Цалин — НДШ, ЭМДШ, ХХОАТ, гарт олгох дүн ба тайлан
Монгол Улсад байнга оршин суугч, үндсэн ажилтан А; бүтэн сар ажилласан, цалин 4 сая ₮. Сар бүр ижил цалинтай, бусад орлого, чөлөөлөлт, урьдчилгаа, суутгалгүй. НДШ-ийн ажил олгогчийн эрсдэлийн доод ангилал 10.5%; энэ цалин шимтгэлийн дээд хязгаараас доогуур. Ажилтны жинхэнэ регистр ашиглаагүй.
Тусад нь нээх / хэвлэх ↗Тулгаж дуусгах дүнАжилтанд 3,186,000 ₮ · даатгалд 960,000 ₮ · ХХОАТ 354,000 ₮
① Анхан шатны баримт, эхний нөхцөл
| Баримт | Нөхцөл | Тулгах зүйл |
|---|---|---|
| Хөдөлмөрийн гэрээ + цагийн бүртгэл | Цалин 4,000,000 ₮; бүтэн сар | Батлагдсан цалингийн хүснэгт |
| Даатгалын бүртгэл | Ажилтан НДШ 9.5%, ЭМДШ 2%; ажил олгогч НДШ 10.5%, ЭМДШ 2% | Даатгуулагчийн код, эрсдэлийн ангилал |
| Жилийн суурийн хяналт | Сарын суурь 3,540,000 × 12 = 42,480,000 ₮ | 2026 оны цалингийн хөнгөлөлт 0; жилийн эцэст өссөн дүнгээр эцэслэнэ |
② Тооцооны ажлын хүснэгт
| Үзүүлэлт | Томьёо | Дүн (₮) |
|---|---|---|
| Нийт цалин | Гэрээ, цагийн бүртгэл | 4,000,000 |
| Ажилтны НДШ | 4,000,000 × 9.5% | 380,000 |
| Ажилтны ЭМДШ | 4,000,000 × 2% | 80,000 |
| ХХОАТ-ын суурь | 4,000,000 − 380,000 − 80,000 | 3,540,000 |
| ХХОАТ | 3,540,000 × 10%; хөнгөлөлт 0 | 354,000 |
| Гарт олгох | 4,000,000 − 380,000 − 80,000 − 354,000 | 3,186,000 |
| Ажил олгогчийн НДШ | 4,000,000 × 10.5% | 420,000 |
| Ажил олгогчийн ЭМДШ | 4,000,000 × 2% | 80,000 |
| Нийт хөдөлмөрийн зардал | 4,000,000 + 420,000 + 80,000 | 4,500,000 |
③ Журналын бичилт
| Баримт / үйл явдал | Дебет | Кредит | Дүн (₮) |
|---|---|---|---|
| Цалин бодох | Цалингийн зардал | Цалингийн өглөг | 4,000,000 |
| Ажилтны НДШ суутгах | Цалингийн өглөг | НДШ-ийн өглөг | 380,000 |
| Ажилтны ЭМДШ суутгах | Цалингийн өглөг | ЭМДШ-ийн өглөг | 80,000 |
| ХХОАТ суутгах | Цалингийн өглөг | ХХОАТ-ын өглөг | 354,000 |
| Ажил олгогчийн НДШ | НДШ-ийн зардал | НДШ-ийн өглөг | 420,000 |
| Ажил олгогчийн ЭМДШ | ЭМДШ-ийн зардал | ЭМДШ-ийн өглөг | 80,000 |
| Цалин шилжүүлэх | Цалингийн өглөг | Банк | 3,186,000 |
| НДШ төлөх | НДШ-ийн өглөг | Банк | 800,000 |
| ЭМДШ төлөх | ЭМДШ-ийн өглөг | Банк | 160,000 |
| ХХОАТ төлөх | ХХОАТ-ын өглөг | Банк | 354,000 |
④ Тайлангийн мөр, хавсралт руу шилжүүлэх
Ажилтан А 01–09 сарын турш сар бүр 4 сая ₮-ийн ижил цалинтай гэж үргэлжлүүлэн үзэв. Доорх ТТ-11 / ХМ-11(1) дүн нь III улирлын ОНЫ ЭХНЭЭС ӨССӨН дүн; 07 сарын дан тоог илгээхгүй. Хүснэгтийн хувийг 9-өөр үржүүлэхгүй. Ажилтны бодит регистр, татвар төлөгчийн дугаарыг өөрийн баталгаажсан бүртгэлээс авна. ХМ-11(1)-ийн 14-р багана 9 сар, 15-р багана сарын хөнгөлөлт 0 ₮. 16-р баганад хэвлэгдсэн “14+15” томьёо нэгжийн зөрүүтэй тул сарын тоог мөнгөн дүнтэй нэмэхгүй; нийт хөнгөлөлт 0 ₮. Орлогын нийлбэр 36 саяыг суутгасан татварын 3.186 саятай сольж тулгахгүй.
