 |
| Өмнөх барааны түр зөрүүний буцаалт | (100 000) |
| Өмнөх авлагын түр зөрүүний буцаалт | (228 800) |
| Энэ сарын татварын суурь | 1 730 000 |
| Тайлант үеийн татвар 10% | 173 000 |
| Хойшлогдсон татварын хөрөнгийг хаах зардал | 32 880 |
| Нийт татварын зардал | 205 880 |
| Цэвэр ашиг | 1 852 920 |
802 дансны нэр үндсэн кейст “Хойшлогдсон татварын орлого” байсан ч энэ сард дебет 32 880 үүснэ. Энэ нь тайлангийн татварын зардлыг нэмэгдүүлэх буцаалт. Дансны нэрийг хараад автоматаар орлого гэж ангилахгүй. Хоёр сарын нийт татварын зардал 456 620 + 205 880 = 662 500 нь нийт тайлант үеийн татвар 489 500 + 173 000-тай тэнцэв.
2026.10.02
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 208 Харилцагчийн урьдчилгаа | 3 000 000 | |
| 401 Борлуулалтын орлого | 3 000 000 |
2026.10.02
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 501 Борлуулсан барааны өртөг | 1 800 000 | |
| 121 Бараа материал | 1 800 000 |
2026.10.05
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 121 Бараа материал | 14 000 000 | |
| 133 НӨАТ-ын авлага | 1 400 000 | |
| 102 Харилцах данс | 15 400 000 |
2026.10.07
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 201 Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 9 260 000 | |
| 102 Харилцах данс | 9 260 000 |
2026.10.08
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 203 Шимтгэлийн өглөг | 960 000 | |
| 204 ХХОАТ-ын өглөг | 326 000 | |
| 205 НӨАТ-ын өглөг | 1 640 000 | |
| 206 ААНОАТ-ын өглөг | 489 500 | |
| 102 Харилцах данс | 3 415 500 |
2026.10.10
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 102 Харилцах данс | 17 160 000 | |
| 401 Борлуулалтын орлого | 15 600 000 | |
| 205 НӨАТ-ын өглөг | 1 560 000 |
2026.10.10
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 501 Борлуулсан барааны өртөг | 7 900 000 | |
| 121 Бараа материал | 7 900 000 |
2026.10.10
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 122 Барааны үнийн бууралтын сан | 100 000 | |
| 501 Борлуулсан барааны өртөг | 100 000 |
2026.10.12
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 102 Харилцах данс | 8 140 000 | |
| 111 Худалдааны авлага | 8 140 000 |
2026.10.12
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 112 Авлагын алдагдлын сан | 228 800 | |
| 613 Авлагын алдагдлын зардал | 228 800 |
2026.10.28
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 601 Цалингийн зардал | 4 000 000 | |
| 203 Шимтгэлийн өглөг | 460 000 | |
| 204 ХХОАТ-ын өглөг | 326 000 | |
| 202 Цалингийн өглөг | 3 214 000 |
2026.10.28
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 602 Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 | |
| 203 Шимтгэлийн өглөг | 500 000 |
2026.10.29
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 202 Цалингийн өглөг | 3 214 000 | |
| 102 Харилцах данс | 3 214 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 701 Хүүний зардал | 140 000 | |
| 207 Хүүний өглөг | 140 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 207 Хүүний өглөг | 220 000 | |
| 102 Харилцах данс | 220 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 610 Банкны үйлчилгээний зардал | 30 000 | |
| 102 Харилцах данс | 30 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 606 Ашиглалтын зардал | 500 000 | |
| 133 НӨАТ-ын авлага | 50 000 | |
| 201 Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 550 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 603 Түрээсийн зардал | 1 200 000 | |
| 131 Урьдчилж төлсөн түрээс | 1 200 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 604 Даатгалын зардал | 300 000 | |
| 132 Урьдчилж төлсөн даатгал | 300 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 605 Хангамжийн зардал | 200 000 | |
| 123 Хангамжийн материал | 200 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 611 Элэгдлийн зардал | 300 000 | |
