Мэргэжлийн нягтлан бодогчдод зориулсан

Монголын татварын
зурагт лавлах.

Гүйлгээг зөв ангил. Суурийг нь тогтоо. Тооцоогоо баримт, данс, тайлантай тулга.

3 бүтэн жишээ → Төлөх, тайлагнах хугацаа →

Тооцооны жишээДансны бичилтАлбан эх сурвалж

2026.10.25-ны байдлаар бэлтгэв · Хувилбар 1.2

ТЕХ-ийн 30 төрөл: 13 албан татвар, 14 төлбөр, 3 хураамж. НДШ, ЭМДШ тусдаа. — Төрөл бүрийн хэрэгжих нөхцөл, хувь, хугацааг доорх эхтэй нь хамт уншина.

Огноо чухал. Хуулийн нэгдсэн эхэд 2027 оноос мөрдөх өөрчлөлтүүд хамт харагдаж байна. Энэ лавлахын үндсэн тооцоо 2026 оны нөхцөлтэй. Ирээдүйн өөрчлөлтийг тусад нь тэмдэглэв.

01 / ЭХЛЭЭД АНГИЛАХ

Татварын нэрээс өмнө гүйлгээгээ хар.

Татварын ерөнхий хуулийн 7.2 дахь 30 төрлийг бүрэн жагсаав. Өдөр тутмын НББ-д түгээмэл төрлөөс эхэлж, хөрөнгө, орон нутаг, нөөц ашиглалт, тусгай салбарын төрлүүд рүү шилжинэ. НДШ, ЭМДШ-ийг нэмэлт хоёр тайлбараар оруулав.

АЛБАН ТАТВАР

Орлого, хөрөнгө, хэрэглээ

ААНОАТ, ХХОАТ, НӨАТ, гааль, онцгой зэрэг. Төлөгч өөрөө хариуцах эсвэл бусдаас суутган төвлөрүүлэх үүрэгтэй байж болно.

ТӨЛБӨР

Нөөц ашиглалт, бохирдол

Газар, ус, ой, ашигт малтмал, газрын тос болон хуулиар тогтоосон бохирдлын төлбөр. Ихэнхэд биет хэмжээ, эрх, үнэлгээ чухал.

ХУРААМЖ

Үйлчилгээ, эрх олголт

Улсын тэмдэгтийн, байгалийн баялаг ашиглах эрхийн зөвшөөрлийн, хог хаягдлын үйлчилгээний хураамж. Үйлчилгээний хувийн хөлсөөс ялгана.

Ангиллын үндэс: Татварын ерөнхий хууль, 6.1 ба 7.2. “Суутган төлөх татвар” нь дангаараа шинэ төрөл биш: ААНОАТ, ХХОАТ, НӨАТ, хотын татварын доторх үүргийг хэлнэ.

НББ-ийн бичилтийг ашиглах нь. Дт / Кт нь сургалтын загвар бөгөөд дансны дугаар заагаагүй. Өөрийн дансны жагсаалт, мөрдөх тайлагналын стандарт, хөрөнгийн хүлээн зөвшөөрөлтийн бодлогод тохируулна. НББ-д зардал бүртгэгдсэн нь татварт бүрэн хасагдана гэсэн баталгаа биш.

02 / ХАМААРЛАА ОЛОХ

Танай гүйлгээнд аль нь хамаарах вэ?

Доорх нь эхний шүүлтүүр. Нэг гүйлгээнд хэд хэдэн татвар, төлбөр үүсэж болно.

Танай үйл ажиллагаа	Эхэлж шалгах төрөл	Заавал тулгах баримт
Борлуулалт, үйлчилгээ	ААНОАТ, НӨАТ; шаардлагатай бол хотын татвар	Гэрээ, цахим баримт, орлого хүлээн зөвшөөрөх огноо
Цалин, урамшуулал	ХХОАТ, НДШ, ЭМДШ	Цалингийн хүснэгт, ажилтны төрөл, шимтгэл, жилийн өссөн дүн
Импорт	Гааль, НӨАТ, онцгой, түлш бол тусдаа татвар	HS код, гаалийн үнэ, гарал үүсэл, гаалийн мэдүүлэг
Барилга, газар, автомашин	Үл хөдлөх, газар, тээврийн хэрэгсэл, агаар	Өмчлөх/эзэмших эрх, байршил, нэгжийн хэмжээ, орон нутгийн тогтоол
Нөөц ашиглалт, олборлолт	Ус, ой, АМНАТ, түгээмэл ашигт малтмал	Зөвшөөрөл, хэмжилт, агуулга, үнэлгээ, өөрийн хэрэглээ
Гадаад этгээдэд төлбөр	ААНОАТ/ХХОАТ-ын суутгал, шаардлагатай НӨАТ	Оршин суугчийн төлөв, орлогын эх үүсвэр, гэрээ, олон улсын гэрээний эрх

03 / ТӨРӨЛ БҮРИЙН ЗУРАГТ ТАЙЛБАР

Татвар, төлбөр, хураамжийн лавлах

Гарчиг дээр дарж дэлгэнэ. Дугаар нь ТЕХ-ийн 7.2 дахь заалтын дугаар. Жишээний нөхцөлт тарифыг бодит ногдуулалтын хувь гэж хэрэглэхгүй.

Нэр, товчлол, гүйлгээгээр хайх

Хэрэглээний бүлэг

32 / 32 тайлбар

JavaScript унтраалттай үед хайлт, тооцоолуур ажиллахгүй. Тайлбар бүрийг гарчиг дээр нь дарж уншиж болно.

Албан татварТүгээмэл

Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар

ААНОАТ • Санхүүгийн ашгаас татвар ногдуулах орлогод шилжиж тооцно.

Ерөнхий горимын жишээ: НББ-ийн татварын өмнөх ашиг 2,000 сая ₮-д гэрээний үүрэг зөрчсөн 50 саяын торгуулийн зардал, Засгийн газрын бондын 20 саяын хүүгийн орлого орсон. Татварт хасагдахгүй торгуулийг нэмж, чөлөөлөгдөх хүүг хасна: 2,000 + 50 − 20 = 2,030 сая ₮. ААНОАТ 203 сая; төлсөн урьдчилгаа 180 сая; үлдэгдэл өглөг 23 сая ₮. Хоёр тохируулга хоёулаа байнгын зөрүү. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Орлого олж байгаа компани болон хуулиар татвар төлөгчид хамаарах бусад этгээд. Байрладаг эсэх, төлөөний газар болон орлогын эх үүсвэрийг эхэлж тогтооно.
Татварын суурь: Нийт орлогоос татварын хуульд зөвшөөрсөн зардал, хасалтыг хассан дүн. НББ-ийн ашиг дээр хасагдахгүй зардал, татварын элэгдэл, чөлөөлөгдөх орлого, алдагдлын шилжүүлгийн тохируулга хийнэ.

Хувь, хэмжээ · 2026: 2026: ерөнхий горимоор 6 тэрбум ₮ хүртэлх татвар ногдуулах орлогод 10%; давсан хэсэгт 25% (600 сая ₮ + давсан хэсгийн 25%). 300 сая ₮ хүртэлх татвар ногдох орлоготой, хасагдсан салбарт хамаарахгүй этгээдэд 1%-ийн тусгай зохицуулалт бий. 1.5 тэрбум ₮ хүртэлх орлогын 90%-ийн хөнгөлөлт болон хялбаршуулсан горимыг тус тусын нөхцөлөөр шалгана.Үндэс: 18–20; 20.2.7; 22.1–22.3; 29 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: 2026 оны явцын тайлан: өмнөх жилийн татвар ногдуулах орлогоос хамааран улирал / хагас жил. Улирлын тайлан дараа улирлын эхний сарын 20, хагас жилийнх 07.20. 2027 онд тушаах жилийн эцсийн тайланд шинэ хугацаа болон шилжилтийн заалтыг тусгайлан шалгана.Үндэс: 25.1–25.2; 26.1–26.4 · 2026.10.25

Мөрдөх огноог ялга: 2027.01.01-нээс ерөнхий шатлал 10% / 15% / 25%, 90%-ийн хөнгөлөлтийн босго 2.5 тэрбум ₮ болох өөрчлөлттэй. Үүнийг 2026 оны тооцоонд урьдчилан хэрэглэхгүй.

ААНОАТ: ижил 1% мэт харагдавч гурван өөр зохицуулалт · 2026

Зохицуулалт	Хамрагдах гол нөхцөл	Тооцох арга ба хяналт
20.2.7 — 1%-ийн хувь	18.2–18.5-ын жилийн татвар ногдох орлого 300 сая ₮ хүртэл; хасагдсан салбарт хамаарахгүй.	Холбогдох татвар ногдуулах орлого × 1%. Борлуулалтын бүх орлогод 1% тавих горим биш.
22.1–22.3 — 90%-ийн хөнгөлөлт	2026 онд 1.5 тэрбум ₮-өөс ихгүй холбогдох орлоготой, 20.2.7-д хамаарахгүй, салбарын шаардлага хангасан Монголын хуулийн этгээд.	Ерөнхий хувиар ногдуулсан татварыг жилийн тайлангаар 90% хөнгөлөх нөхцөл, төлсөн татвараас буцаан олгох журмыг шалгана. Эхнээс нь татварын хувь 1% гэж сольж тайлагнахгүй.
29 — хялбаршуулсан горим	Өмнөх жилийн борлуулалтын нийт орлого 50 сая ₮-өөс бага; III улиралд хүсэлт гаргаж бүртгүүлсэн бол дараагийн жилээс. НӨАТ төлөгч болон хасагдсан салбар хамрагдахгүй.	Үйл ажиллагааны нийт орлого × 1%; зардал хасч ашиг дээр бодохгүй. Горимоос гарах нөхцөл, хөнгөлөлт/чөлөөлөлтийн хязгаарлалтыг шалгана.

20.2.7 болон 22.1-ийн босгыг шалгахдаа 22.3-т заасан, тухайн жилд ажил гүйлгээ хийсэн харилцан хамааралтай этгээдийн орлогыг нэгтгэх шаардлагыг орхигдуулахгүй. 2027 оны 2.5 тэрбумын босго энэ хүснэгтэд хэрэглэгдээгүй.

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ерөнхий горимын жишээ: НББ-ийн татварын өмнөх ашиг 2,000 сая ₮-д гэрээний үүрэг зөрчсөн 50 саяын торгуулийн зардал, Засгийн газрын бондын 20 саяын хүүгийн орлого орсон. Татварт хасагдахгүй торгуулийг нэмж, чөлөөлөгдөх хүүг хасна: 2,000 + 50 − 20 = 2,030 сая ₮. ААНОАТ 203 сая; төлсөн урьдчилгаа 180 сая; үлдэгдэл өглөг 23 сая ₮. Хоёр тохируулга хоёулаа байнгын зөрүү.

Ажлын дараалал

НББ-ийн ашгийг татварын тохируулгын хүснэгттэй холбоно.
Горим, салбарын хязгаарлалт, хөнгөлөлтийг баталгаажуулж татвараа бодно.
Ногдол − урьдчилгаа − баталгаажсан хасалтыг татварын данстай тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Ногдуулах: Дт Орлогын татварын зардал / Кт ААНОАТ-ын өглөг.

Төлөх: Дт ААНОАТ-ын өглөг / Кт Банк. Хойшлогдсон татварыг тусдаа тооцоолно.

Нягтлан бодогчийн хяналт

“Борлуулалтын орлого”, “татвар ногдох орлого”, “татвар ногдуулах орлого”-ын босгыг сольж болохгүй. 1%-ийн тусгай хувь, 90%-ийн хөнгөлөлт, нийт орлогоос 1% бодох хялбаршуулсан горим нь ижил зүйл биш.

Албан ёсны эх сурвалжАж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай ТЕГ — ААНОАТ-ын хувь хэмжээний тайлбар ТТ-02 нөхөх заавар, А/56; А/68 өөрчлөлт ТТ-02 хавсралтын 2024 оны А/216 өөрчлөлт ТТ-02 үндсэн тайлангийн албан маягт СТ-30 · Сангийн сайдын 2020 оны 144 дүгээр тушаал

13, 16–20, 22, 24–26, 29 дүгээр зүйл; 2026 онд мөрдөх 20.1-ийн 10% / 25% шатлал; 21–24; 31–32; 52; 54 дүгээр мөр; Хавсралт мэдээний шинэчлэл; 1–21 дүгээр мөрийн орлого/зардал; 54 — төлбөл зохих албан татвар; 1–13; 22–23; 27 дугаар мөр. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварТүгээмэл

Хувь хүний орлогын албан татвар

ХХОАТ • Цалин болон бусад орлогыг эхлээд зөв ангилна.

Жилийн татвар ногдуулах цалин 150 сая ₮: 120 сая × 10% + 30 сая × 15% = 16.5 сая ₮. Бүх 150 саяд 15% бодохгүй. Энэ жишээ нь НДШ/ЭМДШ хасагдсан суурь бөгөөд 23.1-ийн цалингийн хөнгөлөлт эдлэх хэмжээнээс давсан. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Орлого хүлээн авсан хувь хүн татвар төлөгч; ажил олгогч, орлого олгогч нь хуулиар заасан тохиолдолд суутган төлөгч байна.
Татварын суурь: Цалин: хуульд зөвшөөрсөн НДШ, ЭМДШ-ийг хассан орлого. Түрээс, үйл ажиллагаа, хөрөнгө борлуулалт, хүү, ногдол ашиг бүр өөр суурьтай.

Хувь, хэмжээ · 2026: 2026 оны цалин, шууд бус орлогын жилийн суурь: ≤120 сая ₮ — 10%; 120–180 сая — 12 сая + давсан хэсгийн 15%; >180 сая — 21 сая + давсан хэсгийн 20%. Бусад орлогын 2%, 5%, 10%, 20%, 40% болон хялбаршуулсан 1%-ийг орлогын төрөл, нөхцөлөөр хэрэглэнэ.Үндэс: 14–17; 21; 23.1 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Суутгасан татварыг ерөнхийдөө дараа сарын 10-ны дотор; суутгалын улирлын тайланг дараа улирлын эхний сарын 20-ны дотор. Өөрөө төлөх орлого болон тусгай суутгалын хугацаа өөр байж болно.Үндэс: 25.4–25.7; 26; 27.1 · 2026.10.25

Мөрдөх огноог ялга: 2027 оноос цалингийн суурь, шатлал, хөнгөлөлт болон жилийн тайлагналд өөрчлөлт орно. 2026 оны 10% / 15% / 20%-ийн тооцоог 2027 оны хасалттай хольж болохгүй.

ХХОАТ: түгээмэл орлогыг хувь ба сууриар нь ялгах · 2026

Орлогын төрөл	Суурь ба хувь	Нягтлах зүйл
Үл хөдлөх хөрөнгө борлуулах	Борлуулалтын нийт орлого × 2% (17.1.1, 21.2.1).	Худалдаж авсан өртгийг хассан ашиг дээр 2% бодохгүй. Өмчлөлтийн жилийн татвараас тусдаа.
Үйл ажиллагаа, түрээс	15.1, 16.1.1-ийн зөвшөөрсөн зардал хассан суурь × 10% (21.2.4); хялбаршуулсан горим тусдаа.	Баримттай зардал, суутгах эсвэл өөрөө төлөх үүргийг орлогын зүйлээр нь тогтооно.
Хүү, ногдол ашиг, эрхийн шимтгэл	Ерөнхийдөө 16 дугаар зүйлээр тодорхойлсон дүн × 10%; тусгай хувь/чөлөөлөлт байж болно.	21.5-ын шаардлага хангасан нээлттэй арилжаалагдах хэрэгслийн хүү, ногдол ашигт 5%. Бүх хадгаламжийн хүүг 5% гэж үзэхгүй.
Хөдлөх хөрөнгө, хувьцаа, бусад хэрэгсэл борлуулах	17.1.2–17.1.3-ын зөвшөөрсөн өртөг, зардлыг хассан дүн × 10%.	Зардлын нотолгоо, үнэт цаасны тусгай зохицуулалт, чөлөөлөлтийг шалгана.
Оршин суугч бус иргэний хамаарах орлого	20.1, 20.4-т хамаарах суурь × 20% (21.2.5).	Олон улсын татварын гэрээ, орлогын эх үүсвэр, 21.5 зэрэг тусгай нөхцөлийг урьдчилан шалгана.
Шагнал, хонжвор	19.1.1-ийн шагналын дүн × 5%; 19.1.2-ын тоглоом, хонжворын дүн × 40%.	Шинжлэх ухаан, урлаг, спортын шагнал болон бооцоот тоглоом, эд мөнгөний хонжворыг нэг ангилалд хийхгүй.

Цалингийн 10% / 15% / 20% шатлалыг дээрх зураг, тайлбараас харна. 2026 оны 23.1-ийн жилийн цалингийн хөнгөлөлт нь сууриас хамааран 240,000–120,000 ₮; 36 сая ₮ ба түүнээс дээш үед хөнгөлөлтгүй. Тухайн ажилтны өссөн дүн, чөлөөлөлт болон суутгалын заалтыг давхар шалгана.

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Жилийн татвар ногдуулах цалин 150 сая ₮: 120 сая × 10% + 30 сая × 15% = 16.5 сая ₮. Бүх 150 саяд 15% бодохгүй. Энэ жишээ нь НДШ/ЭМДШ хасагдсан суурь бөгөөд 23.1-ийн цалингийн хөнгөлөлт эдлэх хэмжээнээс давсан.

Ажлын дараалал

Орлого, татварын оршин суугчийн төлөв, суутгах үүргийг тогтооно.
Орлогын төрөлд тохирох суурь, шатлал, хөнгөлөлтөөр тооцно.
Хувь хүн бүрээр суутгал, төлөлт, өссөн дүнгийн тайланг тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Цалингийн суутгал: Дт Цалингийн өглөг / Кт ХХОАТ-ын өглөг.

Төлөх: Дт ХХОАТ-ын өглөг / Кт Банк. Ажилтны татварыг ажил олгогчийн татварын зардалд давхар бүртгэхгүй.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Жилийн эцэст өссөн дүнгээр эцэслэнэ. Гэрээний цэвэр дүн, татварын өмнөх дүнг ялга. Түрээсийг бүх тохиолдолд цалинтай адил суутгахгүй; 25, 26 дугаар зүйлийн үүргийг шалга.

Албан ёсны эх сурвалжХувь хүний орлогын албан татварын тухай ХХОАТ-ын 2022.11.11-ний нэмэлт, өөрчлөлт ТТ-11 / ХМ-11 · 2022 оны А/210 тушаал

14–17, 19–21, 23, 25–27 дугаар зүйл; 2 дугаар зүйл; 2026 онд хэрэглэх шатлал; ТТ-11, ХМ-11(1) болон нөхөх заавар. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварТүгээмэл

Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар

НӨАТ • Борлуулалтын татвараас зөвшөөрөгдөх худалдан авалтын татварыг хасна.

НӨАТ-гүй борлуулалт 10 сая → гарах НӨАТ 1 сая. Хасалтын шаардлага хангасан худалдан авалтын НӨАТ 600 мянга → төлөх НӨАТ 400 мянга ₮. НӨАТ орсон 1.1 сая ₮ үнэ = суурь 1 сая + НӨАТ 100 мянга. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Суутган төлөгчөөр бүртгүүлсэн борлуулагч, импортлогч; оршин суугч бус этгээдийн зарим үйлчилгээ худалдан авагчид тусгай үүрэг үүснэ.
Татварын суурь: НӨАТ-гүй борлуулалтын үнэлгээ. Импортод гаалийн үнэ дээр гаалийн, онцгой болон хуульд заасан бусад татварыг нэмсэн суурь хэрэглэнэ.

Хувь, хэмжээ · 2026: Ерөнхий хувь 10%. Хуулийн шаардлага хангасан экспортод 0%. Чөлөөлөгдөх нийлүүлэлт тусдаа. 2026 оны заавал бүртгүүлэх босго 50 сая ₮; үндсэн хөрөнгийн борлуулалт зэрэг хасагдах орлогыг хууль, журмаар шалгана.Үндэс: 4.1.1; 5–6; 9; 11–14 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Сарын тайлан, төлбөр: дараа сарын 10-ны дотор (16.1). Импорт болон тусгай харилцаанд тусдаа журам үйлчилнэ.Үндэс: 16.1; 16.2 · 2026.10.25

Мөрдөх огноог ялга: 2027.01.01-нээс бүртгэлийн босгыг 400 сая ₮ болгох өөрчлөлттэй. 2026 оны бүртгэлийн шийдвэрт 50 сая ₮-ийн босгыг хэрэглэнэ.