| Тайлан / талбар | Тулгах дүн | Үйлдэл / хяналт |
|---|---|---|
| 01–06 сарын эхлэх өссөн дүн | Цалин 24,000,000; ажилтны шимтгэл 2,760,000; суурь 21,240,000; ХХОАТ 2,124,000 ₮ | Өмнөх улирлын баталгаажсан тайлантай тулгана. |
| 07–09 сарын нэмэгдэх хөдөлгөөн | Цалин 12,000,000; ажилтны шимтгэл 1,380,000; суурь 10,620,000; ХХОАТ 1,062,000 ₮ | 07 сарын жишээ × 3; 08–09 сард ижил нөхцөлтэй. |
| ТТ-11 · “Татвар төлөгчийн тоо” багана | 1 хүн | Баримт: орлоготой ажилтан А нэг хүн; 9 сарын тоогоор үржүүлж 9 хүн болгохгүй. |
| ТТ-11 · 1 · Цалин хөлс түүнтэй адилтгах нийт орлого | 36,000,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 2 · Хөдөлмөрийн гэрээний үндсэн цалин болон холбогдох нэмэгдэл | 36,000,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 9 · Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний чөлөөлөгдөх орлого | 0 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 10 · Татвар ногдох орлого (1−9) | 36,000,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 11 · ЭМД, НДШ | 4,140,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 12 · Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний шимтгэл | 0 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 13 · Хасагдах шимтгэл (11−12) | 4,140,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 14 · Татвар ногдуулах орлого (10−13) | 31,860,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 15 · Ногдуулсан татвар | 3,186,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 16 · 23.1 хөнгөлөлт | 0 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 17 · Суутгавал зохих татвар (15−16) | 3,186,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 22 · Суутгасан албан татвар (17+21) | 3,186,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ТТ-11 · 37 · Суутгасан нийт албан татвар (22+36) | 3,186,000 ₮ | 01–09 сарын өссөн дүн |
| ХМ-11(1) · багана 1 · Хуулийн7.1.1 орлого | 36,000,000 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 4 · Нийт (1+2+3) | 36,000,000 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 5 · ЭМД/НДШ хувь | 11.5% | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 6 · ЭМД/НДШ дүн (7.1.6-аас бусад) | 4,140,000 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 8 · 7.1-ийн орлогод татвар ногдуулах суурь (4−6−7) | 31,860,000 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 10 · Шууд бус орлого | 0 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 11 · Нийт татвар ногдуулах орлого (8+10) | 31,860,000 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 12 · Шатлал | 1-р шатлал | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 13 · Ногдуулсан татвар | 3,186,000 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 14 · Орлого хүлээн авсан сарын тоо / ажилласан сар | 9 сар | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 15 · Сард ногдох хөнгөлөлт | 0 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 16 · Хуулийн 23.1-ийн нийт хөнгөлөлт (хэвлэлийн 14+15 томьёог хэрэглэхгүй) | 0 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 17 · Хөнгөлөлтийн дараах татвар (13−16) | 3,186,000 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| ХМ-11(1) · багана 20 · Нийт суутгасан албан татварын дүн (17+18+19) | 3,186,000 ₮ | Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана. |
| 07 сарын даатгалын тайлан / ажилтны задаргаа | Цалин 4,000,000; НДШ 800,000; ЭМДШ 160,000; нийт 960,000 ₮ | Ажилтны 460,000 + ажил олгогчийн 500,000. Даатгалын ангилал тус бүрээр тулгана. |
⑤ Илгээх, төлөх, эцэслэх
- Цалингийн хүснэгтийг баталгаажуулж, 3,186,000 ₮-ийг ажилтанд шилжүүл. НДШ 800,000, ЭМДШ 160,000 ₮-ийн нийлбэр 960,000 ₮-ийг 07 сард төлж, холбогдох дансны хуваарилалттай тулга.
- 07 сарын даатгалын тайланг 2026.08.05-ны дотор; суутгасан ХХОАТ 354,000 ₮-ийг 2026.08.10-ны дотор төл.
- III улирлын ТТ-11/ХМ-11(1)-д 01–09 сарын цалин 36 сая, ажилтны шимтгэл 4.14 сая, суурь 31.86 сая, татвар 3.186 саяыг нэгтгэж 2026.10.20-ны дотор илгээ. Өмнө тайлагнасан хагас жилийн дүнг дахин нэмж давхардуулахгүй.
- Тайлангийн хүлээн авсан төлөв, ажилтны задаргаа, төлөлтийн баримт, өглөгийн тулгалтыг нэг багц болгон хадгал.
- Улирлын татварын тулгалтад 01–08 сарын 2,832,000 ₮ өмнө төлөгдсөн, 09 сарын 354,000 ₮-ийг 2026.10.09-нд төлсөн гэж үзэв. Нийт 3,186,000 ₮ төлөлт → III улирлын суутгалтай зөрүү 0.
| Тулгалт | Тооцоо | Үр дүн |
|---|---|---|
| Цалингийн өглөг | 4,000,000 − 380,000 − 80,000 − 354,000 − 3,186,000 | 0 |
| НДШ өглөг | 380,000 + 420,000 − 800,000 | 0 |
| ЭМДШ өглөг | 80,000 + 80,000 − 160,000 | 0 |
| ХХОАТ өглөг | 354,000 − 354,000 | 0 |
| Зардал ↔ нийт мөнгөн гаралт | 3,186,000 + 960,000 + 354,000 | 4,500,000 |
| III улирлын ХХОАТ-ын тулгалт | 3,186,000 − 2,832,000 − 354,000 | 0 |
Алдаа гарвал
Гарт олгох дүн 80,000-аар бага байвал 11.5%-ийн нийлбэр дээр ЭМДШ 2%-ийг давхар нэмж суутгасан эсэхийг шалга. ХХОАТ 400,000 гарвал татварын сууриас ажилтны 460,000-ын даатгалыг хассан эсэхийг шалга.
Эх: ХХОАТ-ын хууль, 14, 21, 23, 25–27 · НД-ын ерөнхий хууль, 18–21, 25 · ЭМДШ 2026 оны 01 тогтоол · 2022 А/210 · ТТ-11, ХМ-11 · Албан маягтын PDF ·