| 152 Хуримтлагдсан элэгдэл | 300 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 205 НӨАТ-ын өглөг | 1 450 000 | |
| 133 НӨАТ-ын авлага | 1 450 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 801 Тайлант үеийн татварын зардал | 173 000 | |
| 206 ААНОАТ-ын өглөг | 173 000 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 802 Хойшлогдсон татварын орлого | 32 880 | |
| 161 Хойшлогдсон татварын хөрөнгө | 32 880 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 401 Борлуулалтын орлого | 18 600 000 | |
| 501 Борлуулсан барааны өртөг | 9 600 000 | |
| 601 Цалингийн зардал | 4 000 000 | |
| 602 Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 | |
| 610 Банкны үйлчилгээний зардал | 30 000 | |
| 605 Хангамжийн зардал | 200 000 | |
| 603 Түрээсийн зардал | 1 200 000 | |
| 604 Даатгалын зардал | 300 000 | |
| 611 Элэгдлийн зардал | 300 000 | |
| 606 Ашиглалтын зардал | 500 000 | |
| 701 Хүүний зардал | 140 000 | |
| 613 Авлагын алдагдлын зардал | 228 800 | |
| 801 Тайлант үеийн татварын зардал | 173 000 | |
| 802 Хойшлогдсон татварын орлого | 32 880 | |
| 901 Орлого зардлын нэгдсэн данс | 1 852 920 |
2026.10.31
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 901 Орлого зардлын нэгдсэн данс | 1 852 920 | |
| 302 Хуримтлагдсан ашиг | 1 852 920 |
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 101 Касс | 1 050 000 | |
| 102 Харилцах данс | 31 931 500 | |
| 121 Бараа материал | 12 600 000 | |
| 123 Хангамжийн материал | 300 000 | |
| 131 Урьдчилж төлсөн түрээс | 1 200 000 | |
| 132 Урьдчилж төлсөн даатгал | 600 000 | |
| 151 Үндсэн хөрөнгө | 36 000 000 | |
| 152 Хуримтлагдсан элэгдэл | 6 600 000 | |
| 201 Бэлтгэн нийлүүлэгчийн өглөг | 550 000 | |
| 203 Шимтгэлийн өглөг | 960 000 | |
| 204 ХХОАТ-ын өглөг | 326 000 | |
| 205 НӨАТ-ын өглөг | 110 000 | |
| 206 ААНОАТ-ын өглөг | 173 000 | |
| 211 Банкны зээл | 14 000 000 | |
| 301 Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө | 45 000 000 | |
| 302 Хуримтлагдсан ашиг | 14 109 580 | |
| Энэ хэсгийн дүн | 83 681 500 | 81 828 580 |
| Данс | Дебет | Кредит |
|---|---|---|
| 401 Борлуулалтын орлого | 18 600 000 | |
| 501 Борлуулсан барааны өртөг | 9 600 000 | |
| 601 Цалингийн зардал | 4 000 000 | |
| 602 Ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал | 500 000 | |
| 603 Түрээсийн зардал | 1 200 000 | |
| 604 Даатгалын зардал | 300 000 | |
| 605 Хангамжийн зардал | 200 000 | |
| 606 Ашиглалтын зардал | 500 000 | |
| 610 Банкны үйлчилгээний зардал | 30 000 | |
| 611 Элэгдлийн зардал | 300 000 | |
| 613 Авлагын алдагдлын зардал | 228 800 | |
| 701 Хүүний зардал | 140 000 | |
| 801 Тайлант үеийн татварын зардал | 173 000 | |
| 802 Хойшлогдсон татварын орлого | 32 880 | |
| Энэ хэсгийн дүн | 16 975 880 | 18 828 800 |
Хоёр хэсгийн нийт дебет ба кредит тус бүр 100 657 380 төгрөг. Дебет, кредитийн тэнцэл нь баримтын утга зөв эсэхийг дангаараа батлахгүй.
Түшиг худалдаа ХХК | 2026.10.01–10.31 | Сарын дотоод тайлан | Төгрөг
| Ашиг алдагдлын мөр | Төгрөг |
|---|---|
| Борлуулалтын орлого | 18 600 000 |
| Борлуулсан барааны цэвэр өртөг | (9 600 000) |
| Нийт ашиг | 9 000 000 |
| Үйл ажиллагааны цэвэр зардал | (6 801 200) |
| Үйл ажиллагааны ашиг | 2 198 800 |
| Хүүгийн зардал | (140 000) |
| Татварын өмнөх ашиг | 2 058 800 |
| Тайлант үеийн татвар | (173 000) |
| Хойшлогдсон татварын зардал | (32 880) |
| Цэвэр ашиг ба нийт дэлгэрэнгүй орлого | 1 852 920 |
| Өмчийн хөдөлгөөн | Хувь нийлүүлсэн | Хуримтлагдсан ашиг | Нийт |
|---|---|---|---|
| Эхний үлдэгдэл | 45 000 000 | 14 109 580 | 59 109 580 |
| Сарын цэвэр ашиг | 0 | 1 852 920 | 1 852 920 |
| Эцсийн үлдэгдэл | 45 000 000 | 15 962 500 | 60 962 500 |
Үйл ажиллагааны цэвэр зардал: цалин 4 000 000; ажил олгогчийн шимтгэл 500 000; түрээс 1 200 000; даатгал 300 000; хангамж 200 000; ашиглалт 500 000; банк 30 000; элэгдэл 300 000; авлагын сангийн буцаалт (228 800).