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

НӨАТ-гүй борлуулалт 10 сая → гарах НӨАТ 1 сая. Хасалтын шаардлага хангасан худалдан авалтын НӨАТ 600 мянга → төлөх НӨАТ 400 мянга ₮. НӨАТ орсон 1.1 сая ₮ үнэ = суурь 1 сая + НӨАТ 100 мянга.

Ажлын дараалал

Борлуулалтыг 10%, 0%, чөлөөлөгдөх төрлөөр ялгана.
Худалдан авалтын баримт, зориулалт, хасалтын хязгаарлалтыг шалгана.
Гарах НӨАТ − зөвшөөрөгдөх хасалтыг ebarimt, гааль, ерөнхий данстай тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Борлуулах: Дт Авлага 11 сая / Кт Орлого 10 сая; Кт НӨАТ-ын өглөг 1 сая.

Худалдан авах: Дт Хөрөнгө/зардал; Дт НӨАТ-ын авлага (эрхтэй хэсэг) / Кт Өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

0%-ийн нийлүүлэлт ба НӨАТ-аас чөлөөлөлт нь хасалтын эрхээрээ ялгаатай. Баримт байгаа нь дангаараа хасалт эдлэх баталгаа биш. Сөрөг дүн гарвал шууд банкны буцаалт гэж үзэхгүй.

Иргэний ebarimt урамшуулал нь аж ахуйн нэгжийн НӨАТ-ын хасалт, буцаан олголттой адилгүй; энэ лавлахын тооцоолуурт хэрэглэгчийн урамшуулал ороогүй.

Албан ёсны эх сурвалжНэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай ТТ-03а нөхөх заавар ТЕГ · НӨАТ-ын цахим тайлан бэлтгэх дараалал

4–6, 9, 11–16 дугаар зүйл; 5; 25–26; 31; 35; 42–49; 56–57. Эцсийн төлөх талбарын дугаар эх дотор зөрүүтэй.; 2022 оны гарын авлага, хуудас 17; нэвтэрсэн 2026 оны дэлгэцийн нотолгоо биш. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварИмпорт, тусгай бараа

Гаалийн албан татвар

Хилээр нэвтрүүлэх барааны ангилал, гарал үүсэл, гаалийн үнээс хамаарна.

Зөвхөн жишээнд гаалийн үнэ 10 сая, тухайн барааны баталгаажсан тариф 5%, онцгой татваргүй гэж авъя. Гаалийн татвар 500 мянга; импортын НӨАТ (10 сая + 500 мянга) × 10% = 1.05 сая. Хил дээрх нийт татвар 1.55 сая ₮. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Импортлогч, экспортлогч болон тухайн гаалийн горимоор татвар төлөх үүрэг хүлээсэн этгээд.
Татварын суурь: Гаалийн үнэ, эсвэл биет тоо хэмжээ. Гаалийн үнэ нь нэхэмжлэхийн үнэтэй үргэлж тэнцэхгүй; тээвэр, даатгал болон үнэлгээний тохируулгыг шалгана.

Хувь, хэмжээ · 2026: HS код, тариф, гарал үүсэл, олон улсын хэлэлцээр, горимоос хамаарна. “Бүх бараа 5%” гэж ерөнхийлөхгүй.Үндэс: 4–7; 9–20 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Бүрдүүлэлтийн үеийн горим, баталгаа, төлбөрийн нөхцөлөөр. Гаалийн мэдүүлэг нь гол тулгах баримт.Үндэс: 35–39; гаалийн горим · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Зөвхөн жишээнд гаалийн үнэ 10 сая, тухайн барааны баталгаажсан тариф 5%, онцгой татваргүй гэж авъя. Гаалийн татвар 500 мянга; импортын НӨАТ (10 сая + 500 мянга) × 10% = 1.05 сая. Хил дээрх нийт татвар 1.55 сая ₮.

Ажлын дараалал

HS код, гарал үүслийн нотолгоо, горимыг сонгоно.
Гаалийн үнэ болон тарифын хувь/нэгжийг баталгаажуулна.
Мэдүүлгийн гааль, онцгой, НӨАТ-ын дүнг тус бүрээр бүртгэнэ.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Буцаан авахгүй гаалийн татвар: Дт Бараа/үндсэн хөрөнгийн өртөг / Кт Гаалийн татварын өглөг.

Хасагдах импортын НӨАТ-ыг өртөгт давхар оруулахгүй; НӨАТ-ын авлагаар салгана.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Валютын ханш, хүргэлтийн нөхцөл, нэмэгдэх зардал, гарал үүслийн гэрчилгээг мэдүүлэгтэй тулга. Бараа материалын өртөг ба гаалийн үнэлгээний суурийг тусад нь тайлбарлах хүснэгттэй байлга.

Албан ёсны эх сурвалжГаалийн тариф, гаалийн татварын тухай Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай

4–7, 9–20; 35–41 (ногдуулалт ба төлөлт); 4–6, 9, 11–16 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварИмпорт, тусгай бараа

Онцгой албан татвар

Тодорхой бараанд ногдох тусгай татвар; нийт борлуулалтад нэг хувь тавихгүй.

Аргыг үзүүлэх нөхцөлт жишээ: 1,000 нэгж бүтээгдэхүүн × тухайн үед баталгаажсан 5,000 ₮/нэгж = 5 сая ₮. 5,000 ₮ нь энэ лавлахаас тогтоосон бодит тариф биш. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Хуулийн жагсаалтад орсон согтууруулах ундаа, тамхи, түлш, суудлын автомашин зэрэг бараа үйлдвэрлэх, импортлох этгээд.
Татварын суурь: Литр, ширхэг, тонн, автомашины хөдөлгүүрийн багтаамж, насжилт зэрэг хуулийн хүснэгтэд заасан үзүүлэлт.

Хувь, хэмжээ · 2026: Барааны төрөл болон хүчин төгөлдөр хүснэгтээр. Архи, тамхины үе шаттай тариф; түлшний Засгийн газрын тогтоол; автомашины нас, багтаамж, тэжээлийн төрлийг тусад нь шалгана.Үндэс: 4–6; 6.7 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Импорт: гаалийн бүрдүүлэлтийн үед (8.1). Дотоодын үйлдвэрлэлийн спиртээс бусад бараа: сар бүрийн 25-ны дотор урьдчилан төлж, сарын тайланг дараа сарын 05-ны дотор (8.2–8.3). Спирт: борлуулснаас хойш ажлын 2 өдрийн дотор (8.4). 6.4–6.5-д хамаарах үйл ажиллагаанд 8.9-ийн тусгай хугацаа үйлчилнэ.Үндэс: 8.1–8.4; 8.6 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Аргыг үзүүлэх нөхцөлт жишээ: 1,000 нэгж бүтээгдэхүүн × тухайн үед баталгаажсан 5,000 ₮/нэгж = 5 сая ₮. 5,000 ₮ нь энэ лавлахаас тогтоосон бодит тариф биш.

Ажлын дараалал

Барааг хуулийн татвар ногдох жагсаалттай тулгана.
Тайлант өдрийн тариф болон хэмжих нэгжийг батална.
Үйлдвэрлэл, импорт, чөлөөлөлт, төлөлтийг тоо хэмжээтэй нь тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Барааны нэр, HS код, үйлдвэрлэсэн он, хөдөлгүүрийн багтаамж эсвэл литр/цэвэр спиртийн литр/тонн зэрэг татварын нэгжийг баримтаас тогтоо.
Хуулийн 6 дугаар зүйлийн тухайн барааны мөрийг гүйлгээний огноогоор сонго. Түлшинд 6.7-ын дагуу гарсан Засгийн газрын тогтоол, боомт/барааны нөхцөлийг нэмж тулга.
Импортын татварыг гаалийн мэдүүлэгтэй; дотоодын татварыг үйлдвэрлэл, агуулахын гаргалт, борлуулалтын бүртгэлтэй холбож тооц. Тарифын баримт дээр баталсан болон мөрдөх огноог хадгал.
ТТ-05-ын тухайн үед хүчинтэй маягт ба хавсралтыг ТЕГ-ын маягтын сангаас ав. Мэдүүлгийн татварыг дотоодын үйлдвэрлэлийн татварт давхар оруулахгүй.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Буцаан авахгүй татварыг холбогдох хөрөнгийн өртөг/зардалд; эсрэг дансанд татварын өглөг бүртгэнэ.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Литр ба цэвэр спиртийн литр, тонн ба килограмм, үйлдвэрлэсэн он ба насжилтыг андуурч болохгүй. 2027 оноос хэрэгжих мөрийг одоогийн тарифтай хольж хэрэглэхгүй.

Түлшний тодорхой тохиолдол: ЗГ-ын 2026.08.05-ны №328 тогтоолд нэрлэсэн боомтуудаар импортлох бензин/дизелийн ОАТ 2026.08.06–2027.08.05-нд 0 ₮/тонн. Энэ нь тусдаа түлшний албан татвар, НӨАТ, гаалийн татварыг тэглээгүй. 2027 оны ТТ-05 маягтыг 2026 оны маягтаас тусад нь шалгана.

Албан ёсны эх сурвалжОнцгой албан татварын тухай ЗГ-ын 2026 оны 328 дугаар тогтоол ТТ-05 нөхөх заавар · 2026 онд хэрэглэх хувилбар

4–8 дугаар зүйл; Жагсаасан боомтууд; 2026.08.06–2027.08.05; 2027.01.01-нээс хүчингүй болох тэмдэглэлтэй. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварИмпорт, тусгай бараа

Автобензин, дизелийн түлшний албан татвар

Түлшний онцгой татвараас тусдаа төрөл.

100 тонн дизель × 2,140 ₮ = 214,000 ₮. Энэ нь зөвхөн түлшний албан татвар; гааль, онцгой, НӨАТ-ыг оруулаагүй. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Автобензин, дизелийн түлш үйлдвэрлэсэн буюу импортолсон этгээд. Шатахуун жижиглэн худалдаж авсан байгууллага импортлогчийн татварыг дахин ногдуулахгүй.
Татварын суурь: Үйлдвэрлэсэн, импортолсон түлшний тонн; автобензиний октаны ангилал.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн 6 дугаар зүйл: 90 хүртэл октантай бензин 20,350 ₮/т; 90-ээс дээш октантай бензин 25,700 ₮/т; дизель 2,140 ₮/т.Үндэс: 6 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Импортын татварыг орж ирснээс хойш хуанлийн 30 хоногт; улирлын тайланг дараа улирлын эхний сарын 20-нд. Дотоодын үйлдвэрлэлийн төлбөр дараа сарын 15-нд (8 дугаар зүйл).Үндэс: 8 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

100 тонн дизель × 2,140 ₮ = 214,000 ₮. Энэ нь зөвхөн түлшний албан татвар; гааль, онцгой, НӨАТ-ыг оруулаагүй.

Ажлын дараалал

Түлшний нэр, октан, тонныг шинжилгээ ба мэдүүлгээр тогтооно.
Хуулийн нэг тоннын хэмжээгээр бодно.
Онцгой татвар болон бусад татвараас тусдаа тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Буцаан авахгүй татвар: Дт Түлш/барааны өртөг / Кт Холбогдох татварын өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Литрээрх агуулахын бүртгэлийг татварын тоннтой шилжүүлэхдээ баталгаатай нягт, хэмжилтийн баримт хэрэглэнэ.

Албан ёсны эх сурвалжАвтобензин, дизелийн түлшний албан татварын тухай

3–8 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварХөрөнгө, орон нутаг

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар

Хөрөнгө өмчилсний татвар; борлуулалтын татвараас ялгаатай.

Татвар ногдох үнэлгээ 500 сая ₮, тухайн хөрөнгийн баталгаажсан хувь 1% гэж үзвэл жилд 5 сая ₮; хуулийн этгээдийн улирлын төлбөр 1.25 сая ₮. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Монгол Улсад үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөгч иргэн, хуулийн этгээд. Чөлөөлөлтийн нөхцөлийг хөрөнгө бүрээр шалгана.
Татварын суурь: Бүртгэлд бүртгэсэн үнэ; бүртгэлгүй бол даатгалын, даатгалгүй бол дансны үнэ гэсэн хуулийн дараалал. 01.15-ны байдлаарх үнэлгээ.

Хувь, хэмжээ · 2026: Орон нутгийн шийдвэрээр ерөнхийдөө 0.6–2.0%. Хуулийн 6.2, 6.4-ийн нэмэгдүүлэх, бууруулах тусгай нөхцөл бий.Үндэс: 5; 6.1–6.4 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Хуулийн этгээд 03.15, 06.15, 09.15, 12.15-ны дотор жилийн ногдлыг тэнцүү дөрөв хувааж төлнө (8.2); иргэн 02.15-ны дотор (8.3). Жилийн тайлан дараа оны 02.10-ны дотор (9.1).Үндэс: 8.1–8.3; 9.1 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Татвар ногдох үнэлгээ 500 сая ₮, тухайн хөрөнгийн баталгаажсан хувь 1% гэж үзвэл жилд 5 сая ₮; хуулийн этгээдийн улирлын төлбөр 1.25 сая ₮.

Ажлын дараалал

Өмчлөх эрх, үнэлгээ, ашиглалтын зориулалтыг жагсаана.
Чөлөөлөлт болон байршлын тогтоолыг хөрөнгө бүрд холбоно.
Жилийн ногдлыг төлбөр, тайлантай тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Өмчлөх эрх, улсын бүртгэлийн дугаар, байршил, чөлөөлөгдөх нөхцөлийг хөрөнгө бүрээр бүртгэ.
Хуулийн 5 дугаар зүйлд заасан үнэлгээний дарааллыг мөрдөж, тухайн орон нутгийн хүчинтэй хувь тогтоосон шийдвэрийн мөртэй холбо.
01.15-ны байдлаарх татвар ногдох үнэлгээ × баталгаажсан хувь = жилийн ногдол. Хуулийн 6.2, 6.4-ийн нэмэгдэл/бууралтын нөхцөлийг тусдаа мөрөөр тооц.
Жилийн ногдлыг хуулийн этгээдийн дөрвөн төлөлттэй тулга; дараа оны 02.10-ны тайлангийн хугацааг жилийн ажлын хуанлид оруул.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Холбогдох зардал / Кт Үл хөдлөх хөрөнгийн татварын өглөг. Төлөхөд өглөгийг хаана.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Бүх орон сууцыг автоматаар чөлөөлөхгүй. Үл хөдлөх хөрөнгө борлуулсны орлогын 2% нь энэ жилийн өмчлөлтийн татвараас тусдаа.

Албан ёсны эх сурвалжҮл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай

5–9 дүгээр зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрХөрөнгө, орон нутаг

Газрын төлбөр

Төрийн өмчийн газрыг эзэмшиж, ашигласны төлбөр.

Албан ёсны ногдуулалтаар 1,000 м² талбайд жилд 600 ₮/м² гэж тогтоосон нөхцөлт жишээ: 600,000 ₮/жил. 600 ₮ нь зөвхөн жишээний тариф. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Эрх бүхий шийдвэрээр газар эзэмшиж, ашиглаж байгаа иргэн, байгууллага.
Татварын суурь: Газрын ангилал, талбай, үнэлгээний бүс, суурь үнэлгээ, зориулалт, итгэлцүүр.

Хувь, хэмжээ · 2026: Тухайн газрын албан ёсны ногдуулалт, бүсийн шийдвэрээр. Бүх газар нэг ₮/м² тарифтай биш.Үндэс: 5–8 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Жилийн газрын төлбөрийг тэнцүү хувааж улирал бүр, дараа улирлын эхний сарын 20-ны дотор төлнө: 04.20, 07.20, 10.20, дараа оны 01.20 (10 дахь зүйлийн 5). Газрын байгууллагын тайлагнах үүргийг төлөгчийн үүрэгтэй андуурахгүй.Үндэс: 10 дахь зүйлийн 5 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Албан ёсны ногдуулалтаар 1,000 м² талбайд жилд 600 ₮/м² гэж тогтоосон нөхцөлт жишээ: 600,000 ₮/жил. 600 ₮ нь зөвхөн жишээний тариф.

Ажлын дараалал

Кадастрын нэгж талбар, эрхийн шийдвэрийг бүртгэнэ.
Газрын албаны ногдуулалт, зориулалт, талбайг шалгана.
Татварын дансны нэхэмжлэл, төлөлтийг нэгж талбараар тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Газар эзэмших/ашиглах гэрчилгээ, гэрээнээс нэгж талбарын дугаар, м², зориулалт, эрх эхэлсэн/дууссан огноог ав.
egazar.gov.mn-д DAN-аар нэвтэрч өөрийн нэгж талбарын үнэлгээний бүс, суурь үнэ, хувь/коэффициент, жилийн ногдол, нэхэмжлэхийг ав. Орон нутгийн ИТХ-ын хүчинтэй шийдвэрийн тухайн мөртэй тулга.
Нэгж үнэ, бүс, зориулалт, хөнгөлөлт, хугацааны өөрчлөлтийг тус бүрээр хадгал. Ногдуулалтын зөрүү байвал газрын байгууллагаар залруулуулж, засварласан мэдэгдлийг татварын данстай тулга.
ТЕГ-ын төлөлтийн дансанд туссан ногдлыг баталгаажуулж улирлын төлбөрөө хий. Хураагч байгууллагын жилийн тайланг өөрийн тайлан гэж давхар илгээхгүй.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Холбогдох зардал/шаардлага хангасан өртөг / Кт Газрын төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Газрын төлбөр, газар эзэмших эрх шилжүүлсний орлогын татвар, өмчилсөн газрын үл хөдлөхийн татварыг ялгана. Эрхийн шилжилт, талбайн өөрчлөлтийг цаг тухайд нь тусгана.

Албан ёсны эх сурвалжГазрын төлбөрийн тухай Газрын үнэлгээ, татвар, төлбөрийн албан систем

5–8; 10 дахь зүйлийн 5 (төлөх хугацаа); egazar.gov.mn дахь өөрийн нэгж талбарын мэдээлэл. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварХөрөнгө, орон нутаг

Автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татвар

Бүртгэлтэй тээврийн хэрэгслийн жилийн татвар.

1,800 см³ суудлын машинд тухайн байршлын хувь 48 ₮/см³ гэж баталгаажсан бол 86,400 ₮/жил. Энэ нь бүх байршлын нийтлэг тариф биш. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгсэл эзэмшигч иргэн, хуулийн этгээд.
Татварын суурь: Тээврийн хэрэгслийн төрөл, суудал/даац, хөдөлгүүрийн см³, бүртгэлийн байршил.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн 5 дугаар зүйлийн хүрээнд орон нутаг тогтооно. Суудлын автомашины см³ тутмын дүнг бусад төрлийн машинд шууд хэрэглэхгүй.Үндэс: 5 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Иргэн жилд нэг удаа 06.01-нээс өмнө; байгууллага улирал бүрийн сүүлийн сарын 25-ны дотор тэнцүү төлнө (хуулийн 7 дугаар зүйл). Бүртгэлээс хассан албан баримт ногдлыг зогсооход чухал.Үндэс: 7 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

1,800 см³ суудлын машинд тухайн байршлын хувь 48 ₮/см³ гэж баталгаажсан бол 86,400 ₮/жил. Энэ нь бүх байршлын нийтлэг тариф биш.

Ажлын дараалал

Машины гэрчилгээ, ангилал, см³/даацын мэдээллийг шалгана.
Бүртгэлтэй байршлын хүчинтэй тарифыг хэрэглэнэ.
Машин тус бүрийн татварын ногдол, төлөлтийг тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Тээврийн хэрэгслийн гэрчилгээний ангилал, багтаамж, даац/суудал, бүртгэлтэй орон нутгийг ав.
Хуулийн 5 дугаар зүйлийн хязгаарт тогтоосон орон нутгийн хүчинтэй хэмжээг сонгож, татварын ногдуулалттай тулга.
Албан татвар, агаарын бохирдол, авто зам, оношилгоо, даатгалыг тус бүрээр салга. Нэг нийлбэрийг бүхэлд нь тээврийн хэрэгслийн албан татвар гэж бүртгэхгүй.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Тээврийн зардал / Кт Тээврийн хэрэгслийн татварын өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Авто зам ашигласны төлбөр, агаарын бохирдлын төлбөр, оношилгоо, даатгал нь өөр төлбөрүүд. Нэг нэхэмжлэлийн нийт дүнг энэ татварт бүхэлд нь бүү бич.

Албан ёсны эх сурвалжАвтотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татварын хууль

3–7 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварХөрөнгө, орон нутаг

Хотын албан татвар

Тодорхой бараа, үйлчилгээнд худалдан авагчаас суутган төвлөрүүлнэ.