| Үзүүлэлт | 2026.09.30 | 2026.10.31 |
|---|---|---|
| Мөнгөн хөрөнгө | 39 221 000 | 32 981 500 |
| Авлага цэвэр | 7 911 200 | 0 |
| Бараа цэвэр | 8 200 000 | 12 600 000 |
| Хангамж | 500 000 | 300 000 |
| Түрээсийн урьдчилгаа | 2 400 000 | 1 200 000 |
| Даатгалын урьдчилгаа | 900 000 | 600 000 |
| Эргэлтийн хөрөнгө | 59 132 200 | 47 681 500 |
| Үндсэн хөрөнгө цэвэр | 29 700 000 | 29 400 000 |
| Хойшлогдсон татварын хөрөнгө | 32 880 | 0 |
| Нийт хөрөнгө | 88 865 080 | 77 081 500 |
| Нийлүүлэгчийн өглөг | 9 260 000 | 550 000 |
| Шимтгэлийн өглөг | 960 000 | 960 000 |
| ХХОАТ-ын өглөг | 326 000 | 326 000 |
| НӨАТ-ын өглөг | 1 640 000 | 110 000 |
| ААНОАТ-ын өглөг | 489 500 | 173 000 |
| Хүүний өглөг | 80 000 | 0 |
| Харилцагчийн урьдчилгаа | 3 000 000 | 0 |
| Богино хугацааны зээл | 4 000 000 | 4 000 000 |
| Богино хугацаат өрийн дүн | 19 755 500 | 6 119 000 |
| Урт хугацааны зээл | 10 000 000 | 10 000 000 |
| Нийт өр төлбөр | 29 755 500 | 16 119 000 |
| Хувь нийлүүлсэн хөрөнгө | 45 000 000 | 45 000 000 |
| Хуримтлагдсан ашиг | 14 109 580 | 15 962 500 |
| Нийт өмч | 59 109 580 | 60 962 500 |
| Нийт өр төлбөр ба өмч | 88 865 080 | 77 081 500 |
| Шууд аргын мөр | Төгрөг |
|---|---|
| Шинэ борлуулалтын мөнгө | 17 160 000 |
| Өмнөх авлагын төлөлт | 8 140 000 |
| Шинэ барааны төлбөр | (15 400 000) |
| Өмнөх нийлүүлэгчийн өглөг төлсөн | (9 260 000) |
| Өмнөх шимтгэл, ХХОАТ, НӨАТ төлсөн | (2 926 000) |
| Өмнөх орлогын татвар төлсөн | (489 500) |
| Цалингийн төлбөр | (3 214 000) |
| Банкны шимтгэл | (30 000) |
| Үйл ажиллагааны цэвэр мөнгө | (6 019 500) |
| Хөрөнгө оруулалтын цэвэр мөнгө | 0 |
| Санхүүжилтийн төлсөн хүү | (220 000) |
| Цэвэр мөнгөн өөрчлөлт | (6 239 500) |
| Эхний нийт мөнгө | 39 221 000 |
| Эцсийн нийт мөнгө | 32 981 500 |
Касс 1 050 000, банк 31 931 500; нийлээд 32 981 500. Хүүний төлөлтийг өмнөх сарын бодлогын дагуу санхүүжилтийн урсгалд ангилсан. Шимтгэл ба ХХОАТ-ын эхний, эцсийн өглөг ижил тул шууд бус аргад цэвэр өөрчлөлт нь тэг.
| Тулгалтын мөр | Төгрөг |
|---|---|
| Татварын өмнөх ашиг | 2 058 800 |
| Элэгдэл | 300 000 |
| Авлагын сангийн буцаалт | (228 800) |
| Хүүгийн зардал | 140 000 |
| Авлагын нийт дүнгийн бууралт | 8 140 000 |
| Барааны цэвэр дүнгийн өсөлт | (4 400 000) |
| Хангамж ба урьдчилгааны бууралт | 1 700 000 |
| Нийлүүлэгчийн өглөгийн бууралт | (8 710 000) |
| НӨАТ-ын өглөгийн бууралт | (1 530 000) |
| Урьдчилгааны үүргийн бууралт | (3 000 000) |
| Төлсөн орлогын татвар | (489 500) |
| Үйл ажиллагааны цэвэр мөнгө | (6 019 500) |
Энд барааны цэвэр дүнгийн өсөлт 12 600 000 − 8 200 000 = 4 400 000-ыг хэрэглэсэн тул өмнөх бууралтын 100 000-ыг дахин тусад нь тохируулаагүй. Авлагад нийт дүнгийн өөрчлөлт ашигласан учраас сангийн буцаалтыг тусад нь хассан. Аль суурийг сонгосноо тууштай баримталбал давхар тооцоо үүсэхгүй.
Ашиг 1 852 920 байхад мөнгө 6 239 500-аар буурсан. Шинэ бараанд мөнгө зарцуулж нөөц өсгөсөн, өмнөх сарын нийлүүлэгчийн өглөг болон татварыг төлсөн нь гол шалтгаан. Мөн 3 000 000-ын урьдчилгааг энэ сард орлого болгосон боловч мөнгийг өмнөх сард авсан. Иймээс ашиг ба мөнгөний өөрчлөлт зөрж байна.
Орлого, зардлын данс болон 901 тэг. Хуримтлагдсан ашиг 15 962 500; хөрөнгө 77 081 500; өр төлбөр 16 119 000; өмч 60 962 500. Дараагийн сарын эхний үлдэгдэлд эдгээр байнгын дансны дүн шилжинэ.