Хотын татварын суурь 100,000 ₮, тухайн үйлчилгээний баталгаажсан хувь 2% гэж үзвэл 2,000 ₮. Бараанд өмнө ногдуулсан татварын хасалтыг хуульд заасан баримтаар шалгана. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Хуулийн хамрах хотод татвар ногдох бараа, үйлчилгээ худалдан авагч; борлуулагч нь суутган төлөгч.
Татварын суурь: Бусад татвар, төлбөр, хураамж оруулаагүй борлуулалтын үнэ. Согтууруулах ундаа, тамхи/дагалдах хэрэгсэл; буудал, амралт, ресторан, баар, автомашин угаалга, авто үйлчилгээ.

Хувь, хэмжээ · 2026: 0–2.0%-ийн хүрээнд эрх бүхий орон нутгийн шийдвэрээр. Тухайн хот, байршил, үйл ажиллагааны хүчинтэй шийдвэрийг хавсаргана.Үндэс: 7–9; 10.2; 10.5 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Төлбөр дараа сарын 10; улирлын тайлан дараа улирлын эхний сарын 20; жилийн тайлан дараа оны 01.20 (10.3–10.4).Үндэс: 10.3–10.4 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Хотын татварын суурь 100,000 ₮, тухайн үйлчилгээний баталгаажсан хувь 2% гэж үзвэл 2,000 ₮. Бараанд өмнө ногдуулсан татварын хасалтыг хуульд заасан баримтаар шалгана.

Ажлын дараалал

Бараа, үйлчилгээ хуулийн жагсаалтад орж байгаа эсэхийг шалгана.
Цахим баримтад хотын татварыг тусдаа харуулна.
Давхар ногдуулалт, хасалт, төлөлт, тайланг тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Үйлчилгээ, бараагаа Хотын албан татварын тухай хуулийн 7 дугаар зүйлийн ангилалтай тулга. Гүйлгээ хийсэн хот, байршлыг тодорхойл.
Тухайн хотын эрх бүхий байгууллагын тогтоолын үйлчлэх нутаг дэвсгэр, бараа/үйлчилгээний ангилал, хүчинтэй огноо, хувийг нэг мөрөөр бүртгэ.
Бусад татвар, төлбөр, хураамжийг сууриас салгаж, өмнө ногдуулсан хотын татварын хасалт хамаарах эсэхийг 10.2-оор шалга. НӨАТ-тай үнийг шууд 2%-иар үржүүлэхгүй.
Кассын тохиргоо, борлуулалтын бүртгэл, суутгасан татварын өглөг, сарын төлөлт, улирлын тайланг тулга.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Суутгасан татвар: Кт Хотын татварын өглөг; борлуулалтын орлогоос тусад нь бүртгэнэ.

Нягтлан бодогчийн хяналт

2026.06.01-нээс мөрдөх шинэ “Хотын албан татварын тухай” хуулийг хэрэглэнэ. Хуучин “Нийслэл хотын” тайлбараар үйлчилгээний хүрээг хязгаарлаж болохгүй.

Албан ёсны эх сурвалжХотын албан татварын тухай Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай

7–11 дүгээр зүйл; 54.1; 2026.06.01-нээс мөрдөх. Шалгасан: 2026-10-25.

ХураамжХөрөнгө, орон нутаг

Улсын тэмдэгтийн хураамж

Төрийн тодорхой үйлчилгээ, эрх, бүртгэлтэй холбоотой хураамж.

Нэхэмжлэлээр баталгаажсан нэг үйлчилгээний хураамж 50,000 ₮ гэж үзвэл 3 үйлчилгээний нийт 150,000 ₮. Энэ нь бодит үйлчилгээний тариф санал болгосон жишээ биш. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Бүртгэл, зөвшөөрөл, нотариат, шүүх болон хуулиар нэрлэсэн үйлчилгээ авч буй этгээд.
Татварын суурь: Үйлчилгээний төрөл; заримд тогтмол мөнгөн дүн, заримд нэхэмжлэлийн үнэ эсвэл бусад суурь.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн тухайн үйлчилгээний заалт болон эрх олгосон шийдвэрийн хэмжээгээр. Нэг нийтлэг хувьгүй.Үндэс: 4–6; тухайн үйлчилгээний заалт · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Үйлчилгээ авах тухай бүр, хуулийн тухайн заалтын дагуу.Үндэс: үйлчилгээний тусгай заалт · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Нэхэмжлэлээр баталгаажсан нэг үйлчилгээний хураамж 50,000 ₮ гэж үзвэл 3 үйлчилгээний нийт 150,000 ₮. Энэ нь бодит үйлчилгээний тариф санал болгосон жишээ биш.

Ажлын дараалал

Үйлчилгээний нэр, хуулийн заалтыг сонгоно.
Албан нэхэмжлэл, чөлөөлөлт, төлөх дансыг шалгана.
Төлөлт ба үйлчилгээний баримтыг нэг багц болгоно.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Үйлчилгээний зардал эсвэл шаардлага хангасан хөрөнгийн өртөг / Кт Банк/өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Үйлчилгээ үзүүлэгчийн хөлсийг улсын тэмдэгтийн хураамжаас салгана. Буцаах боломжтой барьцаа, баталгааг шууд зардал болгохгүй.

Албан ёсны эх сурвалжУлсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай

4–6 дугаар зүйл; үйлчилгээ тус бүрийн заалт. Шалгасан: 2026-10-25.

ХураамжХөрөнгө, орон нутаг

Хог хаягдлын үйлчилгээний хураамж

Энгийн хог хаягдал үүсгэгчийн үйлчилгээний хураамж.

Баталгаажсан сарын хураамж 30,000 ₮ гэж үзвэл 12 сарын ногдол 360,000 ₮. Ус/дулааны нэхэмжлэлд багтсан бол давхар төлөхгүй. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Энгийн хог хаягдал үүсгэж байгаа иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллага.
Татварын суурь: Орон нутгийн тогтоолоор хэрэглэсэн нэгж: өрх, үйл ажиллагааны төрөл, хэмжээ болон бусад тогтоосон үзүүлэлт.

Хувь, хэмжээ · 2026: Тухайн сум, дүүрэг, хотын хүчинтэй шийдвэрээр. Аюултай хог, барилгын болон овор ихтэй хогийн тусгай үйлчилгээний хөлсийг ялгана.Үндэс: 41.1; 41.5 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Орон нутгийн тогтоол, нэхэмжлэлийн давтамжаар. Хог хаягдлын тухай хуулийн 41 дүгээр зүйл.Үндэс: 41; орон нутгийн шийдвэр · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Баталгаажсан сарын хураамж 30,000 ₮ гэж үзвэл 12 сарын ногдол 360,000 ₮. Ус/дулааны нэхэмжлэлд багтсан бол давхар төлөхгүй.

Ажлын дараалал

Үйл ажиллагааны ангилал, орон нутгийн тарифыг шалгана.
Хэрэглээний нэгдсэн нэхэмжлэл дэх хогийн дүнг салгана.
Сарын зардал, өглөг, төлөлтийг тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Хог үүсгэгчийн үйл ажиллагаа, байршил, хэмжих нэгжийг орон нутгийн шийдвэртэй тулга.
Нэг м², нэг ажилтан, эзлэхүүн, жин эсвэл сар гэсэн суурийн аль нь болохыг тогтоож, шийдвэрийн мөр ба нэхэмжлэлийн тооцоог хадгал.
Ашиглалтын зардлын нэхэмжлэлд аль хэдийн орсон хэсгийг давхар тооцохгүй; тусгай тээвэрлэлт/аюултай хогийн үйлчилгээний гэрээг ялга.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Хог хаягдлын үйлчилгээний зардал / Кт Холбогдох өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Нэгдсэн нэхэмжлэлээр болон тусдаа хураамжаар давхар бүртгэсэн эсэхийг шалга. Аюултай хогийн гэрээ, акт тусдаа байна.

Албан ёсны эх сурвалжХог хаягдлын тухай

41 дүгээр зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрБайгалийн нөөц

Агаарын бохирдлын төлбөр

Агаарт нөлөөлөх хуулиар нэрлэсэн эх үүсвэрт ногдоно.

Төлбөр 20,000 ₮/жил гэж баталгаажсан ижил ангиллын 10 машинтай нөхцөлт жишээ: 200,000 ₮. Бодит төлбөрийг машин тус бүрийн ногдуулалтаас авна. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Түүхий нүүрс олборлогч, органик уусгагч үйлдвэрлэгч/импортлогч, тээврийн хэрэгсэл эзэмшигч, томоохон суурин эх үүсвэр зэрэг хуульд заасан төлөгч.
Татварын суурь: Нүүрс, уусгагчийн хэмжээ, тээврийн хэрэгслийн ангилал, ялгарлын үзүүлэлт зэрэг эх үүсвэр тус бүрийн суурь.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн 7 дугаар зүйл болон түүнд үндэслэсэн хүчинтэй хэмжээ. Нэг тээврийн хэрэгслийн төлбөрийг үйлдвэрт ижил хэрэглэхгүй.Үндэс: 4–7; 8 — чөлөөлөлт · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Түүхий нүүрс: улирлын төлөлт ба тайлан дараа улирлын эхний сарын 20, жилийн тайлан дараа оны 02.10 (9.1). Органик уусгагч: импортлох/үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл авахаас өмнө төлж, дараа оны 02.10-нд жилийн тайлан өгнө (9.2). Тээврийн хэрэгсэл: жилд нэг удаа 06.01-ээс өмнө төлнө (9.3). Томоохон суурин эх үүсвэр: төлөлт ба тайлан дараа оны 02.10 (9.4).Үндэс: 9 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Төлбөр 20,000 ₮/жил гэж баталгаажсан ижил ангиллын 10 машинтай нөхцөлт жишээ: 200,000 ₮. Бодит төлбөрийг машин тус бүрийн ногдуулалтаас авна.

Ажлын дараалал

Бохирдлын эх үүсвэрийн бүртгэлийг нэгтгэнэ.
Хэмжилт, ангилал, ногдуулалтыг баталгаажуулна.
Татварын тайлан, эх үүсвэрийн тоо, төлөлтийг тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Холбогдох үйлдвэрлэл/тээврийн зардал / Кт Агаарын бохирдлын төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Стандарт давсан бохирдлын нөхөн төлбөр, торгууль нь ердийн төлбөрөөс өөр. Машины албан татвартай нийлүүлж нэг дансанд бүхэлд нь бүртгэхгүй.

Албан ёсны эх сурвалжАгаарын бохирдлын төлбөрийн тухай

4–9 дүгээр зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрБайгалийн нөөц

Ус бохирдуулсны төлбөр

Ус авсан хэмжээнээс гадна хаягдал усны бохирдуулах ачааллыг тооцно.

Аргыг үзүүлэх нөхцөлт жишээ: төлбөр ногдох бохирдуулах бодис 200 кг × баталгаажсан 100 ₮/кг = 20,000 ₮. Тариф ба бодисын ангиллыг бодит шинжилгээгээр тогтооно. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Ус, рашаан ашиглан хаягдал ус гаргаж, усны чанарт нөлөөлж буй төлөгч.
Татварын суурь: Хаягдал усны дүгнэлт, шинжилгээ, бохирдуулах бодисын хэмжээ; стандарт, хаях орчин болон хөнгөлөлтийн нөхцөл.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн хувь хэмжээ, Засгийн газрын холбогдох шийдвэр, эрх бүхий байгууллагын дүгнэлтээр.Үндэс: 4–7; 8 — чөлөөлөлт · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Улирлын төлөлт болон тайланг дараа улирлын эхний сарын 20-ны дотор; жилийн тайланг дараа оны 02.10-ны дотор (9.1). 9.2 дахь 03.15 нь татварын байгууллагын нэгтгэсэн тайлангийн хугацаа.Үндэс: 9 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Аргыг үзүүлэх нөхцөлт жишээ: төлбөр ногдох бохирдуулах бодис 200 кг × баталгаажсан 100 ₮/кг = 20,000 ₮. Тариф ба бодисын ангиллыг бодит шинжилгээгээр тогтооно.

Ажлын дараалал

Хаягдал усны хэмжээ, лабораторийн шинжилгээг бүрдүүлнэ.
Эрх бүхий дүгнэлт, тариф, хөнгөлөлтийг шалгана.
Ногдуулсан дүнг гэрээ, тайлан, төлөлттэй тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Үйлдвэрлэл/байгаль орчны зардал / Кт Ус бохирдуулсны төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Цэвэр усны үйлчилгээний үнэ, усны нөөцийн төлбөр, ус бохирдуулсны төлбөр нь өөр. Ариутгах татуургын нэхэмжлэлд багтсан хэсгийг давхар ногдуулахгүй.

Албан ёсны эх сурвалжУс бохирдуулсны төлбөрийн тухай

4–8; 9 (төлөх, тайлагнах). Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрБайгалийн нөөц

Усны нөөц ашигласны төлбөр

Байгалийн усны нөөцийг ашиглах эрх, хэмжээнд холбогдоно.

1,000 м³ × тухайн эх үүсвэр, зориулалтын баталгаажсан 500 ₮/м³ = 500,000 ₮ гэсэн нөхцөлт жишээ. 500 ₮ нь улсын нийтлэг тариф биш. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Үйлдвэрлэл, үйлчилгээ болон бусад зөвшөөрөгдсөн зориулалтаар ус ашиглагч; хуулийн чөлөөлөлтийг шалгана.
Татварын суурь: Гадаргын эсвэл газрын доорх ус, ашигласан м³, сав газар, экологи-эдийн засгийн үнэлгээ, зориулалтын хувь/итгэлцүүр.

Хувь, хэмжээ · 2026: Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хуулийн 15 дугаар зүйл, үнэлгээ болон хүчинтэй тогтоолоор.Үндэс: 6; 10; 15; 20 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Өөрийн ашиглалтын зөвшөөрөл, гэрээ, хуульд үндэслэсэн ногдуулалт/нэхэмжлэлийн хугацааг мөрдөнө. 23.2, 24.1-ийн дараа сарын 10, дараа оны 01.10 зэрэг нь томилогдсон хураагчийн үүрэг; бүх ашиглагч компанийн тайлангийн хугацаа биш.Үндэс: 23–24 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

1,000 м³ × тухайн эх үүсвэр, зориулалтын баталгаажсан 500 ₮/м³ = 500,000 ₮ гэсэн нөхцөлт жишээ. 500 ₮ нь улсын нийтлэг тариф биш.

Ажлын дараалал

Зөвшөөрөл, гэрээ, тоолуурын эхлэл/эцсийн заалтыг шалгана.
Эх үүсвэр ба зориулалтад тохирох хэмжээг хэрэглэнэ.
Усны баланс, ногдуулалт, төлөлтийг тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Зөвшөөрөл, гэрээ, нөөцийн төрөл, ашигласан хэмжээ ба төлбөрийн суурийг баримтаар баталгаажуул.
Эрх бүхий байгууллагын үнэлгээ, хувь, ногдуулалтын мэдэгдлийг өөрийн тооцоотой тулга.
Нэхэмжлэхийн төлөх өдөр, хүлээн авагч төсөв, төлбөрийн утгыг хураагч байгууллагаас баталгаажуулж төл.
Ашиглалтын хэмжээ, зардал/өртөг, өглөг, банкны төлөлт болон хураагчийн баримтыг нэгтгэж хадгал.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Үйлдвэрлэлийн өртөг/холбогдох зардал / Кт Усны нөөцийн төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Ус түгээх үйлчилгээний үнэ төлсөн нь нөөц ашигласны төлбөрийг бүх тохиолдолд орлохгүй. Гэрээ, нэхэмжлэлд ямар төлбөр багтсаныг шалгана.

Албан ёсны эх сурвалжБайгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай

4–12, 14–17, 20–24 дүгээр зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрБайгалийн нөөц

Рашаан ашигласны төлбөр

Рашааныг эмчилгээ, үйлчилгээ, үйлдвэрлэлд ашиглахтай холбоотой.

Зөвхөн зарчмын жишээ: төлбөр ногдох 100 нэгж × баталгаажсан 2,000 ₮/нэгж = 200,000 ₮. “Нэгж”-ийг бодит гэрээ, ногдуулалтын хэмжих нэгжээр солино. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Зөвшөөрлийн үндсэн дээр рашаан ашиглагч иргэн, байгууллага.
Татварын суурь: Ашиглалтын зориулалт, хуулийн төлбөр тооцох нэгж, рашааны төрөл, ашигласан хэмжээ.

Хувь, хэмжээ · 2026: Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хуулийн 10, 15 дугаар зүйл болон тухайн газрын эрх бүхий шийдвэрээр.Үндэс: 6; 10; 15 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Өөрийн ашиглалтын зөвшөөрөл, гэрээ, хуульд үндэслэсэн ногдуулалт/нэхэмжлэлийн хугацааг мөрдөнө. 23.2, 24.1-ийн дараа сарын 10, дараа оны 01.10 зэрэг нь томилогдсон хураагчийн үүрэг; бүх ашиглагч компанийн тайлангийн хугацаа биш.Үндэс: 23–24 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Зөвхөн зарчмын жишээ: төлбөр ногдох 100 нэгж × баталгаажсан 2,000 ₮/нэгж = 200,000 ₮. “Нэгж”-ийг бодит гэрээ, ногдуулалтын хэмжих нэгжээр солино.

Ажлын дараалал

Рашааны зөвшөөрөл, зориулалт, хэмжих нэгжийг тогтооно.
Ашигласан хэмжээг анхан шатны бүртгэлээр батална.
Ногдол ба төлөлтийг рашаан тус бүрээр тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Зөвшөөрөл, гэрээ, нөөцийн төрөл, ашигласан хэмжээ ба төлбөрийн суурийг баримтаар баталгаажуул.
Эрх бүхий байгууллагын үнэлгээ, хувь, ногдуулалтын мэдэгдлийг өөрийн тооцоотой тулга.
Нэхэмжлэхийн төлөх өдөр, хүлээн авагч төсөв, төлбөрийн утгыг хураагч байгууллагаас баталгаажуулж төл.
Ашиглалтын хэмжээ, зардал/өртөг, өглөг, банкны төлөлт болон хураагчийн баримтыг нэгтгэж хадгал.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Эмчилгээ/үйлчилгээний өртөг / Кт Рашааны төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Энгийн усны м³ тарифыг рашаанд шууд хуулж хэрэглэхгүй. Үйлчилгээний борлуулалт ба байгалийн нөөц ашигласан суурь өөр байж болно.

Албан ёсны эх сурвалжБайгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай

4–12, 14–17, 20–24 дүгээр зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрБайгалийн нөөц

Байгалийн ургамал ашигласны төлбөр

Байгалийн ургамлыг зөвшөөрөгдсөн зориулалтаар бэлтгэж ашиглахад.

Зөвшөөрөгдсөн ашиглалтын үнэлгээ 1 сая ₮, тухайн ангиллын баталсан хувь 10% гэж үзвэл төлбөр 100,000 ₮. Жишээ нь ургамал түүх зөвшөөрөл орлохгүй. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Байгалийн ургамал түүж, бэлтгэж ашиглагч. Таримал ургамал, байгалийн ургамлыг ангиллаар нь ялгана.
Татварын суурь: Ургамлын төрөл, ховордлын зэрэг, хэмжээ, экологи-эдийн засгийн үнэлгээ.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн 14 дүгээр зүйл дэх ангиллын хязгаар болон тухайн эрх бүхий шийдвэрийн хувь.Үндэс: 5; 9; 14; 19 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Өөрийн ашиглалтын зөвшөөрөл, гэрээ, хуульд үндэслэсэн ногдуулалт/нэхэмжлэлийн хугацааг мөрдөнө. 23.2, 24.1-ийн дараа сарын 10, дараа оны 01.10 зэрэг нь томилогдсон хураагчийн үүрэг; бүх ашиглагч компанийн тайлангийн хугацаа биш.Үндэс: 23–24 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Зөвшөөрөгдсөн ашиглалтын үнэлгээ 1 сая ₮, тухайн ангиллын баталсан хувь 10% гэж үзвэл төлбөр 100,000 ₮. Жишээ нь ургамал түүх зөвшөөрөл орлохгүй.

Ажлын дараалал

Ургамлын төрөл, зөвшөөрөл, хэмжээг баталгаажуулна.
Экологи-эдийн засгийн үнэлгээ ба хувийг холбоно.
Бэлтгэсэн хэмжээ, агуулахын орлого, төлбөрийг тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Зөвшөөрөл, гэрээ, нөөцийн төрөл, ашигласан хэмжээ ба төлбөрийн суурийг баримтаар баталгаажуул.
Эрх бүхий байгууллагын үнэлгээ, хувь, ногдуулалтын мэдэгдлийг өөрийн тооцоотой тулга.
Нэхэмжлэхийн төлөх өдөр, хүлээн авагч төсөв, төлбөрийн утгыг хураагч байгууллагаас баталгаажуулж төл.
Ашиглалтын хэмжээ, зардал/өртөг, өглөг, банкны төлөлт болон хураагчийн баримтыг нэгтгэж хадгал.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Бэлтгэсэн түүхий эдийн өртөг/холбогдох зардал / Кт Ургамлын нөөцийн төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Нэн ховор, ховор, элбэг ургамлын ангилал болон ашиглах хязгаарлалтыг төлбөрөөс өмнө шалгана. Нөхөн төлбөр, торгуулийг ердийн төлбөртэй хольж болохгүй.

Албан ёсны эх сурвалжБайгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай

4–12, 14–17, 20–24 дүгээр зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрБайгалийн нөөц

Ойн нөөц ашигласны төлбөр

Хэрэглээний мод, түлээ болон ойн дагалт баялгийн ашиглалт.

Хэрэглээний модны нийт экологи-эдийн засгийн үнэлгээ 10 сая ₮, баталгаажсан хувь 20% бол 2 сая ₮. 20% нь бүх модны тогтмол хувь биш. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Ойн нөөц бэлтгэж, ашиглах зөвшөөрөлтэй этгээд.
Татварын суурь: Модны төрөл, эзлэхүүн, ойн мужлал, үнэлгээ, тээврийн зай; дагалт баялагт тохирох тусгай нэгж.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хэрэглээний мод: экологи-эдийн засгийн үнэлгээний 6–30%; түлээ 2–10%-ийн хүрээнд ялгавартай. Дагалт баялгийн хэмжээ тусдаа.Үндэс: 7; 11; 16; 21 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Өөрийн ашиглалтын зөвшөөрөл, гэрээ, хуульд үндэслэсэн ногдуулалт/нэхэмжлэлийн хугацааг мөрдөнө. 23.2, 24.1-ийн дараа сарын 10, дараа оны 01.10 зэрэг нь томилогдсон хураагчийн үүрэг; бүх ашиглагч компанийн тайлангийн хугацаа биш.Үндэс: 23–24 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Хэрэглээний модны нийт экологи-эдийн засгийн үнэлгээ 10 сая ₮, баталгаажсан хувь 20% бол 2 сая ₮. 20% нь бүх модны тогтмол хувь биш.

Ажлын дараалал

Гоожин/зөвшөөрөл, модны төрөл, м³-ийг шалгана.
Мужлал, зай, үнэлгээ, тарифыг баталгаажуулна.
Бэлтгэлийн акт, тээвэр, агуулах, төлбөрийг тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Зөвшөөрөл, гэрээ, нөөцийн төрөл, ашигласан хэмжээ ба төлбөрийн суурийг баримтаар баталгаажуул.
Эрх бүхий байгууллагын үнэлгээ, хувь, ногдуулалтын мэдэгдлийг өөрийн тооцоотой тулга.
Нэхэмжлэхийн төлөх өдөр, хүлээн авагч төсөв, төлбөрийн утгыг хураагч байгууллагаас баталгаажуулж төл.
Ашиглалтын хэмжээ, зардал/өртөг, өглөг, банкны төлөлт болон хураагчийн баримтыг нэгтгэж хадгал.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Мод/түүхий эдийн өртөг / Кт Ойн нөөцийн төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Ойн дагалт баялагт хэрэглээний модны хувийг хэрэглэхгүй. Төлбөр төлсөн нь хууль бус бэлтгэлийг зөвшөөрөх үндэслэл болохгүй.

Албан ёсны эх сурвалжБайгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай

4–12, 14–17, 20–24 дүгээр зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрБайгалийн нөөц

Ан амьтны нөөц ашигласны төлбөр

Хуулиар зөвшөөрсөн агналт, барилт, амьтны нөөцийн ашиглалтад.

Хуулиар зөвшөөрсөн 2 толгой, нэг бүрийн үнэлгээ 1 сая ₮, тогтоосон хувь 20% гэсэн нөхцөлд: 2 × 1 сая × 20% = 400,000 ₮. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Ан амьтан агнах, барих, нөөц ашиглах эрхтэй иргэн, байгууллага.
Татварын суурь: Төрөл, зориулалт, тоо/жин, экологи-эдийн засгийн үнэлгээ; зарим гадаад ашиглалтад жишиг үнэ.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн 17 дугаар зүйлээр ялгаатай. Жишээлбэл ахуйн, үйлдвэрлэл, соёл, шинжлэх ухааны зориулалтын бусад ан амьтанд үнэлгээний 20–40%-ийн хүрээ хэрэглэнэ.Үндэс: 8; 12; 17; 22 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Өөрийн ашиглалтын зөвшөөрөл, гэрээ, хуульд үндэслэсэн ногдуулалт/нэхэмжлэлийн хугацааг мөрдөнө. 23.2, 24.1-ийн дараа сарын 10, дараа оны 01.10 зэрэг нь томилогдсон хураагчийн үүрэг; бүх ашиглагч компанийн тайлангийн хугацаа биш.Үндэс: 23–24 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Хуулиар зөвшөөрсөн 2 толгой, нэг бүрийн үнэлгээ 1 сая ₮, тогтоосон хувь 20% гэсэн нөхцөлд: 2 × 1 сая × 20% = 400,000 ₮.

Ажлын дараалал

Зөвшөөрөл, квот, амьтны ангилал, зориулалтыг тогтооно.
Нөөц ашигласны төлбөр ба зөвшөөрлийн хураамжийг салгана.
Акт, ашигласан хэмжээ, төлбөрийн баримтыг тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Зөвшөөрөл, гэрээ, нөөцийн төрөл, ашигласан хэмжээ ба төлбөрийн суурийг баримтаар баталгаажуул.
Эрх бүхий байгууллагын үнэлгээ, хувь, ногдуулалтын мэдэгдлийг өөрийн тооцоотой тулга.
Нэхэмжлэхийн төлөх өдөр, хүлээн авагч төсөв, төлбөрийн утгыг хураагч байгууллагаас баталгаажуулж төл.
Ашиглалтын хэмжээ, зардал/өртөг, өглөг, банкны төлөлт болон хураагчийн баримтыг нэгтгэж хадгал.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Холбогдох өртөг/зардал / Кт Ан амьтны нөөцийн төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Загасны кг тариф, толгойн үнэлгээ, гадаад ан агнуурын жишиг үнийн суурийг хооронд нь сольж болохгүй.

Албан ёсны эх сурвалжБайгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай

4–12, 14–17, 20–24 дүгээр зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ХураамжБайгалийн нөөц

Байгалийн баялаг ашиглах эрхийн зөвшөөрлийн хураамж

Ашигт малтмалаас бусад баялаг ашиглах эрх олголттой холбоотой.

Зөвшөөрөл олгох албан нэхэмжлэл 80,000 ₮ бол хураамж 80,000 ₮. Ашигласан нөөцийн 300,000 ₮ төлбөр байвал үүнээс тусдаа бүртгэнэ. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Хуулиар тогтоосон байгалийн баялаг ашиглах зөвшөөрөл авч буй этгээд.
Татварын суурь: Зөвшөөрлийн төрөл, тоо, хугацаа; тухайн хураамжийн хуульд заасан үзүүлэлт.

Хувь, хэмжээ · 2026: Тухайн эрхийн хуулийн заалт, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хууль болон эрх бүхий шийдвэртэй тулгаж тогтооно.Үндэс: эрх олгох үйлчилгээний холбогдох заалт · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Эрх олгох, сунгах үйл явдал болон тухайн үйлчилгээний журмаар.Үндэс: эрх олголт, сунгалтын заалт · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Зөвшөөрөл олгох албан нэхэмжлэл 80,000 ₮ бол хураамж 80,000 ₮. Ашигласан нөөцийн 300,000 ₮ төлбөр байвал үүнээс тусдаа бүртгэнэ.

Ажлын дараалал

Ямар эрх олгож байгааг, хураамжийн хууль зүйн үндсийг тогтооно.
Албан нэхэмжлэл, чөлөөлөлтийг шалгана.
Нөөцийн төлбөрөөс тусад нь баримтжуулна.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Эрх/холбогдох өртөг/зардал (бодлогоор) / Кт Банк/өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Ижил зөвшөөрлийн нэхэмжлэлийг улсын тэмдэгтийн хураамж болон энэ нэрээр хоёр удаа бүртгэхгүй. ТЕХ-ийн ангилал нь өөрөө давхар төлбөр ногдуулах үндэслэл биш.

Албан ёсны эх сурвалжТатварын ерөнхий хууль Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай

6–11 дүгээр зүйл; 7.2 дахь жагсаалт; 4–6 дугаар зүйл; үйлчилгээ тус бүрийн заалт. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрУул уурхай

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр

АМНАТ • Ашиг бус, хуулиар тодорхойлсон борлуулалтын үнэлгээнээс.

Жишээний бүтээгдэхүүний баталгаажсан үнэлгээ 100 сая, үндсэн хувь 5%, нэмэлт хувь 2% гэж үзвэл АМНАТ 7 сая ₮. 2% нь зөвхөн жишээнд авсан; бодит нэмэлтийг 47.5-ын хүснэгтээр сонгоно. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Ашигт малтмал худалдсан, худалдахаар ачуулсан, экспортолсон, өөрийн хэрэгцээнд ашигласан болон хуульд заасан бусад төлөгч/суутгагч.
Татварын суурь: Хуулийн борлуулалтын үнэлгээ; бүтээгдэхүүний төрөл, агуулга, үнэ, боловсруулалтын түвшин болон нэмэлт төлбөр.

Хувь, хэмжээ · 2026: Дотоодод хэрэглэсэн/борлуулсан нүүрсний үндсэн хувь 2.5%; Монголбанк, эрх олгосон банкинд худалдсан алт 5% (нэмэлтгүй); бусад төрөлд үндсэн 5% дээр шаардлагатай нэмэлт хувь.Үндэс: 47.1–47.5 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Сарын төлбөр дараа сарын 20, жилийн эцсийн тооцоо дараа оны 02.10 (47.10). Өссөн дүнгийн улирлын тайлан дараа улирлын эхний сарын 20, жилийн тайлан 02.10 (47.11). Банкинд алт тушаахад 47.10, 47.12–47.13-ын суутгалын тусгай нөхцөл үйлчилнэ; 47.11-ийн тайлангийн чөлөөлөлт зөвхөн тэнд алт тушаасан хувь хүнд хамаарна.Үндэс: 47.10–47.13; 47.19 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Жишээний бүтээгдэхүүний баталгаажсан үнэлгээ 100 сая, үндсэн хувь 5%, нэмэлт хувь 2% гэж үзвэл АМНАТ 7 сая ₮. 2% нь зөвхөн жишээнд авсан; бодит нэмэлтийг 47.5-ын хүснэгтээр сонгоно.

Ажлын дараалал

Тоо хэмжээ, агуулга, борлуулалтын үнэлгээг тогтооно.
Үндсэн ба нэмэлт хувь, давхар ногдуулалтын хасалтыг шалгана.
Тайланг тээвэр, экспорт, борлуулалт, өөрийн хэрэглээтэй тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Холбогдох үйлдвэрлэлийн өртөг/зардал / Кт АМНАТ-ын өглөг. Суутгасан хэсгийг тусад нь хөтөлнө.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Нэхэмжлэхийн үнийг хуульд заасан үнэлгээ гэж шууд авч болохгүй. Алдагдалтай ажилласан нь АМНАТ үүсэхгүй гэсэн үг биш.

Албан ёсны эх сурвалжАшигт малтмалын тухай

32–34, 47 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрУул уурхай

Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн төлбөр

Хайгуул, ашиглалтын эрхийг хадгалах жилийн төлбөр.

Аргыг үзүүлэх нөхцөлт жишээ: 100 га × тухайн жилийн баталгаажсан 10,000 ₮/га = 1 сая ₮. 10,000 ₮ нь бодит тарифын лавлагаа биш. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Ашигт малтмалын хайгуулын болон ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч.
Татварын суурь: Бүртгэлтэй талбайн гектар, зөвшөөрлийн төрөл, эзэмшсэн жил, ашигт малтмалын ангилал.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн 32–33 дугаар зүйлийн хүснэгтээр. Хайгуулын төлбөр эзэмшсэн жилээс хамааран шатална.Үндэс: 32–33 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Дараа жилийн төлбөрийг зөвшөөрөл олгосон өдрөөс тооцож жил бүр урьдчилан төлнө (34.2).Үндэс: 34.1–34.2 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Аргыг үзүүлэх нөхцөлт жишээ: 100 га × тухайн жилийн баталгаажсан 10,000 ₮/га = 1 сая ₮. 10,000 ₮ нь бодит тарифын лавлагаа биш.

Ажлын дараалал

Зөвшөөрлийн дугаар, олгосон өдөр, талбайг шалгана.
Төрөл ба эзэмшсэн жилд тохирох тарифыг сонгоно.
Жилийн төлбөрийг урьдчилан төлж, баримтыг бүртгүүлнэ.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Урьдчилж төлсөн төлбөр/шаардлага хангасан хайгуулын хөрөнгө/зардал / Кт Банк. НББ-ийн бодлогоор хугацаанд нь хуваарилна.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Эрхийн жилийн төлбөрийг АМНАТ-тай андуурахгүй. Талбайн нэгж, олгосон өдрийн давтамж, сунгалт/цуцлалтад хяналт тавина.

Албан ёсны эх сурвалжАшигт малтмалын тухай

32–34, 47 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрУул уурхай

Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр

Элс, хайрга зэрэг хуулийн ангилалд орсон ашигт малтмалын нөөцийн төлбөр.

Баталгаажсан борлуулалтын үнэлгээ 40 сая ₮ × 2.5% = 1 сая ₮. Өөрийн барилгад ашигласан хэмжээг сууриас орхигдуулахгүй. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын ашиглалтын зөвшөөрөл эзэмшигч.
Татварын суурь: Олборлож худалдсан, худалдахаар ачуулсан болон ашигласан бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэлгээ.

Хувь, хэмжээ · 2026: Хуулийн 33.2-т заасан 2.5%. Тухайн материал энэ хуулийн ангилалд багтаж байгаа эсэхийг эхэлж батална.Үндэс: 33.1–33.2 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Улирлын мэдээ дараа улирлын эхний сарын 20; жилийн тайлан дараа оны 01.20 (34.9). Энэ нь төлбөрийн өдөр гэсэн үг биш. Төлөлтийн хугацааг татварын албаны ногдуулалт, баталгаажсан хуваариас ав; 33 дугаар зүйлээс нийтлэг төлөх өдөр дүгнэхгүй.Үндэс: 34.9 — тайлан; 33 — ногдуулалт · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Баталгаажсан борлуулалтын үнэлгээ 40 сая ₮ × 2.5% = 1 сая ₮. Өөрийн барилгад ашигласан хэмжээг сууриас орхигдуулахгүй.

Ажлын дараалал

Материалын ангилал, ашиглалтын зөвшөөрлийг шалгана.
Борлуулалт ба өөрийн хэрэглээний үнэлгээг нэгтгэнэ.
Тоо хэмжээ, үнэлгээ, орон нутгийн төлөлтийг тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Холбогдох бүтээгдэхүүн/барилгын өртөг / Кт Нөөц ашигласны төлбөрийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

АМНАТ-ын ерөнхий 5%-ийг автоматаар хэрэглэхгүй. Худалдан авагчийн бараа авах зардал ба олборлогчийн нөөцийн төлбөрийг ялгана.

Албан ёсны эх сурвалжТүгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай

33 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрУул уурхай

Газрын тосны нөөц ашигласны төлбөр

Олборлосон тос, хийн нөөц ашиглалтын гэрээтэй холбоотой.

10,000 баррель олборлолт, гэрээний хувь 10% гэсэн нөхцөлт жишээнд нөөцийн төлбөрт ногдох хэмжээ 1,000 баррель. Мөнгөн үнэлгээг гэрээний үнэлгээ, тооцоогоор тодорхойлно. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Газрын тос, байгалийн хий, уламжлалт бус газрын тосны гэрээлэгч.
Татварын суурь: Олборлосон түүхий тос, байгалийн хийн хэмжээ, гэрээний нөөц ашигласны төлбөрийн нөхцөл.

Хувь, хэмжээ · 2026: Түүхий тос, байгалийн хий 5–15%; уламжлалт бус газрын тос 5–10%-ийн хүрээ. Өмнөх бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний тусгай зохицуулалтыг 45.1 дэх заалтаар шалгана.Үндэс: 31; 45.1 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Газрын тосны тухай хууль, хүчинтэй бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ, баталгаажсан тооцооны хуваариар.Үндэс: 31–32; бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

10,000 баррель олборлолт, гэрээний хувь 10% гэсэн нөхцөлт жишээнд нөөцийн төлбөрт ногдох хэмжээ 1,000 баррель. Мөнгөн үнэлгээг гэрээний үнэлгээ, тооцоогоор тодорхойлно.

Ажлын дараалал

Гэрээний мөрдөх хууль, хувь, төлбөрийн хэлбэрийг тогтооно.
Олборлолт, хэмжилтийн балансыг баталгаажуулна.
Нөөцийн төлбөр, өртөгт тос, ашигт тосны хуваарилалтыг салгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Холбогдох өртөг/зардал / Кт Гэрээний төлбөрийн өглөг; мөнгөөр/бүтээгдэхүүнээр барагдуулахыг тусад нь хянана.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Нөөцийн төлбөр, бүтээгдэхүүн хуваалт, ААНОАТ нь өөр тооцоо. Зөвхөн мөнгөн борлуулалтын хувиар тайлбарлавал гэрээний суурийг гажуудуулж болно.

Албан ёсны эх сурвалжГазрын тосны тухай

30–32; 45.1 (хуучин гэрээний нөхцөл). Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрУул уурхай

Газрын тосны хайгуул, ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийн төлбөр

Газрын тос болон уламжлалт бус газрын тосны эрхийн жилийн төлбөр.

Хайгуулын үндсэн хугацааны 1,000 км² × 3 ам.доллар = 3,000 ам.доллартай тэнцэх төгрөг. Төгрөгийн дүнг төлбөрт хэрэглэх албан ханшаар хөрвүүлнэ. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Хайгуул, ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч гэрээлэгч.
Татварын суурь: Гэрээт талбайн км²; хайгуул/ашиглалт; үндсэн хугацаа эсвэл сунгалт.

Хувь, хэмжээ · 2026: 30 дугаар зүйл: хайгуул 3 ам.доллар/км², сунгалт 8; ашиглалт 100, сунгалт 200 ам.доллар/км²-тэй тэнцэх төгрөг. Хуучин гэрээний тусгай нөхцөлийг шалгана.Үндэс: 30.1–30.6; 45.1 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Санхүүгийн жил эхэлснээс хойш 30 хоногт (30.7); хуучин гэрээний зохицуулалтыг шалгана.Үндэс: 30.7 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Хайгуулын үндсэн хугацааны 1,000 км² × 3 ам.доллар = 3,000 ам.доллартай тэнцэх төгрөг. Төгрөгийн дүнг төлбөрт хэрэглэх албан ханшаар хөрвүүлнэ.

Ажлын дараалал

Талбай, хугацаа, сунгалтын шийдвэрийг тулгана.
Тариф ба хөрвүүлэх ханшийн үндсийг баталгаажуулна.
Жилийн төлбөр, эрхийн хүчинтэй байдлыг хянана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Урьдчилж төлсөн төлбөр/холбогдох хөрөнгө, зардал / Кт Банк/өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

км² ба га-г андуурахгүй: 1 км² = 100 га. Тосны нөөц ашигласны төлбөрөөс тусад нь хөтөлнө.

Албан ёсны эх сурвалжГазрын тосны тухай

30–32; 45.1 (хуучин гэрээний нөхцөл). Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварТусгай хэрэглээ

Малын тоо толгойн албан татвар

Өмчилж буй малын тоонд төрөл тус бүрээр ногдоно.

100 хонь, тухайн сумын баталгаажсан хувь 500 ₮ бол жилийн татвар 50,000 ₮; ердийн нөхцөлд хоёр хувааж 25,000 ₮-өөр төлнө. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Монгол Улсад мал өмчилж буй малчин, мал бүхий этгээд.
Татварын суурь: Тооллогоор бүртгэсэн малын тоо; төрөл; хуулийн бууруулах, чөлөөлөх нөхцөл.

Хувь, хэмжээ · 2026: Нэг малд жилд 0–2,000 ₮-ийн хязгаарт эрх бүхий орон нутгийн шийдвэрээр төрөл тус бүрд тогтооно.Үндэс: 4–6 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Жилийн татварыг 07.15, 12.15-ны дотор тэнцүү хоёр хувааж төлнө (7.1).Үндэс: 7.1 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

100 хонь, тухайн сумын баталгаажсан хувь 500 ₮ бол жилийн татвар 50,000 ₮; ердийн нөхцөлд хоёр хувааж 25,000 ₮-өөр төлнө.

Ажлын дараалал

Тооллогын тоо, малын төрлийг тулгана.
Тухайн жилийн сум/дүүргийн тогтоол, бууруулалтыг шалгана.
Ногдол, хоёр удаагийн төлөлтийг тулгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Бизнесийн бүртгэлд: Дт Холбогдох зардал / Кт Малын татварын өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Өмнөх жилийн нэг толгойн хэмжээг шинэ тогтоолгүйгээр хуулж болохгүй. Мал борлуулсны орлогын татварын асуудал энэ татвараас тусдаа.

Албан ёсны эх сурвалжМалын тоо толгойн албан татварын тухай

4–7 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварТусгай хэрэглээ

Галт зэвсгийн албан татвар

Хуулиар эзэмшиж буй галт зэвсэгт жил бүр ногдоно.

Харуул хамгаалалтын 6.5 мм-ээс дээш 3 зэвсэг × 60,000 ₮ = 180,000 ₮/жил, чөлөөлөлтгүй нөхцөлд. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Галт зэвсэг эзэмшигч иргэн, хуулийн этгээд; хуулийн чөлөөлөлттэй зэвсгийг тусад нь ялгана.
Татварын суурь: Галт зэвсгийн тоо, зориулалт, калибр, төрөл.

Хувь, хэмжээ · 2026: Үзмэр/цуглуулга/спорт-сургалт 15,000 ₮; ан агнуур/хамгаалалтын 6.4 мм хүртэл 30,000 ₮, 6.5 мм ба түүнээс дээш 60,000 ₮; үрлэн сумтай 30,000 ₮/жил.Үндэс: 3 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Жил бүр 12.01-ний дотор цагдаагийн бүртгэл болон татварын төлөлтийн үүргийг гүйцэтгэнэ; хуулийн 5, 7 дугаар зүйл.Үндэс: 5; 7 · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Харуул хамгаалалтын 6.5 мм-ээс дээш 3 зэвсэг × 60,000 ₮ = 180,000 ₮/жил, чөлөөлөлтгүй нөхцөлд.

Ажлын дараалал

Цагдаагийн бүртгэл, гэрчилгээ, тоог тулгана.
Төрөл, калибр, чөлөөлөлтийг шалгана.
Жилийн татвар, төлөлтийн баримтыг бүртгэнэ.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Дт Хамгаалалтын зардал / Кт Галт зэвсгийн татварын өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Ашиглахгүй байгаа гэдгээр бүртгэлээс автоматаар хасахгүй. Хөнөөх чадваргүй болсон эсэхийг эрх бүхий баримтаар нотолно.

Албан ёсны эх сурвалжГалт зэвсгийн албан татварын тухай

2–7 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварХэрэгжилт нягтлахНогдуулалтын үндэслэл нягтлах

Нохой, муурын албан татвар

ТЕХ-ийн 7.2.21-д нэрлэсэн төрөл.

Байгууллага хамгаалалтын нохой эзэмшдэг байлаа ч зөвхөн ТЕХ-ийн нэршлийг үндэслэн дурын дүнгээр татварын өглөг үүсгэхгүй. Нэхэмжлэлийн хууль, шийдвэрийг шаардаж шалгана. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Нэршлээр нь нохой, мууртай холбоотой боловч төлөгч, суурь, хувь, чөлөөлөлтийг нарийвчилсан хүчинтэй үндэслэлээр тогтоох ёстой.
Татварын суурь: Энэ судалгаанд нийтээр ногдуулах хүчинтэй нарийвчилсан суурь, тарифыг баталгаажуулаагүй.

Хувь, хэмжээ · 2026: Баталгаажаагүй. 0% гэж тэмдэглэх нь “татваргүй” гэсэн буруу ойлголт өгнө.Үндэс: 7.2.21 — нэр төрөл · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Нарийвчилсан хүчинтэй зохицуулалт баталгаажсаны дараа тогтооно.Үндэс: тусгай ногдуулалтын үндэслэл баталгаажаагүй · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Байгууллага хамгаалалтын нохой эзэмшдэг байлаа ч зөвхөн ТЕХ-ийн нэршлийг үндэслэн дурын дүнгээр татварын өглөг үүсгэхгүй. Нэхэмжлэлийн хууль, шийдвэрийг шаардаж шалгана.

Ажлын дараалал

Хүчинтэй тусгай зохицуулалт байгаа эсэхийг шалгана.
Тариф, төлөгч, хугацааны албан үндэслэлийг авна.
Баталгаажсан үүрэг үүссэн үед бүртгэлийн шийдвэр гаргана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Ногдуулах хүчинтэй үндэслэлгүй үед таамгаар татварын зардал, өглөг бүртгэхгүй.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Амьтны бүртгэл, мал эмнэлгийн үйлчилгээний хөлсийг татвартай андуурахгүй.

Албан ёсны эх сурвалжТатварын ерөнхий хууль ТЕГ — Татварын тогтолцооны судалгаа

6–11 дүгээр зүйл; 7.2 дахь жагсаалт; Хэрэгжиж эхлээгүй төрлүүдийн тухай; өнөөгийн хэрэгжилтийг дангаараа батлах эх биш. Шалгасан: 2026-10-25.

Албан татварХэрэгжилт нягтлахНогдуулалтын үндэслэл нягтлах

Өв залгамжлал, бэлэглэлийн албан татвар

ТЕХ-ийн 7.2.22-д нэрлэсэн; тусгай татварын хэрэгжилтийг нягтална.

100 сая ₮-ийн хөрөнгө бэлгээр авлаа гэдэгт шууд “10% бэлэглэлийн татвар” гэж 10 сая ₮ тооцохгүй. Харин хүлээн авагч ААН бол ААНОАТ, хувь хүн бол ХХОАТ-ын хамаарах заалт, бүртгэлийн хураамжийг тус тус шалгана. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Өв, бэлэг хүлээн авахтай холбоотой төрөл боловч энэ лавлахад тусгай татварын бодит хувь, тайлагнал баталгаажаагүй.
Татварын суурь: Нарийвчилсан хүчинтэй хуульгүйгээр хөрөнгийн үнэд дурын хувь ногдуулахгүй.

Хувь, хэмжээ · 2026: Энэ судалгаанд нийтээр мөрдөх тусгай хувь, босго баталгаажаагүй.Үндэс: 7.2.22 — нэр төрөл · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Гүйлгээнд хамаарах хүчинтэй хууль, тусгай зохицуулалтаар.Үндэс: тусгай ногдуулалтын үндэслэл баталгаажаагүй · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

100 сая ₮-ийн хөрөнгө бэлгээр авлаа гэдэгт шууд “10% бэлэглэлийн татвар” гэж 10 сая ₮ тооцохгүй. Харин хүлээн авагч ААН бол ААНОАТ, хувь хүн бол ХХОАТ-ын хамаарах заалт, бүртгэлийн хураамжийг тус тус шалгана.

Ажлын дараалал

Гүйлгээ өв, бэлэг, борлуулалт, хандивын аль болохыг тогтооно.
Хүлээн авагчийн төрөл ба бусад татварын үр дагаврыг шалгана.
Тусгай татварын хүчинтэй үндэслэл байвал түүгээр шийдвэрлэнэ.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Хөрөнгө хүлээн авах НББ-ийн бичилт ба татварын өглөгийн үндэслэлийг тусад нь үнэлнэ.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Энэ тусгай татварыг баталгаажаагүй гэдэг нь тухайн гүйлгээ бүх татвараас чөлөөлөгдөнө гэсэн үг биш.

Албан ёсны эх сурвалжТатварын ерөнхий хууль Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай Хувь хүний орлогын албан татварын тухай ТЕГ — Татварын тогтолцооны судалгаа

6–11 дүгээр зүйл; 7.2 дахь жагсаалт; 13, 16–20, 22, 24–26, 29 дүгээр зүйл; 14–17, 19–21, 23, 25–27 дугаар зүйл; Хэрэгжиж эхлээгүй төрлүүдийн тухай; өнөөгийн хэрэгжилтийг дангаараа батлах эх биш. Шалгасан: 2026-10-25.

ТөлбөрХэрэгжилт нягтлахНогдуулалтын үндэслэл нягтлах

Генетик нөөц, уламжлалт мэдлэг ашигласны үр шимийн төлбөр

Генетик нөөц ашиглах зөвшөөрөл, үр шим хуваарилалттай холбоотой.

Баталгаажсан гэрээнд борлуулалтын орлогын 2%-ийг үр шимээр хуваарилахаар заасан, орлого 50 сая ₮ бол гэрээний тооцоо 1 сая ₮. Энэ 2% нь улсын татварын хувь биш. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Генетик нөөц, түүнтэй холбоотой уламжлалт мэдлэгийг судалгаа, ашиг олох зорилгоор ашиглагч.
Татварын суурь: Зөвшөөрөл, урьдчилсан тохиролцоо, үр шим хуваарилах гэрээ; мөнгөн болон мөнгөн бус үр шимийн нөхцөл.

Хувь, хэмжээ · 2026: Энэ судалгаанд нийтээр мөрдөх тусгай төлбөрийн эцсийн хувь, нэгдсэн тариф баталгаажаагүй. Төсөлд дурдсан хувийг хүчинтэй тариф гэж үзэхгүй.Үндэс: 13–19; үр шимийн гэрээ · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Хүчинтэй тусгай хууль болон баталгаажсан гэрээний хугацаагаар.Үндэс: гэрээний үүрэг ба тусгай төлбөрийг ялгах · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Баталгаажсан гэрээнд борлуулалтын орлогын 2%-ийг үр шимээр хуваарилахаар заасан, орлого 50 сая ₮ бол гэрээний тооцоо 1 сая ₮. Энэ 2% нь улсын татварын хувь биш.

Ажлын дараалал

Зөвшөөрөл, нөөцийн гарал, эзэмшигчийн эрхийг шалгана.
Гэрээний үр шим ба улсын төлбөрийн үүргийг ялгана.
Хууль, гэрээний баталгаажсан үүрэг бүрийг тусдаа бүртгэнэ.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Гэрээний баталгаажсан өглөгийг холбогдох зардал/хөрөнгийн бодлогоор бүртгэнэ; улсын татварын өглөгтэй автоматаар нэгтгэхгүй.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Генетик нөөцийн тухай хууль, үр шим хуваарилах гэрээ байгаа нь тусгай татварын бүх тариф батлагдсан гэсэн үг биш.

Албан ёсны эх сурвалжТатварын ерөнхий хууль Генетик нөөцийн тухай ТЕГ — Татварын тогтолцооны судалгаа

6–11 дүгээр зүйл; 7.2 дахь жагсаалт; 13–19 дүгээр зүйл; Хэрэгжиж эхлээгүй төрлүүдийн тухай; өнөөгийн хэрэгжилтийг дангаараа батлах эх биш. Шалгасан: 2026-10-25.

НД

ШимтгэлЦалингийн дагалдах

Нийгмийн даатгалын шимтгэл

НДШ • Татварын 30 төрөлд нэмж тоолохгүй; цалингийн тооцоонд зайлшгүй ялгана.

ЗУРАГТ ТООЦОО · Шимтгэл

012 сая ₮Шимтгэл ногдох цалин

02190,000 ₮Ажилтны НДШ • 9.5%

03210,000 ₮АО-ийн НДШ • 10.5%

2026 оны жишээ; ажил олгогчийн эрсдэлийн доод ангилал; ЭМДШ ороогүй.

Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Албан журмын даатгуулагч, ажил олгогч; даатгалын төрлөөр хамрагдах хүрээг шалгана.
Татварын суурь: Шимтгэл ногдох цалин, түүнтэй адилтгах орлого; даатгуулагчийн төрөл, доод/дээд хязгаар.

Хувь, хэмжээ · 2026: 2026: ажилтан 9.5%; ажил олгогч эрсдэлийн ангиллаас хамааран 10.5%, 11.5% эсвэл 12.5%. ЭМДШ үүнд ороогүй.Үндэс: 18.1; 19; 20 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Шимтгэлийг тухайн сард төлнө (21.1). Сарын тайланг дараа сарын 05-ны дотор; энэ өдөр амралт/баярын өдөр бол дараагийн ажлын өдөр (25.1). Жишээ: 2026.07 сарын төлөлт 07 сард, тайлан 2026.08.05.Үндэс: 21.1; 25.1 · 2026.10.25

Мөрдөх огноог ялга: 2027.01.01-нээс ажил олгогчийн НДШ-ийн нийт хувь 10.4%, 11.3%, 12.3% болох өөрчлөлттэй. 2026 оны тооцоонд хэрэглэхгүй.

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Шимтгэл ногдох цалин 2 сая ₮, ажил олгогчийн НДШ 10.5% гэсэн нөхцөлд ажилтан 190,000 ₮; ажил олгогч 210,000 ₮. ЭМДШ-ийг тусдаа нэмнэ.

Ажлын дараалал

Цалин, даатгуулагчийн төрөл, шимтгэлийн хязгаарыг шалгана.
Ажилтан ба ажил олгогчийн хэсгийг тусад нь бодно.
Цалин, НД-ын тайлан, төлөлт, өглөгийг тулгана.

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

Ажилтан бүрийн даатгуулагчийн код, ажилласан хугацаа, шимтгэл ногдох цалин, тухайн ангиллын доод/дээд хязгаарыг баталгаажуул.
Ажил олгогчийн эрсдэлийн ангиллыг бүртгэл/шийдвэрээс ав. 2026 оны 10.5%, 11.5%, 12.5%-аас зөв хувийг сонгож, ЭМДШ 2%-ийг тусад нь нэм.
НДШ-ийг тухайн сард төлж, дараа сарын 05-ны дотор ажилтан бүрийн задаргаа болон байгууллагын нийлбэр тайланг өг. 05 нь амралт/баярын өдөр бол дараагийн ажлын өдөр.
Ажилтны суутгал + ажил олгогчийн зардал = шилжүүлэх шимтгэл. Тайлан хүлээн авсан төлөв, банкны төлөлт, даатгалын дансны үлдэгдлийг хадгал.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Ажилтны хэсэг: Дт Цалингийн өглөг / Кт НДШ-ийн өглөг.

Ажил олгогчийн хэсэг: Дт НДШ-ийн зардал/өртөг / Кт НДШ-ийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

Ажилтны НДШ-ийг ажил олгогчийн зардалд дахин нэмэхгүй. Эрсдэлийн хувь, даатгуулагчийн код, суурийн дээд хязгаарыг шалгана.

Албан ёсны эх сурвалжНийгмийн даатгалын ерөнхий хууль

18–21, 25 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

ЭМ

ШимтгэлЦалингийн дагалдах

Эрүүл мэндийн даатгалын шимтгэл

ЭМДШ • НДШ-ээс салгаж ойлгох боловч цалингийн нэгдсэн тооцоонд тулгана.

Цалин 2 сая ₮ → ажилтны ЭМДШ 40,000; ажил олгогчийн ЭМДШ 40,000 ₮. Өмнөх НДШ-ийн жишээтэй нийлүүлбэл ажилтны суутгал 230,000; ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал 250,000 ₮. — Зургийн тооцоо, нөхцөлийг доорх тайлбартай хамт хэрэглэнэ.Шууд холбоос

Хэнд хамаарах вэ?: Хөдөлмөрийн харилцаатай ажилтан болон түүний ажил олгогч; бусад даатгуулагч өөр зохицуулалттай.
Татварын суурь: Хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлого; тухайн даатгуулагчийн ангилал.

Хувь, хэмжээ · 2026: 2026 оны ажилтны нийт ЭМДШ 4%: ажилтан 2%, ажил олгогч 2%. Бусад ангиллын тогтмол шимтгэлийг цалингийн 2%-тай сольж болохгүй.Үндэс: 2026 оны 01 дүгээр тогтоол, 1 · 2026.10.25
Төлөх, тайлагнах: Ажилтны шимтгэлийг сарын цалингийн тооцоо, холбогдох даатгалын тайлан, төлөлтийн журмаар.Үндэс: ЭМД-ын тухай хуулийн 8; холбогдох тайлагнал · 2026.10.25

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Цалин 2 сая ₮ → ажилтны ЭМДШ 40,000; ажил олгогчийн ЭМДШ 40,000 ₮. Өмнөх НДШ-ийн жишээтэй нийлүүлбэл ажилтны суутгал 230,000; ажил олгогчийн шимтгэлийн зардал 250,000 ₮.

Ажлын дараалал

Даатгуулагчийн ангилал, тухайн жилийн тогтоолыг шалгана.
Ажилтан ба ажил олгогчийн 2%-ийг тусад нь бодно.
НДШ-тэй нэгтгэсэн тайлан дотор ЭМДШ давхардаагүйг шалгана.

НББ-ийн бичилтийн загвар

Ажилтны хэсэг: Дт Цалингийн өглөг / Кт ЭМДШ-ийн өглөг.

Ажил олгогчийн хэсэг: Дт ЭМДШ-ийн зардал/өртөг / Кт ЭМДШ-ийн өглөг.

Нягтлан бодогчийн хяналт

“Ажилтан 11.5%” гэсэн нийлбэрт 9.5% НДШ + 2% ЭМДШ орсон. Үүн дээр ЭМДШ 2%-ийг дахин нэмж суутгахгүй.

Албан ёсны эх сурвалжЭрүүл мэндийн даатгалын тухай ЭМД-ын шимтгэлийн 2026 оны хувь хэмжээ Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль

8 дугаар зүйл; Засгийн газрын 2026 оны 01 дүгээр тогтоол; 18–21, 25 дугаар зүйл. Шалгасан: 2026-10-25.

04 / МЭРГЭЖЛИЙН ПРАКТИК

Ижил нэртэй тооцоонуудыг бүү холь.

Татварын зөрүү ихэвчлэн хувь хэмжээнээс бус, суурь, хугацаа, үүргийг буруу тодорхойлсноос гардаг.

Харьцуулах зүйл	Ялгаа	Хяналтын асуулт
Санхүүгийн ашиг / татварын суурь	Зардал, элэгдэл, алдагдал, чөлөөлөлтийн тохируулгаар өөрчлөгдөнө.	Тохируулга бүрийн хууль, тооцоо, баримт байна уу?
НӨАТ 0% / чөлөөлөгдөх	Хасалтын эрх, тайлангийн мөр адилгүй.	0%-ийг хэрэглэх экспортын нотолгоо бүрдсэн үү?
ААНОАТ-ын 1% / 90%-ийн хөнгөлөлт	Нөхцөл, босго, хэрэглэх арга өөр; хялбаршуулсан горим бас тусдаа.	Босгыг борлуулалтаар уу, татварын орлогоор уу шалгасан бэ?
Өмчлөлтийн татвар / хөрөнгө борлуулалтын татвар	Жилийн өмчлөл ба нэг удаагийн орлого гэсэн хоёр өөр үйл явдал.	Нэгийг нь төлсөн нь нөгөөг орлох эсэхийг шалгасан уу?
Эрхийн төлбөр / нөөц ашигласны төлбөр	Талбай, эрхийн жил болон олборлолт, ашиглалтын суурь өөр.	Зөвшөөрөл хадгалах ба нөөц ашиглах өглөг тусдаа юу?
Ногдол / төлөлт / үлдэгдэл	Ногдуулсан татвар нь банкнаас төлсөн мөнгөтэй үргэлж тэнцэхгүй.	Эхний үлдэгдэл + ногдол − төлөлт ± тохируулга = эцсийн үлдэгдэл үү?

Хуулийн үндэс: ААНОАТ, НӨАТ, үл хөдлөх хөрөнгө, ашигт малтмал.

СУУТГАЛ · 01

Хэнд орлого олгож байна?

Иргэн үү, хуулийн этгээд үү? Монгол Улсад оршин суугч/байрладаг уу? Төлөөний газар байна уу? Орлогын эх үүсвэр хаана вэ?

СУУТГАЛ · 02

Ямар орлого вэ?

Үйлчилгээ, хүү, ногдол ашиг, эрхийн шимтгэл, хөрөнгө борлуулалт уу? Тухайн орлогын тусгай хувь, чөлөөлөлт, олон улсын гэрээг шалгана.

СУУТГАЛ · 03

Гэрээний дүн цэвэр үү?

Татварын өмнөх дүн, нийлүүлэгчид олгох цэвэр дүнг ялгана. Татварыг хэн хариуцах нөхцөл, gross-up тооцоог гэрээнд тулгана.

Гадаад этгээдийн суутгалын нөхцөлт жишээ

Хамаарах орлогод 20%-ийн суутгал үйлчилж, хөнгөлөлт/гэрээний бууруулалтгүй гэж баталгаажсан гэж үзье. Татварын өмнөх гэрээний дүн 10 сая ₮ бол нийлүүлэгчид 8 сая, төсөвт 2 сая ₮ шилжүүлнэ. Харин гэрээгээр нийлүүлэгч 10 сая ₮ цэвэр авах бол нийт дүн = 10 сая ÷ (1 − 20%) = 12.5 сая; татвар = 2.5 сая ₮. Энэ жишээнд НӨАТ болон бусад татварыг оруулаагүй.

Бичилтийн загвар: Дт Үйлчилгээ/хөрөнгө 10 сая; Кт Нийлүүлэгчийн өглөг 8 сая; Кт Суутгасан татварын өглөг 2 сая. Зардал татварт хасагдах эсэхийг тусад нь шалгана. Үндэс: ААНОАТ-ын 18, 20, 24–26 дугаар зүйл.

Хойшлогдсон татвар: НББ-ийн дансны үнэ ба татварын суурийн түр зөрүү, алдагдлын хүлээн зөвшөөрөлтийг мөрдөх стандартын дагуу тусдаа ажлын хүснэгтээр үнэлнэ. Одоогийн татварын өглөгтэй нийлүүлж нэг “татварын дүн” болгон хаахгүй.

ТАЙЛАНД ШИЛЖҮҮЛЭХЭЭС ӨМНӨ

Талбарын нэр, дүн, эх баримтыг хамтад нь тулга.

Доорх жишээний хүснэгт нь тайлантай тулгах ажлын зураглал. Мөр бүрийг гараар дахин шивэх жагсаалт биш. Автоматаар нөхөгдсөн дүнг эх баримттай нь шалгана.

① ЭХИЙГ БЭЛТГЭХ

Баримт ба хавсралт

Падаан, орлогын тайлан, СТ-30, цалингийн ажилтан бүрийн задаргааг бэлтгэнэ. Нэр, татвар төлөгчийн дугаар, хугацаа зөв эсэхийг шалгана.

② ДҮНГ ТУЛГАХ

Татсан мэдээ, нийлбэр

Системд татагдсан болон тооцоологдсон утгыг жишээний томьёотой тулгана. Зөрүү гарвал эх баримт, хавсралтаа залруулж мэдээг шинэчилнэ.

③ ДАВХАРДУУЛАХГҮЙ

Ногдол ба төлөлт

Бусдад суутгуулсан татвар, өөрийн урьдчилгаа, тайлангийн ногдлыг ялгана. Өөрийн төлөлтийг татварын данс, банкны баримтаар тусад нь тулгана.

Эх болгон ашигласан маягтын хувилбар

Маягт	Баталсан эх / өөрчлөлт	Энэ жишээнд тулгасан зүйл
ААНОАТ · ТТ-02, ХМ-02	2020 А/56; А/65; 2021 А/68; 2024 А/216 хавсралт	Нийт орлого, зардал, СТ-30-ын тохируулга, хавсралт, ногдол ба өөрийн урьдчилгааны ялгаа.
СТ-30	Сангийн сайдын 2020 оны 144 дүгээр тушаал	Байнгын/түр зөрүү; 13-р мөр → ТТ-02-ын 24-р мөр.
НӨАТ · ТТ-03а	2020.01.03 А/01; бүртгэл №4647	Борлуулалт, хасалт, 400,000 ₮-ийн эцсийн төлөх дүн. Эцсийн талбарыг нэрээр танина.
Цалин · ТТ-11, ХМ-11(1)	2022.12.30 А/210; бүртгэл №6140/2023.01.31	Өссөн дүн, ажилтны тоо 1, ажилласан сар 9, ажилтны шимтгэл, суутгал.

Албан эх: ААНОАТ · ТТ-02, ХМ-02 · СТ-30 · НӨАТ · ТТ-03а · Цалин · ТТ-11, ХМ-11(1). Дахин тулгасан огноо: 2026.10.25.

Албан эх дэх зөрүүтэй мөр, томьёог хэрхэн хэрэглэх вэ?

НӨАТ: хэвлэгдсэн хүснэгтэд эцсийн төлөх талбар 65, нөхөх зааварт 64 гэж зөрсөн. “Эцсийн тооцоогоор төлбөл зохих НӨАТ” гэсэн нэрийг сонгож, 1,000,000 − 600,000 = 400,000 ₮-тэй тулгана. 600,000 ₮-ийн хасалт нь дансанд буцаан олгох зөвшөөрөл биш.
Цалин: ХМ-11(1)-ийн 14-р багана ажилласан сарын тоо, 15-р багана сард ногдох хөнгөлөлт. Нийт хөнгөлөлтийн гарчгийн “14+15” хэвлэлийг шууд бодож 9 сарыг 9 төгрөгийн хөнгөлөлт болгохгүй. Энэ жишээнд хуулийн 23.1-ийн хөнгөлөлт 0 ₮.
Орлого ба татвар: ТТ-11/ХМ-11-ийн орлогын баганыг татварын баганатай нийлүүлж тулгахгүй. Энэ жишээнд нийт цалин 36 сая, суурь 31.86 сая, суутгал 3.186 сая ₮ гэсэн гурван өөр дүнг тус тусад нь шалгана.

Шалгалтын хүрээ: нийтэд нээлттэй албан маягт, зааврыг тулгасан. 2026.10.25-нд eTax нэвтрэх хуудас нээгдсэн; байгууллагын эрхээр нэвтэрсэн маягт, талбарын засварлах төлөв, илгээлтийг туршаагүй. Хэрэглэхдээ тайлант хугацааны идэвхтэй маягтын нэр, хувилбарыг шалгана.

АЖЛЫН БҮТЭН ЖИШЭЭ

Баримтаас тайлан, төлөлт хүртэл.

Гурван жишээ тус бүрд эх баримт, тооцоо, журнал, тайлангийн талбар, хугацаа, үлдэгдлийн хяналт бий. Дүн нь сургалтын зохиомол өгөгдөл; бодит байгууллагын баримтыг орлуулахгүй.

БҮТЭН ЖИШЭЭ 01НӨАТ — баримтаас 400,000 ₮-ийн өглөг хүртэл2026 оны 07 сар БҮТЭН ЖИШЭЭ 02ААНОАТ — СТ-30-аас ТТ-02, 23 сая ₮-ийн өглөг хүртэл2026 оны I хагас жил БҮТЭН ЖИШЭЭ 03Цалин — НДШ, ЭМДШ, ХХОАТ, гарт олгох дүн ба тайлан2026 оны 07 сар

БҮТЭН ЖИШЭЭ 01 · 2026 оны 07 сар

НӨАТ — баримтаас 400,000 ₮-ийн өглөг хүртэл

Зохиомол сургалтын байгууллага НӨАТ суутган төлөгч. Зөвхөн 10%-ийн дотоодын барааны худалдаа; импорт, экспорт, чөлөөлөлт, буцаалт, үндсэн хөрөнгө байхгүй. Худалдан авалт нь хасалтын бүх шаардлага хангасан, төлбөр ба падаан баталгаажсан. Эхний НӨАТ-ын үлдэгдэл 0.

Тусад нь нээх / хэвлэх ↗

Тулгаж дуусгах дүн07 сарын төлөх НӨАТ 400,000 ₮ → төлсний дараах өглөг 0 ₮

① Анхан шатны баримт, эхний нөхцөл

Сургалтын баримт	НӨАТ-гүй	НӨАТ	Нийт / тулгах эх
Б-001 · борлуулалт	10,000,000	1,000,000	11,000,000 · падаан + борлуулалтын бүртгэл
ХА-001 · бараа худалдан авалт	6,000,000	600,000	6,600,000 · падаан + орлогын баримт + төлөлт
Банкны хуулга	—	—	Борлуулалт орсон 11,000,000; нийлүүлэгчид төлсөн 6,600,000

② Тооцооны ажлын хүснэгт

Үзүүлэлт	Томьёо	Дүн (₮)
Борлуулалтын суурь	11,000,000 ÷ 1.10	10,000,000
Гарах НӨАТ	10,000,000 × 10%	1,000,000
Хасагдах НӨАТ	ХА-001-ийн баталгаажсан НӨАТ	600,000
Төлөх НӨАТ	1,000,000 − 600,000	400,000

③ Журналын бичилт

Баримт / үйл явдал	Дебет	Кредит	Дүн (₮)
ХА-001	Бараа материал	Нийлүүлэгчийн өглөг	6,000,000
ХА-001	НӨАТ-ын авлага	Нийлүүлэгчийн өглөг	600,000
Нийлүүлэгчид төлөх	Нийлүүлэгчийн өглөг	Банк	6,600,000
Б-001	Худалдан авагчийн авлага	Борлуулалтын орлого	10,000,000
Б-001	Худалдан авагчийн авлага	НӨАТ-ын өглөг	1,000,000
Орлого хүлээн авах	Банк	Худалдан авагчийн авлага	11,000,000
НӨАТ-ын сарын хаалт	НӨАТ-ын өглөг	НӨАТ-ын авлага	600,000
Төсөвт төлөх	НӨАТ-ын өглөг	Банк	400,000

④ Тайлангийн мөр, хавсралт руу шилжүүлэх

ТТ-03а болон борлуулалт, худалдан авалтын хавсралт. Мөрийн дугаар, нэрийг доорх албан зааврын хувилбартай тулгана. Барааны өртгийн зарлага нь ердийн НББ-д тусдаа бүртгэгдэх бөгөөд энэ НӨАТ-ын тулгалтын журналд ороогүй. Албан нийтэлсэн хүснэгт, нөхөх зааврын эцсийн талбарын дугаар 64/65 гэж зөрсөн; доорх “эцсийн төлөх” талбарыг нэрээр нь танина. Дүн автоматаар татагддаг талбарыг давхар гараар нэмэхгүй.

Тайлан / талбар	Тулгах дүн	Үйлдэл / хяналт
ТТ-03а · 1 · Тухайн сарын нийт борлуулалтын орлого	10,000,000 ₮	Нийлбэр/тооцоо: эх баримт, хавсралттай тулгана.
ТТ-03а · 3 · НӨАТ ногдох бараа ажил үйлчилгээний нийт борлуулалт	10,000,000 ₮	Нийлбэр/тооцоо: эх баримт, хавсралттай тулгана.
ТТ-03а · 4 · НӨАТ ногдох бараа борлуулсны орлого	10,000,000 ₮	Нийлбэр/тооцоо: эх баримт, хавсралттай тулгана.
ТТ-03а · 5 · Дотоодын зах зээлд борлуулсан барааны борлуулалтын орлого	10,000,000 ₮	Тулгах: падаан/хавсралтаас татсан дүнг давхар гараар нэмэхгүй.
ТТ-03а · 25 · Тухайн сарын НӨАТ ногдох дотоодын бараа ажил үйлчилгээний орлого	10,000,000 ₮	Нийлбэр/тооцоо: эх баримт, хавсралттай тулгана.
ТТ-03а · 26 · Ногдуулсан татвар (25×10%)	1,000,000 ₮	Нийлбэр/тооцоо: эх баримт, хавсралттай тулгана.
ТТ-03а · 31 · Тухайн сард ногдуулсан НӨАТ-ын нийт татвар	1,000,000 ₮	Нийлбэр/тооцоо: эх баримт, хавсралттай тулгана.
ТТ-03а · 33 · НӨАТ-тай худалдан авсан БАҮ-ний дүн (суурь НӨАТ-гүй)	6,000,000 ₮	Тулгах: падаан/хавсралтаас татсан дүнг давхар гараар нэмэхгүй.
ТТ-03а · 35 · Дотоодын зах зээлээс худалдан авсан БАҮ-нд төлсөн дүн (НӨАТ-гүй)	6,000,000 ₮	Тулгах: падаан/хавсралтаас татсан дүнг давхар гараар нэмэхгүй.
ТТ-03а · 42 · Худалдан авсан БАҮ-нд төлсөн НӨАТ-ын нийт дүн	600,000 ₮	Тулгах: падаан/хавсралтаас татсан дүнг давхар гараар нэмэхгүй.
ТТ-03а · 43 · Хасагдахгүй НӨАТ	0 ₮	Нийлбэр/тооцоо: эх баримт, хавсралттай тулгана.
ТТ-03а · 49 · Тухайн сард хасагдах НӨАТ-ын дүн (42−43)	600,000 ₮	Нийлбэр/тооцоо: эх баримт, хавсралттай тулгана.
ТТ-03а · 56 · Тухайн сард төлбөл зохих НӨАТ (31+52)	1,000,000 ₮	Хасалтын өмнөх гарах татвар 1 сая; эцсийн төлөх дүн 400,000 ₮-ийг нэрээр нь тулгана.
ТТ-03а · 57 · Тухайн сард буцаан авах НӨАТ (49+55)	600,000 ₮	Энэ нь хасалтын 600,000 ₮; банканд буцаан олгох зөвшөөрөл биш.
Эцсийн тооцоогоор төлбөл зохих НӨАТ	400,000 ₮	Энэ талбарын дугаар эх дотор 64/65 гэж зөрсөн тул нэр ба томьёогоор нь тулгана.

⑤ Илгээх, төлөх, эцэслэх

07 сарын падаан, борлуулалт, худалдан авалтын бүртгэлийн мэдээллээ татварын тайлангийн системд тулга. Автоматаар татсан дүнг гараар дахин нэмж давхардуулахгүй.
ТТ-03а-ийн сонгосон хугацаа 2026.07 мөн эсэх, нийлбэр ба хавсралтын зөрүү 0 эсэхийг шалгаад эрх бүхий хэрэглэгчээр илгээнэ.
2026.08.10-ны дотор 400,000 ₮ төлж, банкны баримт болон татварын дансанд туссан төлөлтийг хадгал. Илгээсэн төдийгөөр төлсөнд тооцохгүй.

Тулгалт	Тооцоо	Үр дүн
Падаан ↔ журнал	1,000,000 − 600,000	400,000
Тайлан ↔ өглөг	400,000 − 400,000	Зөрүү 0
Төлөлтийн дараах өглөг	0 + 400,000 − 400,000	0

Алдаа гарвал

Хасалт 600,000-аар дутвал ХА-001-ийн регистр, хугацаа, падааны төлөв, хасалтын зориулалтыг шалга. Өглөг 1,000,000 хэвээр бол 600,000-ын хаалтын бичилт хийгдсэн эсэхийг шалга. Илүү төлөлтийг автомат буцаалт гэж бүртгэхгүй.

Эх: НӨАТ-ын тухай хууль, 9, 11, 14, 16 · ТТ-03а нөхөх заавар ·

БҮТЭН ЖИШЭЭ 02 · 2026 оны I хагас жил

ААНОАТ — СТ-30-аас ТТ-02, 23 сая ₮-ийн өглөг хүртэл

Зохиомол байгууллагын 2025 оны татвар ногдуулах орлого 2.2 тэрбум ₮; хялбаршуулсан горимгүй тул хагас жилийн тайлан гаргана. НББ-ийн ашигт гэрээний үүрэг зөрчсөнөөс төлсөн 50 саяын торгууль зардал, Засгийн газрын бондын 20 саяын хүүгийн орлого аль хэдийн орсон. Бусад тусгай хувь, хөнгөлөлт, чөлөөлөлт, түр зөрүү, шилжүүлсэн алдагдал, гадаад татварын хасалтгүй. Орлого, зардлыг НББ-д өмнө нь бүртгэсэн; доорх журнал нь одоогийн татварын хэсэг. 470 саяын удирдлага/борлуулалтын зардал, 2,500 саяын өртөг нь хасалтын шаардлага хангасан; торгуулийг үндсэн бус зардалд ангилсан.

Тусад нь нээх / хэвлэх ↗

Тулгаж дуусгах дүнНогдол 203,000,000 ₮ − төлсөн 180,000,000 ₮ = өглөг 23,000,000 ₮

① Анхан шатны баримт, эхний нөхцөл

Ажлын баримт	Үзүүлэлт	Дүн (₮)
Борлуулалтын бүртгэл	Ердийн дотоодын борлуулалт; НӨАТ-гүй орлого	5,000,000,000
Х-01 · ЗГ-ын бонд, хүүгийн мэдээ	Чөлөөлөгдөх хүү; 21.1.1; холбоотой зардалгүй	20,000,000
Өртгийн бүртгэл	Борлуулалтын өртөг; хасалтын шаардлага хангасан	2,500,000,000
Зардлын дэлгэрэнгүй	Удирдлага, борлуулалтын ердийн зардал; хасалтын шаардлага хангасан	470,000,000
Н-01 · гэрээ, торгуулийн тооцоо, төлөлт	Гэрээний үүрэг зөрчсөн торгууль; НББ-д үндсэн бус зардал; татварт 16.1.3-аар хасагдахгүй	50,000,000
Орлогын тайлан	5,020 сая нийт орлого − 3,020 сая нийт зардал = татварын өмнөх ашиг	2,000,000,000
Банк + татварын данс	01–06 сарын өөрийн урьдчилгаа; эхний үлдэгдэл 0	180,000,000

② Тооцооны ажлын хүснэгт

Үзүүлэлт	Томьёо / баримт	Дүн (₮)
Нийт орлого	5,000,000,000 + 20,000,000	5,020,000,000
Нийт зардал	2,500,000,000 + 470,000,000 + 50,000,000	3,020,000,000
Татварын өмнөх ашиг	Санхүүгийн орлогын тайлан	2,000,000,000
Байнгын нэмэх зөрүү	СТ-30 мөр 3 → мөр 2; хасагдахгүй торгууль	50,000,000
Байнгын хасах зөрүү	СТ-30 мөр 6 → мөр 5; чөлөөлөгдөх бондын хүү	20,000,000
Татварын суурь	2,000,000,000 + 50,000,000 − 20,000,000	2,030,000,000
Ногдуулсан татвар	2,030,000,000 × 10%	203,000,000
Төлөх үлдэгдэл	203,000,000 − 180,000,000	23,000,000

③ Журналын бичилт

Баримт / үйл явдал	Дебет	Кредит	Дүн (₮)
01–06 сарын урьдчилгаа	ААНОАТ-ын урьдчилгаа	Банк	180,000,000
Хагас жилийн татвар	Орлогын татварын зардал	ААНОАТ-ын өглөг	203,000,000
Урьдчилгааг хаах	ААНОАТ-ын өглөг	ААНОАТ-ын урьдчилгаа	180,000,000
Үлдэгдэл төлөх	ААНОАТ-ын өглөг	Банк	23,000,000

④ Тайлангийн мөр, хавсралт руу шилжүүлэх

СТ-30 мөр 13 → ТТ-02 мөр 24; СТ-30 мөр 22 / 23 / 27 = 2.03 тэрбум / 203 сая / 203 сая. Н-01, Х-01 нь жишээний ажлын баримтын код. Энд 50 саяын торгууль, 20 саяын чөлөөлөгдөх хүү хоёулаа байнгын зөрүү; зардлыг хоёр удаа хасаагүй. Өөрийн урьдчилгаа 180 саяыг ТТ-02 мөр 52 дахь бусдад суутгуулсан татвартай андуурахгүй. 2024 оны хавсралтын багцад ХМ-02(9) тохируулгын мэдээ мөн бий. eTax-д тухайн хугацаанд шаардсан хавсралтын нэр, хувилбарыг шалгаж, СТ-30-ын баталгаажсан тооцоотой холбож бөглөнө. Нийлбэр ба задаргааг дахин нэмж давхардуулахгүй.

Тайлан / талбар	Тулгах дүн	Үйлдэл / хяналт
ХМ-02(1) · чөлөөлөгдөх орлого	20,000,000 ₮	Баримт: ЗГ-ын бондын хүү → ТТ-02 мөр 2; СТ-30 мөр 6.
ХМ-02(2) · нийтлэг хувьтай орлого	5,000,000,000 ₮	Баримт: борлуулалтын бүртгэл → ТТ-02 мөр 5/6.
ХМ-02(3) · А / Б / В хэсэг	Нийт 3,020 сая; хасагдах 2,970 сая; хасагдахгүй 50 сая ₮	Баримт: өртөг 2,500 + удирдлага/борлуулалт 470 + торгууль 50 сая. Торгуулийг Б хэсэгт хасагдах зардлаар оруулахгүй.
СТ-30 · мөр 1 / 2 / 3 / 5 / 6	2 тэрбум / 50 сая / 50 сая / 20 сая / 20 сая	Мөр 2, 5 нь нийлбэр; давхар тооцохгүй.
СТ-30 · мөр 9 / 10–12 / 13	2.03 тэрбум / 0 / 2.03 тэрбум	Байнгын хоёр зөрүү; энэ жишээнд түр зөрүү 0.
ТТ-02 · 1 · Нийт орлогын дүн (2+3+4+5)	5,020,000,000 ₮	Нийлбэр: 5,000 саяын борлуулалт + 20 саяын чөлөөлөгдөх хүү.
ТТ-02 · 2 · Татвараас чөлөөлөгдөх орлого	20,000,000 ₮	Баримт: ХМ-02(1), бондын хүүгийн мэдээ; СТ-30-ын бууралтад мөн холбоно.
ТТ-02 · 3 · Тусгай хувь хэмжээгээр татвар ногдох орлого	0 ₮	Энэ жишээнд байхгүй.
ТТ-02 · 4 · Бусад орлогын дүн	0 ₮	Энэ жишээнд байхгүй.
ТТ-02 · 5 · Нийтлэг хувь хэмжээгээр татвар ногдох орлого	5,000,000,000 ₮	Нийлбэр: ХМ-02(2) ба мөр 6; чөлөөлөгдөх хүү орохгүй.
ТТ-02 · 6 · Бараа, ажил, үйлчилгээний борлуулалтын орлого	5,000,000,000 ₮	Баримт: борлуулалтын бүртгэл, ХМ-02(2).
ТТ-02 · 7–16 · Бусад дэлгэрэнгүй орлогын мөрүүд	0 ₮	Энэ жишээнд холбогдох орлого байхгүй.
ТТ-02 · 17 · Нийт зардлын дүн (18+19+20)	3,020,000,000 ₮	Нийлбэр: 2,500 + 470 + 50 сая. Хасагдахгүй торгууль НББ-ийн зардалд орсон.
ТТ-02 · 18 · Борлуулалтын өртөг	2,500,000,000 ₮	Баримт: өртгийн бүртгэл, ХМ-02(3) А/Б.
ТТ-02 · 19 · Удирдлагын болон борлуулалтын үйл ажиллагааны зардал	470,000,000 ₮	Баримт: хасалтын шаардлага хангасан зардал, ХМ-02(3) А/Б.
ТТ-02 · 20 · Үндсэн бус үйл ажиллагааны зардал	50,000,000 ₮	Баримт: торгуулийн тооцоо, ХМ-02(3) А/В. Татварын суурьд буцааж нэмнэ.
ТТ-02 · 21 · Татвар төлөхийн өмнөх ашиг, алдагдал (1−17)	2,000,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 22 · Татварын өмнөх ашгийг нэмэгдүүлэх дүн (СТ-30 нэмэгдүүлэх зөрүү)	50,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 23 · Татварын өмнөх ашгийг бууруулах дүн (СТ-30 бууруулах зөрүү)	20,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 24 · Татвар ногдуулах орлогын дүн (21+22−23), СТ-30 мөр13	2,030,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 25 · Сайн дурын даатгалын хураамжийн хэтрэлт, СТ-30 мөр20	0 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 26 · Зохицуулагдсан татвар ногдуулах орлого (24+25)	2,030,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 27 · Өмнөх жилүүдээс шилжүүлэн тооцсон алдагдал	0 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 28 · Нийтлэг хувь хэмжээгээр татвар ногдуулах орлого (26−27)	2,030,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 29 · Нийтлэг хувь хэмжээгээр ногдуулсан татвар	203,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 30 · 22.5-д заасан хөнгөлөлт	0 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 31 · Нийтлэг хувь хэмжээгээр төлбөл зохих татвар (29−30)	203,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 51 · Тусгай хувь хэмжээгээр ногдуулсан татвар	0 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 52 · Бусдад суутгуулсан татвар; өөрийн урьдчилгаа төлөлт биш	0 ₮	Бусдад суутгуулсан татвар 0. Өөрийн төлсөн 180 саяын урьдчилгааг энд оруулахгүй.
ТТ-02 · 53 · Гадаад улсад төлсөн татвараас хасаж тооцох дүн	0 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
ТТ-02 · 54 · Төлбөл зохих албан татвар (31+51−52−53)	203,000,000 ₮	Тооцоо: СТ-30 болон үндсэн тайлангийн нийлбэртэй тулгана; дүнг давхар нэмэхгүй.
Татварын дансны тусдаа тулгалт	203,000,000 − 180,000,000 = 23,000,000 ₮	ТТ-02 мөр 54 нь 203 сая хэвээр; төлөх үлдэгдэл нь 23 сая.

⑤ Илгээх, төлөх, эцэслэх

СТ-30-д Н-01-ийг 16.1.3, Х-01-ийг 21.1.1-тэй холбо. Холбоотой зардал, түр зөрүү, бусад тохируулга энэ жишээнд 0; бодит байгууллагын түр зөрүүний хойшлогдсон татварыг тусдаа тооцно.
ТТ-02, СТ-30 болон холбогдох хавсралтын нийлбэрийг тулгаад 2026.07.20-ны дотор I хагас жилийн тайлангаа илгээ.
Татварын дансанд туссан урьдчилгаа 180 саяыг баталгаажуулж, 25.2-ын улирлын тооцоогоор үлдсэн 23 саяыг 2026.07.20-ны дотор төл. Төлсний дараа урьдчилгаа, өглөг хоёулаа 0 болсон эсэхийг тулга.

Тулгалт	Тооцоо	Үр дүн
Суурийн тулгалт	2,000 сая + 50 сая − 20 сая	2,030 сая
Ногдол ↔ журнал	203 сая − 203 сая	Зөрүү 0
Төлөхөөс өмнөх өглөг	0 + 203 сая − 180 сая	23 сая
Үлдэгдэл төлсний дараа	23 сая − 23 сая	0

Алдаа гарвал

Ногдол 200 сая гарвал 50 саяын нэмэх ба 20 саяын хасах тохируулгыг орхигдуулсан эсэхийг шалга. Урьдчилгаа татварын дансанд өөр хугацаанд орсон бол төлөлтийн баримтыг залруулж баталгаажуул; нотолгоогүйгээр дүнг шууд багасгахгүй.

Эх: ААНОАТ-ын хууль, 13, 18–20, 25–26 · ТТ-02 нөхөх заавар; 2021 А/68 өөрчлөлт · 2024 А/216 хавсралтын өөрчлөлт · СТ-30 албан маягт · ТТ-02 үндсэн маягт ·

БҮТЭН ЖИШЭЭ 03 · 2026 оны 07 сар

Цалин — НДШ, ЭМДШ, ХХОАТ, гарт олгох дүн ба тайлан

Монгол Улсад байнга оршин суугч, үндсэн ажилтан А; бүтэн сар ажилласан, цалин 4 сая ₮. Сар бүр ижил цалинтай, бусад орлого, чөлөөлөлт, урьдчилгаа, суутгалгүй. НДШ-ийн ажил олгогчийн эрсдэлийн доод ангилал 10.5%; энэ цалин шимтгэлийн дээд хязгаараас доогуур. Ажилтны жинхэнэ регистр ашиглаагүй.

Тусад нь нээх / хэвлэх ↗

Тулгаж дуусгах дүнАжилтанд 3,186,000 ₮ · даатгалд 960,000 ₮ · ХХОАТ 354,000 ₮

① Анхан шатны баримт, эхний нөхцөл

Баримт	Нөхцөл	Тулгах зүйл
Хөдөлмөрийн гэрээ + цагийн бүртгэл	Цалин 4,000,000 ₮; бүтэн сар	Батлагдсан цалингийн хүснэгт
Даатгалын бүртгэл	Ажилтан НДШ 9.5%, ЭМДШ 2%; ажил олгогч НДШ 10.5%, ЭМДШ 2%	Даатгуулагчийн код, эрсдэлийн ангилал
Жилийн суурийн хяналт	Сарын суурь 3,540,000 × 12 = 42,480,000 ₮	2026 оны цалингийн хөнгөлөлт 0; жилийн эцэст өссөн дүнгээр эцэслэнэ

② Тооцооны ажлын хүснэгт

Үзүүлэлт	Томьёо	Дүн (₮)
Нийт цалин	Гэрээ, цагийн бүртгэл	4,000,000
Ажилтны НДШ	4,000,000 × 9.5%	380,000
Ажилтны ЭМДШ	4,000,000 × 2%	80,000
ХХОАТ-ын суурь	4,000,000 − 380,000 − 80,000	3,540,000
ХХОАТ	3,540,000 × 10%; хөнгөлөлт 0	354,000
Гарт олгох	4,000,000 − 380,000 − 80,000 − 354,000	3,186,000
Ажил олгогчийн НДШ	4,000,000 × 10.5%	420,000
Ажил олгогчийн ЭМДШ	4,000,000 × 2%	80,000
Нийт хөдөлмөрийн зардал	4,000,000 + 420,000 + 80,000	4,500,000

③ Журналын бичилт

Баримт / үйл явдал	Дебет	Кредит	Дүн (₮)
Цалин бодох	Цалингийн зардал	Цалингийн өглөг	4,000,000
Ажилтны НДШ суутгах	Цалингийн өглөг	НДШ-ийн өглөг	380,000
Ажилтны ЭМДШ суутгах	Цалингийн өглөг	ЭМДШ-ийн өглөг	80,000
ХХОАТ суутгах	Цалингийн өглөг	ХХОАТ-ын өглөг	354,000
Ажил олгогчийн НДШ	НДШ-ийн зардал	НДШ-ийн өглөг	420,000
Ажил олгогчийн ЭМДШ	ЭМДШ-ийн зардал	ЭМДШ-ийн өглөг	80,000
Цалин шилжүүлэх	Цалингийн өглөг	Банк	3,186,000
НДШ төлөх	НДШ-ийн өглөг	Банк	800,000
ЭМДШ төлөх	ЭМДШ-ийн өглөг	Банк	160,000
ХХОАТ төлөх	ХХОАТ-ын өглөг	Банк	354,000

④ Тайлангийн мөр, хавсралт руу шилжүүлэх

Ажилтан А 01–09 сарын турш сар бүр 4 сая ₮-ийн ижил цалинтай гэж үргэлжлүүлэн үзэв. Доорх ТТ-11 / ХМ-11(1) дүн нь III улирлын ОНЫ ЭХНЭЭС ӨССӨН дүн; 07 сарын дан тоог илгээхгүй. Хүснэгтийн хувийг 9-өөр үржүүлэхгүй. Ажилтны бодит регистр, татвар төлөгчийн дугаарыг өөрийн баталгаажсан бүртгэлээс авна. ХМ-11(1)-ийн 14-р багана 9 сар, 15-р багана сарын хөнгөлөлт 0 ₮. 16-р баганад хэвлэгдсэн “14+15” томьёо нэгжийн зөрүүтэй тул сарын тоог мөнгөн дүнтэй нэмэхгүй; нийт хөнгөлөлт 0 ₮. Орлогын нийлбэр 36 саяыг суутгасан татварын 3.186 саятай сольж тулгахгүй.

Тайлан / талбар	Тулгах дүн	Үйлдэл / хяналт
01–06 сарын эхлэх өссөн дүн	Цалин 24,000,000; ажилтны шимтгэл 2,760,000; суурь 21,240,000; ХХОАТ 2,124,000 ₮	Өмнөх улирлын баталгаажсан тайлантай тулгана.
07–09 сарын нэмэгдэх хөдөлгөөн	Цалин 12,000,000; ажилтны шимтгэл 1,380,000; суурь 10,620,000; ХХОАТ 1,062,000 ₮	07 сарын жишээ × 3; 08–09 сард ижил нөхцөлтэй.
ТТ-11 · “Татвар төлөгчийн тоо” багана	1 хүн	Баримт: орлоготой ажилтан А нэг хүн; 9 сарын тоогоор үржүүлж 9 хүн болгохгүй.
ТТ-11 · 1 · Цалин хөлс түүнтэй адилтгах нийт орлого	36,000,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 2 · Хөдөлмөрийн гэрээний үндсэн цалин болон холбогдох нэмэгдэл	36,000,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 9 · Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний чөлөөлөгдөх орлого	0 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 10 · Татвар ногдох орлого (1−9)	36,000,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 11 · ЭМД, НДШ	4,140,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 12 · Хөгжлийн бэрхшээлтэй хүний шимтгэл	0 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 13 · Хасагдах шимтгэл (11−12)	4,140,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 14 · Татвар ногдуулах орлого (10−13)	31,860,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 15 · Ногдуулсан татвар	3,186,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 16 · 23.1 хөнгөлөлт	0 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 17 · Суутгавал зохих татвар (15−16)	3,186,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 22 · Суутгасан албан татвар (17+21)	3,186,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ТТ-11 · 37 · Суутгасан нийт албан татвар (22+36)	3,186,000 ₮	01–09 сарын өссөн дүн
ХМ-11(1) · багана 1 · Хуулийн7.1.1 орлого	36,000,000 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 4 · Нийт (1+2+3)	36,000,000 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 5 · ЭМД/НДШ хувь	11.5%	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 6 · ЭМД/НДШ дүн (7.1.6-аас бусад)	4,140,000 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 8 · 7.1-ийн орлогод татвар ногдуулах суурь (4−6−7)	31,860,000 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 10 · Шууд бус орлого	0 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 11 · Нийт татвар ногдуулах орлого (8+10)	31,860,000 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 12 · Шатлал	1-р шатлал	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 13 · Ногдуулсан татвар	3,186,000 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 14 · Орлого хүлээн авсан сарын тоо / ажилласан сар	9 сар	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 15 · Сард ногдох хөнгөлөлт	0 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 16 · Хуулийн 23.1-ийн нийт хөнгөлөлт (хэвлэлийн 14+15 томьёог хэрэглэхгүй)	0 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 17 · Хөнгөлөлтийн дараах татвар (13−16)	3,186,000 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
ХМ-11(1) · багана 20 · Нийт суутгасан албан татварын дүн (17+18+19)	3,186,000 ₮	Ажилтан А; нэгжийг анхаарч, мөнгөн нийлбэрийг ТТ-11-тэй тулгана.
07 сарын даатгалын тайлан / ажилтны задаргаа	Цалин 4,000,000; НДШ 800,000; ЭМДШ 160,000; нийт 960,000 ₮	Ажилтны 460,000 + ажил олгогчийн 500,000. Даатгалын ангилал тус бүрээр тулгана.

⑤ Илгээх, төлөх, эцэслэх

Цалингийн хүснэгтийг баталгаажуулж, 3,186,000 ₮-ийг ажилтанд шилжүүл. НДШ 800,000, ЭМДШ 160,000 ₮-ийн нийлбэр 960,000 ₮-ийг 07 сард төлж, холбогдох дансны хуваарилалттай тулга.
07 сарын даатгалын тайланг 2026.08.05-ны дотор; суутгасан ХХОАТ 354,000 ₮-ийг 2026.08.10-ны дотор төл.
III улирлын ТТ-11/ХМ-11(1)-д 01–09 сарын цалин 36 сая, ажилтны шимтгэл 4.14 сая, суурь 31.86 сая, татвар 3.186 саяыг нэгтгэж 2026.10.20-ны дотор илгээ. Өмнө тайлагнасан хагас жилийн дүнг дахин нэмж давхардуулахгүй.
Тайлангийн хүлээн авсан төлөв, ажилтны задаргаа, төлөлтийн баримт, өглөгийн тулгалтыг нэг багц болгон хадгал.
Улирлын татварын тулгалтад 01–08 сарын 2,832,000 ₮ өмнө төлөгдсөн, 09 сарын 354,000 ₮-ийг 2026.10.09-нд төлсөн гэж үзэв. Нийт 3,186,000 ₮ төлөлт → III улирлын суутгалтай зөрүү 0.

Тулгалт	Тооцоо	Үр дүн
Цалингийн өглөг	4,000,000 − 380,000 − 80,000 − 354,000 − 3,186,000	0
НДШ өглөг	380,000 + 420,000 − 800,000	0
ЭМДШ өглөг	80,000 + 80,000 − 160,000	0
ХХОАТ өглөг	354,000 − 354,000	0
Зардал ↔ нийт мөнгөн гаралт	3,186,000 + 960,000 + 354,000	4,500,000
III улирлын ХХОАТ-ын тулгалт	3,186,000 − 2,832,000 − 354,000	0

Алдаа гарвал

Гарт олгох дүн 80,000-аар бага байвал 11.5%-ийн нийлбэр дээр ЭМДШ 2%-ийг давхар нэмж суутгасан эсэхийг шалга. ХХОАТ 400,000 гарвал татварын сууриас ажилтны 460,000-ын даатгалыг хассан эсэхийг шалга.

Эх: ХХОАТ-ын хууль, 14, 21, 23, 25–27 · НД-ын ерөнхий хууль, 18–21, 25 · ЭМДШ 2026 оны 01 тогтоол · 2022 А/210 · ТТ-11, ХМ-11 · Албан маягтын PDF ·

НОГДУУЛАЛТ БА ХУГАЦАА

Төлөх өдөр, тайлагнах өдрийг тусад нь хөтөл.

2026 онд ажил гүйлгээ, тайлангийн хугацаанд хэрэглэх ажлын зураглал. Жилийн тайланг 2027 онд гаргах үед хэрэгжих шинэ хугацаа, шилжилтийн албан зааврыг тусад нь нягтална.

Төрөл / нөхцөл	Төлөх	Тайлагнах / тулгах	Хуулийн үндэс
НӨАТ · сарын	Дараа сарын 10	Дараа сарын 10	16.1
Цалингийн ХХОАТ	Дараа сарын 10	Улирал: дараа улирлын эхний сарын 20, өссөн дүнгээр	25.6; 27.1
ААНОАТ · 2026 ерөнхий горим	Хуваарийн дагуу сарын 25; улирлын тооцоо дараа улирлын эхний сарын 20	Өмнөх жилийн сууриас хамааран улирал / хагас жил; хагас жил 07.20	25.1–25.2; 26.1–26.4
НДШ · ажилтан ба ажил олгогч	Тухайн сард	Дараа сарын 05; амралт/баяр бол дараагийн ажлын өдөр	21.1; 25.1
Газрын төлбөр	04.20, 07.20, 10.20, дараа оны 01.20	Ногдуулалтыг газрын байгууллагаас авч, татварын данстай тулгана	10 дахь зүйлийн 5
Үл хөдлөх · хуулийн этгээд	03.15, 06.15, 09.15, 12.15	Дараа оны 02.10	8.2; 9.1
Үл хөдлөх · иргэн	02.15	Дараа оны 02.10	8.3; 9.1
Онцгой · дотоодын спиртээс бусад бараа	Тухайн сарын 25-нд урьдчилан	Дараа сарын 05	8.2–8.3
Онцгой · спирт	Борлуулснаас хойш ажлын 2 өдөр	Хамаарах сарын тайлан	8.4
Хотын татвар	Дараа сарын 10	Улирал: дараа улирлын эхний сарын20; жил: дараа оны01.20	10.3–10.4
Тээврийн хэрэгсэл · байгууллага	Улирлын сүүлийн сарын25	Бүртгэл, ногдуулалт, төлөлтийг хөрөнгө бүрээр тулгах	7
Малын тоо толгой	07.15, 12.15	Тооллого, орон нутгийн шийдвэр, ногдуулалтаар тулгах	7.1
Ашигт малтмалын лиценз	Олгосон огнооноос дараа жилийн төлбөрийг урьдчилан	Лицензийн төлөв, талбай, жилтэй тулгах	34.2
АМНАТ · ерөнхий нөхцөл	Дараа сарын 20; жилийн эцсийн тооцоо дараа оны 02.10	Улирал: дараа улирлын эхний сарын 20; жил: 02.10. Алт тушаасан хувь хүний тусгай нөхцөлийг дэлгэрэнгүй тайлбараас хар.	47.10–47.13
Түгээмэл тархацтай ашигт малтмал	Баталгаажсан ногдуулалт, төлөлтийн хуваариар	Улирал: дараа улирлын эхний сарын 20; жил: дараа оны 01.20	33; 34.9
Агаар · түүхий нүүрс	Дараа улирлын эхний сарын 20	Улирал: мөн 20; жил: дараа оны 02.10	9.1
Агаар · органик уусгагч	Импортлох/үйлдвэрлэх тусгай зөвшөөрөл авахаас өмнө	Жил: дараа оны 02.10	9.2
Агаар · тээврийн хэрэгсэл	Жилд нэг удаа 06.01-ээс өмнө	Төлөлтийг техникийн үзлэгийн бүртгэлтэй тулгах	9.3
Агаар · томоохон суурин эх үүсвэр	Дараа оны 02.10	Дараа оны 02.10	9.4
Ус бохирдуулсны төлбөр	Дараа улирлын эхний сарын 20	Улирал: мөн 20; жил: дараа оны 02.10	9.1
Байгалийн нөөц · ашиглагч	Зөвшөөрөл, гэрээ, хуульд үндэслэсэн ногдуулалт/нэхэмжлэлээр	Хураагчийн дараа сарын 10, дараа оны 01.10-ны үүргийг бүх ашиглагчийн тайлан гэж үзэхгүй	23.1–23.2; 24.1

НДШ-ийн амралтын өдрийн тусгай дүрмийг бусад бүх татварт автоматаар хэрэглэхгүй. Мэдэгдэл, гэрээ, лицензээр тогтоох хугацаатай төрөлд өөрийн албан ногдуулалтын огноог ашиглана.

Хувьсах тарифын нотолгоог ингэж бүрдүүлнэ

Бүртгэх талбар	Жишээ / хийх үйлдэл
Төрөл + объект	Газрын нэгж талбар, хөрөнгийн дугаар, HS код, лицензийн дугаар
Эрх бүхий шийдвэр	Баталсан байгууллага, шийдвэрийн дугаар/огноо, эхийн холбоос
Мөрдөх хугацаа	Эхлэх ба дуусах огноо; тухайн гүйлгээ энэ завсарт орж байгаа эсэх
Суурь + нэгж	м², тонн, литр, см³ эсвэл татваргүй мөнгөн суурь
Хувь/тариф + хасалт	Албан хүснэгтийн мөр, бүс, зориулалт, хөнгөлөлтийн нотолгоо
Тооцоо + ногдуулалт	Өөрийн тооцоо ↔ эрх бүхий байгууллагын ногдол ↔ дансны үлдэгдэл

Газрын төлбөр: egazar.gov.mn дахь өөрийн талбарын мэдээлэл. Албан тайлбар: Газрын үнэлгээ, татвар, төлбөрийн систем. Нэгж үнэ баталгаажаагүй бол нөхцөлт жишээний 600 ₮/м²-ийг бодит ногдуулалт болгон хуулж болохгүй.

ӨӨРИЙН ДҮНГЭЭР ТУЛГАХ

Тайлан ба өглөгийн зөрүүг ол.

Нэг татвар, нэг тайлант хугацааны дүнг оруулна. Ногдол нь төлөлтөөс өмнөх тайлангийн дүн. Өглөгийг эерэг, авлагыг сөрөг тэмдгээр оруулна. Зөрүү 0 гарах нь татварын горим зөв сонгосны баталгаа биш.

Эхний үлдэгдэл (₮)

Тайлангийн ногдол (₮)

Баталгаажсан нэмэх / хасах тохируулга (₮)

Төлсөн дүн (₮)

Ерөнхий дансны эцсийн үлдэгдэл (₮)

Тооцооны үр дүн

Эхний үлдэгдэл + ногдол ± тохируулга − төлөлт = тооцооны үлдэгдэл

Тооцооны эцсийн үлдэгдэл: 23,000,000 ₮
Ерөнхий данстай зөрүү: 0 ₮

Тооцооны зөрүү 0.

Дүнг серверт илгээхгүй. Хуудсыг дахин ачаалахад жишээний утга сэргэнэ. Авлага гарвал буцаан олголт автоматаар батлагдсан гэж үзэхгүй.

05 / ТООЦООГОО ТУРШИХ

Хоёр суурь тооцоог өөрийн дүнгээр хар.

Эдгээр нь нөхцөлөө баталгаажуулсны дараах тооцооны туслах хэрэгсэл. Татварын горим, хасалтын эрхийг автоматаар шийдэхгүй.

НӨАТ · 10%

НӨАТ орсон/ороогүй үнийг ялгаж, зөвшөөрөгдөх хасалтыг салгана. Импорт, холимог хувь, тусгай буцаалтыг тооцохгүй.

Борлуулалтын дүн (₮)

Үнийн нөхцөл

Хасалтын шаардлага хангасан НӨАТ (₮)

НӨАТ-гүй суурь: 10,000,000 ₮
Борлуулалтын НӨАТ: 1,000,000 ₮
Төсөвт төлөх тооцооны дүн: 400,000 ₮

НӨАТ орсон үнийн татвар = үнэ × 10/110. НӨАТ-ын тухай хууль

ААНОАТ · 2026 оны ерөнхий горим

Татварын тохируулга хийгдсэн суурь оруулна. 1%-ийн тусгай хувь, 90%-ийн хөнгөлөлт, хялбаршуулсан горим, бусад хөнгөлөлт ороогүй.

Жилийн татвар ногдуулах орлого (₮)

Хөнгөлөлтийн өмнөх татвар: 203,000,000 ₮
Суурьт эзлэх үр дүнгийн хувь: 10.00%

6 тэрбум хүртэл: суурь × 10%. Үүнээс дээш: 600 сая + (суурь − 6 тэрбум) × 25%.

Зөвхөн 2026. 2027 оны шинэ 15%-ийн завсрын шатлалыг энэ тооцоолуур хэрэглэхгүй.

Хуулийн мөрдөх огнооны тайлбар · 2026 онд хэрэглэх шатлалын эх

06 / САРЫН ХААЛТ

Татварын тооцоо дуусах зургаан хяналт

Зөвхөн тайлан илгээснээр ажил дуусахгүй. Үүрэг, тооцоо, бүртгэл, төлөлт хоорондоо таарах ёстой.

01 · ХАМРАХ ХҮРЭЭ

Үүргийн бүртгэл

Татвар бүрийн төлөгч/суутгагчийн төлөв, байршил, горим, зөвшөөрөл, хүчинтэй шийдвэрийг бүртгэ.

02 · БАРИМТ

Бүрэн байдлын тулгалт

Банк, касс, борлуулалт, худалдан авалт, цалин, гаалийн мэдүүлэг, тоолуур, агуулахын хөдөлгөөнийг шалга.

03 · СУУРЬ

Тооцооны ажлын хүснэгт

Хасалт, чөлөөлөлт, суутгал, валют, биет нэгж, тарифын огноог мөр бүрд нотолгоотой болго.

04 · ДАНС

Өглөг, авлагын тулгалт

Эхний үлдэгдэл + ногдол − төлөлт ± тохируулга = эцсийн үлдэгдэл. Илүү төлөлтийг буруу өглөгөөр үлдээхгүй.

05 · ТАЙЛАН

Мөр ба хавсралт

Үндсэн тайланг хувь хүн, хөрөнгө, нийлүүлэлт, нөөцийн хавсралтуудтай тулга. Хүлээн авсан төлөвийг хадгал.

06 · ТӨЛӨЛТ

Хугацаа ба нотолгоо

Татварын төрөл, хугацаа, төлөх данс, гүйлгээний утга, банкны баримт, татварын дансны тусгалтыг шалга.

Төлөх, тайлагнах хугацааны нэгдсэн хүснэгт рүү →

2027 оны шинэчлэлд бэлтгэх

ААНОАТ: 10% / 15% / 25%-ийн шинэ шатлал, 90%-ийн хөнгөлөлтийн босго, тайлагнах хугацааг программ болон ажлын хүснэгтэд огноогоор удирд.
НӨАТ: 50 саяас 400 сая ₮ болох бүртгэлийн босго болон бүртгэлтэй этгээдийн шилжилтийн журмыг тусгайлан шалга.
ХХОАТ: 2027 оны суурийн хасалт, шатлал, хуучин хөнгөлөлтийн өөрчлөлт, жилийн эцсийн тайлагналыг цалингийн системтэй тулга.
НДШ: ажил олгогчийн 10.4 / 11.3 / 12.3%-ийн шинэ хэмжээг 2027.01.01-нээс хэрэглэхээр огноотой тохируул.

2027 онд өгөх 2026 оны жилийн тайлангийн хугацаа, шилжилтийн хэрэглээг тухайн үеийн хүчинтэй журам, татварын албаны заавартай нягтална. Эх: ААНОАТ, НӨАТ, ХХОАТ, НДШ.

07 / БҮРЭН ЖАГСААЛТ

ТЕХ-ийн 7.2 дахь 30 төрөл

Нэг бүрийг дээрх тайлбартай холболоо. “Ногдуулалт баталгаажаагүй” нь 0%-ийн татвар гэсэн тэмдэглэгээ биш.

Заалт	Нэр	Ангилал	Энэ лавлах дахь төлөв
7.2.1	Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.2	Гаалийн албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.3	Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.4	Онцгой албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.5	Автобензин, дизелийн түлшний албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.6	Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.7	Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.8	Агаарын бохирдлын төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.9	Улсын тэмдэгтийн хураамж	Хураамж	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.10	Ус бохирдуулсны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.11	Газрын тосны нөөц ашигласны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.12	Газрын тосны хайгуул, ашиглалтын тусгай зөвшөөрлийн төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.13	Хувь хүний орлогын албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.14	Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.15	Малын тоо толгойн албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.16	Автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.17	Байгалийн баялаг ашиглах эрхийн зөвшөөрлийн хураамж	Хураамж	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.18	Газрын төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.19	Галт зэвсгийн албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.20	Хотын албан татвар	Албан татвар	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.21	Нохой, муурын албан татвар	Албан татвар	Ногдуулалт баталгаажаагүй
7.2.22	Өв залгамжлал, бэлэглэлийн албан татвар	Албан татвар	Ногдуулалт баталгаажаагүй
7.2.23	Хог хаягдлын үйлчилгээний хураамж	Хураамж	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.24	Байгалийн ургамал ашигласны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.25	Усны нөөц ашигласны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.26	Рашаан ашигласны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.27	Ойн нөөц ашигласны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.28	Ан амьтны нөөц ашигласны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.29	Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр	Төлбөр	Хэрэглэх нөхцөлтэй
7.2.30	Генетик нөөц, уламжлалт мэдлэг ашигласны үр шимийн төлбөр	Төлбөр	Нэгдсэн тариф баталгаажаагүй

08 / ЭХ СУРВАЛЖ БА ХЭРЭГЛЭХ ХҮРЭЭ

Тайлбар бүр хуулийн эхтэй.

Албан ёсны хуулийн нэгтгэсэн эх болон ТЕГ-ийн тайлбарыг ашиглав. Хүчин төгөлдөр болох огноо, хүчингүй болсон хэсэг, орон нутгийн шийдвэрийг тухайн гүйлгээнд дахин тулгана.

Лавлахын хүрээ: Монголын НББ-ийн практикт хэрэглэгдэх үндсэн бүтэц, тооцооны зарчим, тулгалтын арга. Орон нутаг бүрийн бүх тариф, бүх чөлөөлөлт, салбарын гэрээ, олон улсын татварын гэрээг бүрэн хуулбарлаагүй. Хувьсах тарифтай жишээг “нөхцөлт” гэж тэмдэглэсэн.

Баталгаажаагүй төрлүүд: нохой, муур; өв залгамжлал, бэлэглэл; генетик нөөцийн үр шимийн тусгай төлбөрийн нийтээр мөрдөх нарийвчилсан тарифыг энэ судалгаанд баталгаажуулаагүй. Нэр төрлийн жагсаалтаас хасалгүй, хэрэгжилт нягтлах төлөвөөр үзүүлэв.

Татварын ерөнхий хууль6–11 дүгээр зүйл; 7.2 дахь жагсаалт
Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай13, 16–20, 22, 24–26, 29 дүгээр зүйл
Хувь хүний орлогын албан татварын тухай14–17, 19–21, 23, 25–27 дугаар зүйл
ХХОАТ-ын 2022.11.11-ний нэмэлт, өөрчлөлт2 дугаар зүйл; 2026 онд хэрэглэх шатлал
Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай4–6, 9, 11–16 дугаар зүйл
Гаалийн тариф, гаалийн татварын тухай4–7, 9–20; 35–41 (ногдуулалт ба төлөлт)
Онцгой албан татварын тухай4–8 дугаар зүйл
Автобензин, дизелийн түлшний албан татварын тухай3–8 дугаар зүйл
Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай5–9 дүгээр зүйл
Газрын төлбөрийн тухай5–8; 10 дахь зүйлийн 5 (төлөх хугацаа)
Автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татварын хууль3–7 дугаар зүйл
Хотын албан татварын тухай7–11 дүгээр зүйл
Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай54.1; 2026.06.01-нээс мөрдөх
Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай4–6 дугаар зүйл; үйлчилгээ тус бүрийн заалт
Хог хаягдлын тухай41 дүгээр зүйл
Агаарын бохирдлын төлбөрийн тухай4–9 дүгээр зүйл
Ус бохирдуулсны төлбөрийн тухай4–8; 9 (төлөх, тайлагнах)
Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай4–12, 14–17, 20–24 дүгээр зүйл
Ашигт малтмалын тухай32–34, 47 дугаар зүйл
Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалын тухай33 дугаар зүйл
Газрын тосны тухай30–32; 45.1 (хуучин гэрээний нөхцөл)
Малын тоо толгойн албан татварын тухай4–7 дугаар зүйл
Галт зэвсгийн албан татварын тухай2–7 дугаар зүйл
Генетик нөөцийн тухай13–19 дүгээр зүйл
Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль18–21, 25 дугаар зүйл
Эрүүл мэндийн даатгалын тухай8 дугаар зүйл
ЭМД-ын шимтгэлийн 2026 оны хувь хэмжээЗасгийн газрын 2026 оны 01 дүгээр тогтоол
ТЕГ — ААНОАТ-ын хувь хэмжээний тайлбар2026 онд мөрдөх 20.1-ийн 10% / 25% шатлал
ТЕГ — Татварын тогтолцооны судалгааХэрэгжиж эхлээгүй төрлүүдийн тухай; өнөөгийн хэрэгжилтийг дангаараа батлах эх биш
ТЕГ — тайлангийн маягт, зааврын санТайлангийн нэр, хүчинтэй хувилбар, хавсралтыг сонгох
Газрын үнэлгээ, татвар, төлбөрийн албан системegazar.gov.mn дахь өөрийн нэгж талбарын мэдээлэл
ЗГ-ын 2026 оны 328 дугаар тогтоолЖагсаасан боомтууд; 2026.08.06–2027.08.05
ТТ-05 нөхөх заавар · 2026 онд хэрэглэх хувилбар2027.01.01-нээс хүчингүй болох тэмдэглэлтэй
ТТ-02 нөхөх заавар, А/56; А/68 өөрчлөлт21–24; 31–32; 52; 54 дүгээр мөр
ТТ-02 хавсралтын 2024 оны А/216 өөрчлөлтХавсралт мэдээний шинэчлэл
ТТ-02 үндсэн тайлангийн албан маягт1–21 дүгээр мөрийн орлого/зардал; 54 — төлбөл зохих албан татвар
СТ-30 · Сангийн сайдын 2020 оны 144 дүгээр тушаал1–13; 22–23; 27 дугаар мөр
ТТ-03а нөхөх заавар5; 25–26; 31; 35; 42–49; 56–57. Эцсийн төлөх талбарын дугаар эх дотор зөрүүтэй.
ТТ-11 / ХМ-11 · 2022 оны А/210 тушаалТТ-11, ХМ-11(1) болон нөхөх заавар
ТТ-11, ХМ-11 хэвлэгдсэн албан маягтPDF хуудас 2 (ТТ-11), 4 (ХМ-11)
ТЕГ · НӨАТ-ын цахим тайлан бэлтгэх дараалал2022 оны гарын авлага, хуудас 17; нэвтэрсэн 2026 оны дэлгэцийн нотолгоо биш

Редакцын огноо: 2026-10-25. Энэ нь албан байгууллагаас баталгаажуулсан үнэлгээ, татварын дүгнэлт биш; вэбэд ашиглах сургалт, лавлагааны агуулга юм.

НИЙТЛЭЛИЙН МЭДЭЭЛЭЛ

Эх, хувилбар, шалгалтын бүртгэл

Байрлуулах сайт: ТӨГС ТООЦООЛОЛ АУДИТ
Бэлтгэсэн арга: AI тусламжтай агуулга, эх сурвалжийн тулгалт, программын тооцооны шалгалт.
Шинэчилсэн: 2026.10.25 · Хувилбар 1.2
Хэрэглэх хүрээ: Мэргэжлийн нягтлан бодогчийн ажлын лавлах. Жишээний нөхцөлийг өөрийн байгууллагын горим, баримт, хүчинтэй тариф, маягттай тулган хэрэглэнэ.

Шалгасан зүйл	Бодитоор хийсэн ажил / хүрээ
Албан маягт, заавар	Мөрийн утга, эхлэх баримт, хавсралт, тооцооны нийлбэрийг тулгасан.
Жишээний тооцоо	НӨАТ 400,000; ААНОАТ 203 сая ба төлөх үлдэгдэл 23 сая; цалингийн сарын болон өссөн дүнг тулгасан.
Вэбийн ажиллагаа	Хайлт, тооцоолуур, холбоос, зураг, гар утасны хэмжээнд шалгасан.
Хүний мэргэжлийн хяналт	Ийм хяналт хийсэн гэж мэдэгдээгүй; хянагчийн нэр, гарын үсэг, батламж оруулаагүй.
eTax-ийн нэвтэрсэн орчин	Туршаагүй. Нийтийн албан эхэд тулгуурласан талбарын лавлагаа.

· Маягтын хувилбар, талбарын тайлбар

Хувилбар	Өөрчлөлт
1.2 · 2026.10.25	ААНОАТ-ын нэгдсэн жишээ, орлого/зардлын задаргаа, ХМ-02; талбарын үйлдэл; ажилтны тоо ба сарын тоо; эх дэх томьёоны зөрүүг тайлбарласан. Хяналтын хүрээг ил тод бүртгэв.
1.1 · 2026.10.25	3 бүтэн жишээ, гар утасны босоо схем, хугацаа, тулгалтын хэрэгсэл, вэбийн мета мэдээлэл.
1.0 · 2026.10.25	30 татварын төрөл + НДШ/ЭМДШ, зураг, 2 тооцоолуур.

Шинэчлэх дараалал

Хууль, маягт, орон нутгийн шийдвэрийн шинэ эх болон мөрдөх огноог шалгана.
Хувь, босго, хугацаа, жишээ, зураг, талбарын холбоос, тооцоолуурыг хамтад нь өөрчилнө.
Журнал, тайлангийн нийлбэр, үлдэгдэл, вэбийн ажиллагааг дахин шалгана.
Өөрчлөлт, эх сурвалж, хувилбар, огноог бүртгэж өмнөх багцыг хадгална. Хүний хяналтын мэдээллийг зөвхөн бодитоор хийсэн үед нэмнэ.

Нохой/муур, өв/бэлэг, генетик нөөцийн тусгай тариф баталгаажаагүй төлөвтэй. Орон нутгийн хувьсах тарифыг өөрийн ногдуулалтын нотолгоотой хэрэглэнэ.

Монголын татварынзурагт лавлах.

Эхлээд төрлийг нь ялга.

Татварын нэрээс өмнө гүйлгээгээ хар.

Орлого, хөрөнгө, хэрэглээ

Нөөц ашиглалт, бохирдол

Үйлчилгээ, эрх олголт

Танай гүйлгээнд аль нь хамаарах вэ?

Татвар, төлбөр, хураамжийн лавлах

Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар

ААНОАТ: ижил 1% мэт харагдавч гурван өөр зохицуулалт · 2026

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Хувь хүний орлогын албан татвар

ХХОАТ: түгээмэл орлогыг хувь ба сууриар нь ялгах · 2026

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Гаалийн албан татвар

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Онцгой албан татвар

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Автобензин, дизелийн түлшний албан татвар

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татвар

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Газрын төлбөр

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Автотээврийн болон өөрөө явагч хэрэгслийн албан татвар

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Хотын албан татвар

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Улсын тэмдэгтийн хураамж

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Хог хаягдлын үйлчилгээний хураамж

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

Баримтаас ногдуулалт, тайлан хүртэл

НББ-ийн бичилтийн загвар

Нягтлан бодогчийн хяналт

Агаарын бохирдлын төлбөр

Тооцооны жишээ / практик нөхцөл

Ажлын дараалал

НББ-ийн бичилтийн загвар

Монголын татварын
зурагт лавлах.